Sáng 1/1, tại Quảng trường Ngọ Môn (Đại nội Huế), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình Công bố Festival Huế 2026 và Lễ hội sân khấu hóa tái hiện Lễ Ban sóc triều Nguyễn.
Ban sóc là lễ phát lịch ngày xưa của triều Nguyễn, được tổ chức định kỳ vào cuối năm âm lịch.
Người Việt xưa lấy kinh tế nông nghiệp làm trọng, nên quyển lịch đối với đời sống con người lại có ý nghĩa đặc biệt. Xem lịch để theo dõi thời gian, thời tiết mà làm nông vụ. Xem lịch để biết được sự thay đổi tiết trời mà ứng phó, phòng tránh thiên tai.
Hằng năm, sau khi nha Khâm Thiên Giám soạn lịch xong, triều đình tổ chức Lễ Ban sóc dưới sự điều hành của hai viên ở bộ Lễ và Khâm Thiên Giám. Lịch được tiến vào Hoàng Cung để cho Hoàng gia dung, lịch được phát cho các quan ở Kinh Thành, ở các địa phương và phân phát lại trong dân chúng sử dụng.
Lễ Ban sóc vốn được tổ chức ở sân điện Thái Hòa. Vào năm Tân Sửu 1841, lần đầu tiên, lễ Ban sóc được hoàng đế Minh Mạng chỉ dụ thực hiện ở Ngọ Môn.
Trong sách Khâm định Đại nam hội điển sự lệ có chép, vua Minh Mạng định rằng: “Lễ Ban sóc có khác với ba tiết lớn. Nay đổi định: từ nay về sau làm lễ Ban Sóc ở trước cửa Ngọ Môn”.
Lễ được dàn dựng theo hình thức sân khấu hóa nhằm giới thiệu những giá trị văn hóa lễ hội gắn liền với di sản, tạo nên không khí vui tươi, có ý nghĩa trong dịp năm mới.
Những cuốn lịch năm 2026 được tặng cho đại biểu, du khách và người dân đến tham dự.
Tái hiện Lễ Ban sóc là tái hiện tinh thần nhân văn của người xưa và là dịp để du khách, người dân Huế cùng trải nghiệm với Di sản Cố đô Huế trong ngày đầu năm.
Ông Hoàng Việt Trung - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết, Festival Huế 2026 sẽ tổ chức liên tục, kéo dài trong suốt năm, với gần 80 hoạt động, chương trình mang đặc trưng của Cố đô và giao lưu quốc tế.
Festival Huế 2026 mở đầu bằng Lễ hội sân khấu hóa tái hiện Lễ Ban sóc triều Nguyễn và kết thúc bằng chương trình Countdown (ngày 31/12/2026) với điểm nhấn là Tuần lễ Festival Huế 2026 diễn ra vào tháng 6.
“Festival Huế 2026 có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Huế tập trung xây dựng và phát triển thành phố trực thuộc Trung ương đã được công nhận, trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản Cố đô và bản sắc văn hóa Huế, với đặc trưng văn hóa, di sản, sinh thái, cảnh quan, thân thiện môi trường và thông minh.
Đây cũng là cơ hội để các di sản văn hóa Huế được tập trung quảng bá giá trị, tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng mà hạt nhân là các di sản thế giới ở Cố đô.
Với mục tiêu về bảo tồn giá trị truyền thống, việc lựa chọn, nghiên cứu và tổ chức phục hồi các di sản kiến trúc cung đình, việc tái hiện một số lễ hội gắn với các di sản kiến trúc ở Huế nhiều năm qua ghi đậm dấu ấn qua các kỳ Festival Huế đã có nhiều tác động tích cực đối với phát triển văn hóa, du lịch ở địa phương”, ông Trung chia sẻ.
