Khi chợ phiên vào hội, những sản vật từ nương rẫy theo chân bà con xuống chợ, kể câu chuyện sinh kế bền bỉ giữa đại ngàn.
Rộn ràng ngày hội chợ phiên
Con đường dẫn vào xã Phiêng Cằm, tỉnh Sơn La uốn lượn theo sườn núi, có đoạn chỉ vừa một làn xe. Một bên là vách đá dựng đứng, một bên là thung lũng sâu phủ sương mờ. Ngày nắng, bản làng hiện ra giữa màu xanh của nương ngô, nương sắn, đồi chè; khi sương xuống, Phiêng Cằm lại trở nên tĩnh lặng, nguyên sơ.
Trước đó, vào chiều tối 6/2, tại bản Nong Tầu Thái, xã Phiêng Cằm diễn ra lễ khai mạc Chợ phiên Phiêng Cằm – phiên chợ truyền thống hằng năm của đồng bào vùng cao. Một chương trình văn nghệ mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026 được tổ chức trong lễ khai mạc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham dự.
Các đại biểu dự khai hội Phiêng Cằm. Ảnh: Vũ Trường.
Chợ phiên là nơi bà con trao đổi, mua bán những sản vật do chính mình làm ra sau một năm lao động. Năm nay, chợ có hơn 50 gian hàng trưng bày trang phục dân tộc, đồ lưu niệm, sản phẩm thủ công truyền thống cùng nhiều mặt hàng nông sản, ẩm thực đặc trưng vùng cao.
Bên cạnh hoạt động mua bán, nhiều trò chơi dân gian như tung còn, đẩy gậy, kéo co, bắn nỏ… được tổ chức giữa các thôn, bản, tạo không khí sôi nổi, gắn kết cộng đồng và thu hút du khách.
Anh Vũ Văn Trường, cán bộ xã Phiêng Cằm cho biết, sau những ngày lao động vất vả trên nương rẫy, chợ phiên là dịp bà con tạm nghỉ ngơi, gặp gỡ, giao lưu và mang sản vật do chính tay mình làm ra xuống chợ.
Các sản vật của người dân làm ra. Ảnh: Vũ Trường.
Theo anh Trường, Phiêng Cằm là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào các dân tộc vùng cao, với cuộc sống gắn bó chặt chẽ cùng nương rẫy và rừng núi. Từ sáng sớm, khi sương còn phủ trắng lối đi, người dân đã lên nương chăm khoai, sắn, ngô; chăn nuôi lợn bản, gà đồi.
Những thửa nương dốc được chăm chút qua nhiều thế hệ. Khoai, sắn, chuối và nhiều loại cây bản địa vừa phục vụ sinh hoạt hằng ngày, vừa trở thành nguồn hàng mang xuống chợ phiên. Mô hình sản xuất nhỏ lẻ, khép kín quanh nhà sàn – với vườn rau, giàn bầu, chuồng gà, chuồng lợn – đã nuôi sống bao thế hệ người dân nơi đây.
Các gian hàng giới thiệu sản vật. Ảnh: Vũ Trường.
Dù còn nhiều khó khăn do địa hình chia cắt, thời tiết khắc nghiệt, nhưng tinh thần cộng đồng luôn được giữ gìn. Người dân đổi công làm nương, giúp nhau dựng chuồng trại, chia sẻ con giống, cùng vượt qua những mùa vụ nhiều thử thách.
Hướng tới sinh kế bền vững
Chợ phiên Phiêng Cằm diễn ra mộc mạc, không ồn ào mặc cả mà chan hòa câu chuyện mùa vụ. Mỗi sản vật mang theo dấu ấn của đất, của sương và bàn tay lao động cần mẫn của đồng bào vùng cao.
Bà Lò Thị Mỷ (dân tộc Thái) chia sẻ: “Tôi mang khoai, sắn trồng trên nương và gà, lợn nuôi quanh nhà xuống chợ bán. Từ khi có chợ phiên, bà con tiêu thụ được nông sản, có thêm tiền mua giống, mua phân, lo cho con cái.”
Chợ thu hút đông đảo người dân tham gia. Ảnh: Trường Vũ.
Ông Hoàng Văn Thượng – Phó Chánh Văn phòng UBND xã Phiêng Cằm cho biết, chợ phiên được tổ chức nhằm tạo đầu ra cho nông sản địa phương, đồng thời quảng bá sản vật bản địa, hướng tới kết nối sản xuất với du lịch cộng đồng.
Thời gian tới, địa phương tiếp tục khuyến khích người dân giữ phương thức sản xuất truyền thống, đồng thời từng bước nâng cao chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, để nông sản Phiêng Cằm mở rộng thị trường tiêu thụ.
Khoảnh khắc khai mạc chợ diễn ra giản dị nhưng ý nghĩa, đánh dấu sự hồi sinh của không gian giao thương vùng cao. Sau lễ khai mạc, vòng xòe đoàn kết lan tỏa khắp sân chợ; người dân và du khách cùng hòa nhịp trong tiếng trống, tiếng khèn, thưởng thức sản vật địa phương và cảm nhận nhịp sống văn hóa – nông nghiệp đặc trưng.
Nụ cười hạnh phúc của người dân. Ảnh: VT.
Từ ngày 7/2, chợ phiên Phiêng Cằm chính thức hoạt động. Mỗi phiên chợ không chỉ là ngày mua bán, mà còn là nơi kể câu chuyện về đất, về người và hành trình vươn lên bằng chính nội lực của đồng bào vùng cao.
Giữa mây núi Tây Bắc, chợ phiên Phiêng Cằm không chỉ giữ hồn bản làng mà còn mở lối cho nông sản quê hương vươn xa; để mỗi mùa vụ no ấm bắt đầu từ chính bàn tay cần cù của người nông dân vùng cao.
