'Sốt' xăng dầu: [Bài cuối] Thích ứng trước khi chờ chính sách

Tối ưu hóa lộ trình vận chuyển

Một trong những giải pháp được nhiều doanh nghiệp áp dụng hiện nay là tối ưu hóa lộ trình vận chuyển. Thông qua hệ thống quản lý hành trình và thiết bị giám sát, doanh nghiệp có thể theo dõi hoạt động của phương tiện, lựa chọn tuyến đường phù hợp, đồng thời giảm tiêu hao nhiên liệu.

Thực chất, đây là cách tổ chức vận chuyển theo hướng ghép tải, ghép chuyến nhằm hạn chế tình trạng "xe rỗng".

Anh Lê Văn Điều, đại diện Công ty Vận tải Lê Điều - đơn vị chuyên vận chuyển hàng từ Bắc Giang đi Hà Tĩnh cho biết: Hiện nay các chủ hàng dọc tuyến Bắc Giang - Bắc Ninh - Hà Nội - Hà Nam - Hưng Yên - Ninh Bình và các tỉnh lân cận đều có thể gửi hàng ghép về Nghệ An, Hà Tĩnh.

“Trước đây nhiều chuyến xe có thể chở ít hàng nhưng vẫn chạy vì cước cao. Bây giờ thì phải tính toán chi tiết tới từng kilogram hàng để ghép. Có những chuyến xe đi qua tỉnh nào cũng dừng nhận hàng. Dù mất thời gian hơn nhưng cả chủ hàng lẫn đơn vị vận tải đều phải chấp nhận nếu không muốn bù lỗ”, anh Điều chia sẻ.

Theo anh Điều, để giữ khách, doanh nghiệp còn tổ chức dịch vụ giao nhận tận nơi, giao hàng nhanh và xuất hóa đơn VAT khi khách hàng có nhu cầu. 

Không chỉ tối ưu lộ trình, nhiều nhà xe còn siết chặt việc tiết kiệm nhiên liệu trong quá trình vận hành.

Anh Phạm Văn Tuấn, đại diện Công ty Ngân Hà (Lai Châu) cho biết trước đây khi giá dầu ở mức khoảng 19.000 đồng/lít, nhiều lái xe có thói quen nổ máy không tải khá lâu tại bến để làm mát xe hoặc tạo tâm lý sắp xuất bến cho hành khách.

“Nhưng bây giờ thì cắt hoàn toàn. Xe vào bến là tắt máy ngay, chỉ mở cửa cho khách lên xuống. Khi nào chuẩn bị xuất bến mới khởi động xe”, anh Tuấn nói.

Tương tự, anh Nguyễn Văn Huy, đại diện một doanh nghiệp vận tải du lịch tại Sóc Sơn (Hà Nội) cho biết đơn vị cũng yêu cầu lái xe tắt máy khi không cần thiết. 

“Nếu khách chưa đủ, xe vẫn mở cửa nhưng tắt máy để tiết kiệm nhiên liệu. Khi đủ khách mới nổ máy chạy. Tất cả đều vì mục tiêu tiết giảm chi phí”, anh Huy cho biết.

Để kiểm soát việc này, nhiều doanh nghiệp sử dụng hệ thống camera và thiết bị giám sát hành trình. Nếu phát hiện lái xe nổ máy không cần thiết, bộ phận điều hành sẽ nhắc nhở, thậm chí có chế tài xử lý.

Nhiều đơn vị vận tải cũng tăng cường đào tạo lái xe về kỹ năng vận hành tiết kiệm nhiên liệu.

Theo kỹ sư Lê Trọng Tiến, người có nhiều năm làm việc trong lĩnh vực vận tải, việc thay đổi thói quen lái xe như giữ tốc độ ổn định, hạn chế tăng giảm ga đột ngột hay tắt máy khi dừng lâu có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm từ 5-10% lượng nhiên liệu tiêu thụ.

“Đây thực chất là giảm lãng phí từ những thói quen không cần thiết trong quá trình vận hành phương tiện”, ông Tiến phân tích.

Tính đến phương án chuyển đổi phương tiện xanh

Về lâu dài, nhiều doanh nghiệp vận tải bắt đầu quan tâm tới các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu hoặc sử dụng năng lượng sạch nhằm giảm phụ thuộc vào xăng dầu. 

Một số xu hướng đang được nghiên cứu và từng bước triển khai gồm: Xe điện, xe sử dụng khí LNG hoặc CNG, cũng như các dòng phương tiện có mức tiêu hao nhiên liệu thấp hơn. Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang các phương tiện này vẫn gặp không ít rào cản.

Anh Hoàng Văn Long, chủ một doanh nghiệp vận tải du lịch chuyên chở khách từ khu vực phố cổ Hà Nội lên Mèo Vạc, Đồng Văn (Tuyên Quang) - cho biết, đơn vị đang thử nghiệm đầu tư thêm 5 xe điện loại 7 chỗ để phục vụ khách du lịch. 

Theo anh Long, chi phí đầu tư ban đầu cho xe điện cao hơn khá nhiều so với xe chạy xăng hoặc dầu. Bên cạnh đó, hệ thống trạm sạc hiện nay vẫn chưa thực sự thuận tiện. Đây là những trở ngại lớn nhất với doanh nghiệp.

“Trước đây xe chạy xăng chỉ cần 2-3 phút là đổ đầy bình. Còn xe điện phải mất 30-40 phút để sạc. Thời gian chờ khá lâu, trong khi nhiều trạm sạc chưa có khu vực nghỉ ngơi hay dịch vụ hỗ trợ cho lái xe”, anh Long chia sẻ.

Theo anh, nếu trong tương lai hệ thống trạm sạc được đầu tư đồng bộ hơn, có đầy đủ tiện ích cho tài xế thì việc chuyển đổi sang phương tiện xanh sẽ khả thi hơn.

Bên cạnh đó, đối với nhiều doanh nghiệp vận tải quy mô vừa và nhỏ, việc đầu tư phương tiện mới vẫn là bài toán tài chính không dễ giải. 

Nhiều doanh nghiệp mong muốn có thêm các chính sách hỗ trợ vay vốn với lãi suất ổn định để có thể từng bước chuyển đổi phương tiện, tránh áp lực tài chính trong giai đoạn đầu tư.

Mong chờ chính sách hỗ trợ

Theo các doanh nghiệp vận tải, để vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, cũng như ứng phó với các thách thức tương tự trong tương lai, ngoài nỗ lực tự thân của các doanh nghiệp, rất cần các chính sách hỗ trợ từ phía cơ quan quản lý.

Một số kiến nghị được các doanh nghiệp đưa ra như: Ổn định nguồn cung xăng dầu, có cơ chế điều hành giá linh hoạt, đồng thời xem xét giảm hoặc giãn một số loại thuế, phí liên quan đến hoạt động vận tải.

Chị Nguyễn Thị P, đại diện HTX vận tải hàng hóa và dịch vụ tại Điện Biên cho biết, ngay từ đầu tháng 3, khi giá dầu tăng mạnh, đơn vị đã gửi văn bản tới cơ quan chức năng để đề nghị xem xét điều chỉnh giá vé cho các tuyến vận tải hành khách. “Tuy nhiên đến nay vẫn chưa nhận được phản hồi. Trong khi chi phí nhiên liệu tăng nhanh khiến doanh nghiệp rất khó cân đối”, chị P chia sẻ.

Một chủ doanh nghiệp vận tải khác tại khu vực Mỹ Đình (Hà Nội) cũng cho rằng các cơ quan quản lý cần tăng cường đối thoại với doanh nghiệp để kịp thời nắm bắt khó khăn thực tế. 

Còn theo các chuyên gia kinh tế, biến động giá nhiên liệu là yếu tố khó tránh khỏi trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu liên tục thay đổi. Vì vậy, bên cạnh các giải pháp trước mắt, ngành vận tải cần có chiến lược dài hạn nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, từng bước chuyển đổi sang các mô hình vận tải hiện đại và bền vững hơn.

Trong ngắn hạn, việc tối ưu vận hành, tiết kiệm nhiên liệu và tăng cường ứng dụng công nghệ có thể giúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực chi phí. Tuy nhiên, về lâu dài, sự hỗ trợ từ chính sách và hạ tầng năng lượng mới sẽ đóng vai trò quan trọng.

Khi những “cơn sóng” của thị trường nhiên liệu vẫn còn khó đoán định, việc tìm ra lối đi bền vững cho ngành vận tải không chỉ là bài toán của riêng doanh nghiệp, mà còn là yêu cầu chung của toàn bộ nền kinh tế.