Tối 1/3, tại Nhà lưu niệm thi sĩ Yến Lan, Hội Văn học và nghệ thuật Gia Lai phối hợp UBND phường An Nhơn Đông tổ chức đêm tọa đàm và chương trình nghệ thuật kỷ niệm 110 năm ngày sinh cố thi sĩ Yến Lan. Lãnh đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai; lãnh đạo UBND phường An Nhơn Đông cùng đông đảo văn nghệ sĩ thuộc Hội Văn học và nghệ thuật Gia Lai tham dự.
Văn nghệ sĩ Gia Lai thắp hương tưởng niệm nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh của cố thi sĩ Yến Lan. Ảnh: V.Đ.T.
Trước khi buổi tọa đàm diễn ra, từ chiều 1/3, đông đảo văn nghệ sĩ tại địa phương và trong tỉnh đã tề tựu tại Nhà lưu niệm thi sĩ Yến Lan (phường An Nhơn Đông) để thắp hương tưởng niệm thi sĩ, ôn lại những kỷ niệm của mỗi người khi được gặp gỡ, trò chuyện, trải qua các hoạt động văn học với thi sĩ Yến Lan.
Thi sĩ Yến Lan (1916-1998) tên thật là Lâm Thanh Lang, sinh tại thị trấn Bình Định, thị xã An Nhơn cũ (nay là phường Bình Định, Gia Lai). Những năm 1930, trong phong trào Thơ mới, ông cùng Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Quách Tấn hợp thành nhóm thơ có tên “Tứ linh” Long (Hàn Mặc Tử), Lân (Yến Lan), Quy (Quách Tấn), Phụng (Chế Lan Viên) - “Bàn thành tứ hữu” nổi tiếng trên thi đàn từ trước năm 1945. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia hoạt động kháng chiến, trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1957... Ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007.
Văn nghệ sĩ Gia Lai thăm Nhà lưu niệm thi sĩ Yến Lan tại phường An Nhơn Đông (Gia Lai). Ảnh: V.Đ.T.
Cùng với nhà thơ Hoàng Cầm và một số nhà thơ khác, Yến Lan là một trong những người đặt nền móng khai sinh ra loại hình nghệ thuật kịch thơ. Ông cùng với nhà thơ Nguyễn Bính viết vở kịch thơ “Bóng giai nhân” gây tiếng vang lớn tại kinh thành Huế (năm 1941); ông cũng đã viết vở kịch thơ “Gái Trữ La” và “Bánh xe Luân Hồi” chưa được công diễn (còn lưu giữ trong di cảo).
Trong bài tựa viết cho tập thơ “Lẵng hoa hồng” của Yến Lan , nhà thơ Chế Lan Viên viết: “Yến Lan có tài, có tài đặc biệt và rất sớm…”.
Những bài thơ tứ tuyệt chính là “cái tài đặc biệt” của thi sĩ Yến Lan. Bởi vậy, nhà thơ Trúc Thông đã có nhận xét đầy cảm phục: “Trong số lưa thưa bậc hảo hán của thơ tứ tuyệt Việt Nam hiện đại, Yến Lan thuộc loại “bố già”. Một “bố già” hiền lành. Không cân quắc, ngang tàng, vang động. Nhưng vẫn đầy cốt cách trong cung cách âm thầm…”.
Ông Đặng Công Hưng, Chủ tịch Hội Văn học và Nghệ thuật Gia Lai, phát biểu tại đêm tọa đàm - chương trình nghệ thuật kỷ niệm 110 năm ngày sinh cố thi sĩ Yến Lan. Ảnh: V.Đ.T.
Ví như bài thơ tứ tuyệt “Cầm chân em, cầm chân hoa” được công bố trong tập thơ cùng tên xuất bản vào năm 1991: “Em đến xin hồng, hồng mới nụ/Đêm nay hồng nở, bóng em xa/Cầm em bữa trước, em không ở/Giờ biết làm sao cầm được hoa?”. Nghe sao mà thao thiết quá!
Người ta hay nói nhiều khi cả cuộc đời một thi nhân chỉ cần để lại cho đời một bài thơ hoặc một câu thơ hay là đủ. Nhưng, với Yến Lan, giới yêu thơ đánh giá mỗi giai đoạn lịch sử, ông đều để lại dấu ấn với nhiều bài thơ hay.
Theo ông Đặng Công Hưng, Chủ tịch Hội Văn học và Nghệ thuật Gia Lai, trong gần 60 năm liên tục, thi sĩ Yến Lan đã cống hiến nhiều truyện ngắn, kịch thơ, ca kịch, trường ca và thơ, thể loại nào cũng có thành tựu. Chính vì vậy, cùng với nhiều nhà thơ cùng thời, Yến Lan đã có nhiều đóng góp lớn cho văn học, là bậc thầy mẫu mực cho nhiều thế hệ các nhà văn noi theo.
Ông Phạn Long Hùng, Phó Chủ tịch UBND phường An Nhơn Đông (Gia Lai) phát biểu tại đêm tọa đàm - chương trình nghệ thuật kỷ niệm 110 năm ngày sinh cố thi sĩ Yến Lan. Ảnh: V.Đ.T.
“Trong mỗi tác phẩm của Yến Lan đều mang ý thức gìn giữ và bồi đắp văn hóa của quê hương. Thi sĩ Yến Lan đã sống trọn vẹn một đời với thơ, thi phẩm của ông đã được ghi nhận bằng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007. Nhưng có lẽ giải thưởng lớn nhất của đời thơ Yến Lan là sự ở lại bền lâu trong lòng người yêu thơ và trong tâm thức của những người cầm bút thế hệ trẻ”, ông Đặng Công Hưng chia sẻ.
Mà thật, ở phường Bình Định bây giờ có những quán nhậu nằm ven sông Kôn, dưới những rặng tre già cả ngày rười rượi bóng mát, thu hút đông đảo khách từ sáng đến chiều, phần nhiều là khách phương xa. Khách đến đây không phải vì món nhậu ngon, vì bóng mát của những lũy tre, mà vì ngồi bên bờ Bắc nhìn qua bờ Nam sông Kôn có 1 đoạn bờ sông cong cong, được cho là hình ảnh bến My Lăng trong bài thơ “Bến My Lăng” của thi sĩ Yến Lan.
“Bến My Lăng” trong tưởng tượng của thi sĩ Yến Lan bên bờ sông Kôn. Ảnh: V.Đ.T.
Phần lớn khách đến đây không phải để uống bia, mà để có dịp chìm đắm trong thơ của thi sĩ Yến Lan: “Bến My Lăng nằm không, thuyền đợi khách/ Rượu hết rồi, ông lái chẳng buông câu/ Trăng thì đầy rơi vàng trên mặt sách/ Ông lái buồn để gió lén mơn râu…”, dù biết là “Bến My Lăng” của thi sĩ Yến Lan chỉ là bến sông trong tưởng tượng...
