Nhiều hộ dân vẫn chờ bồi thường nhà bị nứt do thi công cao tốc

Dự án thành phần cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn là công trình giao thông trọng điểm quốc gia. Tuy nhiên, quá trình thi công với hoạt động nổ mìn, vận hành máy móc, thiết bị hạng nặng đã ảnh hưởng đến nhiều nhà dân dọc tuyến qua địa bàn phường Đức Phổ (tỉnh Quảng Ngãi).

Điều khiến nhiều hộ dân băn khoăn là việc xem xét bồi thường hiện được chủ đầu tư giới hạn theo khoảng cách. Theo Ban Quản lý dự án 2 (Bộ Xây dựng - chủ đầu tư), phạm vi xem xét bồi thường là bán kính 90 m đối với gói thầu XL01 và 100 m đối với gói thầu XL02. Khoảng cách này được xác định trên cơ sở tư vấn độc lập và có tham khảo ý kiến các cơ quan chuyên môn trước khi áp dụng.

Tuy nhiên, thực tế phát sinh nhiều trường hợp nhà ở có dấu hiệu hư hỏng nhưng nằm ngoài phạm vi này nên chưa được xem xét hỗ trợ.

Tại tổ dân phố Hiển Lâm, ông Võ Hữu Hương cho biết căn nhà của gia đình xuất hiện thêm nhiều vết nứt kể từ khi đơn vị thi công triển khai nổ mìn. Theo ông, trước đây ngôi nhà chỉ có một số vết nứt nhỏ do thời gian sử dụng, nhưng sau khi dự án thi công, các vết nứt ngày càng lan rộng và nghiêm trọng hơn.

"Dù vậy, gia đình tôi được thông báo không thuộc diện bồi thường do nằm ngoài khoảng cách quy định", ông Hương bức xúc.

Cùng chung hoàn cảnh, bà Trương Thị Màu, ở tổ dân phố Hiển Lâm, cho biết căn nhà của gia đình bà được xây dựng từ năm 2016, nay hiện xuất hiện nhiều vết nứt lớn nhỏ, có vị trí hư hỏng khá nghiêm trọng. Theo bà, việc chỉ căn cứ vào khoảng cách để đánh giá mức độ ảnh hưởng chưa phản ánh đầy đủ thực tế, bởi có những ngôi nhà ở xa khu vực thi công nhưng mức độ hư hỏng lại lớn hơn những công trình ở gần.

Trao đổi về vấn đề này, ông Đỗ Ngọc Thìn, Phó Chủ tịch UBND phường Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, cho biết qua rà soát, pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về khoảng cách hay phạm vi ảnh hưởng cố định đối với hoạt động thi công có sử dụng nổ mìn.

Theo ông Thìn, việc áp dụng một ngưỡng khoảng cách chung do đơn vị tư vấn đề xuất đã phát sinh những trường hợp chưa phù hợp với thực tế. Vì vậy, việc xem xét bồi thường cần dựa trên hiện trạng hư hỏng của từng công trình, kết hợp đánh giá khách quan của đơn vị chuyên môn, thay vì chỉ căn cứ vào yếu tố khoảng cách.

Không chỉ những hộ dân nằm ngoài phạm vi hỗ trợ gặp khó khăn, nhiều gia đình đã được xác định thuộc diện bồi thường cũng chưa đồng thuận với mức hỗ trợ.

Gia đình chị Hà Thị Hoa, ở tổ dân phố An Thọ, là một trong những trường hợp như vậy. Ngôi nhà bị nứt nghiêm trọng, nhiều vị trí thấm dột khiến nước mưa chảy trực tiếp vào bên trong. Tuy nhiên, mức bồi thường được thông báo chỉ hơn 70 triệu đồng.

Theo chị Hoa, khoản kinh phí này chưa đủ để khắc phục toàn bộ hư hỏng, đưa ngôi nhà trở lại trạng thái ban đầu. Gia đình mong muốn chủ đầu tư xem xét điều chỉnh mức hỗ trợ phù hợp với thiệt hại thực tế hoặc trực tiếp tổ chức sửa chữa, hoàn trả nguyên trạng công trình.

Theo thống kê của chủ đầu tư, đến nay đã có hơn 1.700 căn nhà được bồi thường hoặc khắc phục hư hỏng do ảnh hưởng từ quá trình thi công. Tuy nhiên, vẫn còn hơn 240 căn nhà đã lập hồ sơ nhưng chưa được chi trả. Ngoài ra, còn nhiều trường hợp ghi nhận có hư hỏng trên thực tế nhưng chưa có cơ sở để giải quyết.

Thời gian qua, UBND phường Đức Phổ đã nhiều lần tổ chức đối thoại giữa chủ đầu tư, đơn vị thi công và người dân nhằm tháo gỡ những vướng mắc phát sinh. Tuy nhiên, việc xác định phạm vi ảnh hưởng cũng như mức bồi thường đến nay vẫn chưa đạt được sự đồng thuận.

Ông Đỗ Ngọc Thìn cho biết địa phương đã đề nghị chủ đầu tư cùng các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát toàn diện các trường hợp còn tồn đọng, xây dựng phương án giải quyết khách quan, hợp tình, hợp lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu kiện.

Thực tế cho thấy, việc giải quyết dứt điểm những vướng mắc trong bồi thường nhà dân bị ảnh hưởng bởi thi công cao tốc không chỉ bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân mà còn góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, giữ ổn định tình hình tại địa phương và bảo đảm tiến độ thực hiện dự án trọng điểm quốc gia. Muốn làm được điều đó, cần có sự rà soát khách quan, đánh giá thiệt hại trên cơ sở thực tế từng công trình, thay vì chỉ dựa vào tiêu chí khoảng cách.