Phụ nữ Điện Biên phát triển du lịch cộng đồng, tạo sinh kế bền vững

Từ một bản làng ven sông Đà còn nhiều khó khăn, câu chuyện khởi nghiệp của chị Lù Thị Toản, Chi hội trưởng Hội Liên hiệp phụ nữ bản Quan Chiêng, phường Mường Lay, tỉnh Điện Biên đã trở thành điểm sáng tiêu biểu về tinh thần dám nghĩ dám làm của phụ nữ địa phương trong phát triển kinh tế gắn với bảo tồn văn hóa.

Sinh ra và lớn lên trong không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào (ngành Thái trắng), chị Toản sớm nhận ra tiềm năng nhưng cũng không ít trăn trở khi đời sống người dân còn phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, thu nhập bấp bênh. Chính điều đó đã thôi thúc chị tìm hướng đi mới – phát triển du lịch cộng đồng, vừa tạo sinh kế, vừa gìn giữ bản sắc truyền thống.

Năm 2021, sau khi tham gia các lớp tập huấn về du lịch cộng đồng do Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Điện Biên tổ chức, chị mạnh dạn bắt tay xây dựng mô hình homestay tại gia đình. Từ những bước đi ban đầu đầy khó khăn, thiếu kinh nghiệm, chị chủ động học hỏi, kết nối và từng bước hoàn thiện mô hình. Sự kiện đón gần 1.000 lượt khách trong dịp lễ hội đầu năm 2022 đã mở ra hướng đi rõ ràng cho phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương.

Tiếp đó, chị tham gia Đề án 939 “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017-2025”, được trang bị thêm kiến thức quản trị, kỹ năng kinh doanh và cơ hội kết nối thị trường, góp phần nâng cao hiệu quả mô hình theo hướng bền vững.

Từ nỗ lực của bản thân, chị Toản đã từng bước vận động, kết nối các hộ dân trong bản cùng tham gia chuỗi hoạt động du lịch cộng đồng như lưu trú, ẩm thực, biểu diễn văn hóa, trải nghiệm lòng hồ. Trên cơ sở đó, Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Quan Chiêng được thành lập, đánh dấu bước phát triển mới theo hướng tổ chức chuyên nghiệp, liên kết bền vững, nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh của mô hình.

Đến nay, mô hình đã phát triển thành tổ, nhóm với 33 hộ tham gia, hình thành hệ sinh thái dịch vụ khá hoàn chỉnh, gồm lưu trú, ẩm thực, trải nghiệm văn hóa, du ngoạn lòng hồ… Mỗi năm đón hàng nghìn lượt khách, tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động, trong đó phần lớn là phụ nữ. Thu nhập bình quân của các hộ tham gia tăng rõ rệt, từ khoảng 30 triệu đồng/năm lên trên 50 triệu đồng/năm.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình còn tạo ra tác động xã hội sâu rộng. Phụ nữ địa phương được trao quyền, chủ động tham gia phát triển kinh tế, nâng cao kỹ năng giao tiếp, quản lý và tự tin hơn trong cuộc sống. Nhiều chị em từ chỗ chỉ quen làm nương, nội trợ đã trở thành chủ homestay, biết sử dụng công nghệ để quảng bá dịch vụ, giao tiếp với du khách trong và ngoài nước.

Đặc biệt, mô hình gắn chặt với mục tiêu phát triển bền vững. Các tiêu chí du lịch xanh được chú trọng như hạn chế rác thải nhựa, phân loại rác tại nguồn, sử dụng năng lượng tiết kiệm, giữ gìn cảnh quan môi trường. Đồng thời, các giá trị văn hóa truyền thống như điệu xòe, ẩm thực, nghề thủ công… được bảo tồn và “kể lại” qua trải nghiệm du lịch, tạo sức hút riêng cho điểm đến.

Điểm nổi bật của mô hình là cách tổ chức bài bản, từ xây dựng quy trình vận hành, tiêu chuẩn dịch vụ đến cơ chế phân chia lợi ích minh bạch. Điều này không chỉ tạo niềm tin trong cộng đồng mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ, từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động du lịch.

Bà Pờ Diệu Ninh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Điện Biên, cho biết: Mô hình của chị Lù Thị Toản là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của Đề án hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp: “Đây là mô hình tiêu biểu về phụ nữ dân tộc thiểu số dám đổi mới, sáng tạo, biết khai thác lợi thế địa phương để phát triển kinh tế. Không chỉ giúp nâng cao thu nhập, mô hình còn góp phần lan tỏa phong trào phụ nữ khởi nghiệp, xây dựng nông thôn mới bền vững”.

Thực tế cho thấy, mỗi đồng doanh thu từ du lịch còn kéo theo sự phát triển của nhiều ngành nghề khác như nông sản, thủ công mỹ nghệ, vận tải… tạo chuỗi giá trị lan tỏa trong cộng đồng. Đây chính là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn mà tỉnh Điện Biên đang triển khai.

Từ một ý tưởng nhỏ, hành trình khởi nghiệp của người phụ nữ dân tộc Thái đã góp phần “đánh thức” tiềm năng du lịch cộng đồng nơi vùng cao. Quan trọng hơn, đó là câu chuyện truyền cảm hứng về nghị lực, khát vọng vươn lên của phụ nữ Điện Biên – những người đang từng ngày làm giàu trên chính quê hương mình, bằng cách giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.