Miền núi Nghệ An vốn dĩ chịu nhiều thua thiệt, nơi đây đối diện với muôn vàn khốn khó nên quá trình phát triển bị kéo tụt lại so với mặt bằng chung. Tuy nhiên những năm gần đây tình hình đã có nhiều đổi thay khi nhịp sống vùng cao biến chuyển từng ngày. Ý thức, nỗ lực thoát nghèo của đồng bào bản địa, đan xen với những chính sách thiết thực của Nhà nước đã tạo nên bước ngoặt mang tính căn cơ.
Đất cổ Châu Tiến có nhiều nét độc đáo. Ảnh: Ngọc Linh.
Bên cạnh Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới và Giảm nghèo bền vững, phải thừa nhận Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (gọi tắt là 1719) đã tác động toàn diện đến khu vực miền núi Nghệ An. Ý thức của đồng bào bản địa, nhất là người dân sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn đã khác xưa, họ không còn thụ động, sống trong “vỏ bọc” vô hình như trước. Nay bà con chủ động học nghề, áp dụng mô hình trồng trọt, chăn nuôi để cải thiện thu nhập, nâng cao mức sống, đó là điều thực sự đáng mừng.
Chính sách thiết thực là một nhẽ nhưng để lan tỏa sâu rộng không phải là câu chuyện giản đơn, nếu không ứng biến linh hoạt, vận dụng đúng cách sẽ không thể phát huy được như kỳ vọng. Xét từ yếu tố đặc thù, thấy rằng Chương trình 1719 sẽ “khó bay xa” tại địa bàn miền núi Nghệ An nếu chỉ chăm chăm triển khai một cách dàn trải, thiếu điểm nhấn. Ngược lại đòi hỏi phải tận dụng được sức mạnh “nội lực”, vốn là những gương sáng điển của chính bản làng. Cách làm này được xã Châu Tiến vận dụng rất linh hoạt.
Những giá trị truyền thống của Châu Tiến xưa như dệt thổ cẩm vẫn được gìn giữ. Ảnh: Ngọc Linh.
Điều này được thể hiện rõ qua tiểu dự án 1, dự án 10 về “biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến, phát huy vai trò của người có uy tín; phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền, vận động đồng bào” của Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Những cán bộ, đảng viên mẫn cán, sinh ra, lớn lên giữa gió núi, mây ngàn, họ hiểu nằm lòng văn hóa, cốt cách của đồng bào miền ngược hơn bất kỳ ai, vì thế sẽ không gặp nhiều trở ngại trong việc tiếp cận, lan tỏa các chủ trương, đường lối mà Đảng và chính quyền giao phó.
Những già làng, trưởng bản, hay cán bộ hưu trí thâm niên với kinh nghiệm dạn dày sẽ là kim chỉ nam dẫn đường soi lối, giúp bà con dân bản mở mang tầm nhìn, học tập điều hay lẽ phải thay vì chạy theo những thứ phù phiếm, xa hoa. Một trong những người xứng đáng được tôn vinh là già Vi Văn Chuyên, người có uy tín ở bản Ban, xã Châu Tiến.
Nhắc đến già Chuyên, ông Sầm Văn Túc, Trưởng phòng Văn hóa - Xã Hội xã Châu Tiến tấm tắc ngợi khen: “Ông nguyên là Bí thư Đảng ủy xã, nay đã ngoài 80 nhưng còn khỏe mạnh, minh mẫn lắm. Bất kể lúc đương chức hay khi về nghỉ chế độ, ông Chuyên đều nhận được sự tín nhiệm cao của bà con chòm xóm và chính quyền, ông là người có uy tín tại địa phương. Gia đình ông có nhiều trâu bò, có ao nuôi cá, với kinh nghiệm và hiểu biết của mình ông luôn tận tình bảo ban, hướng dẫn cho người dân xây dựng nông thôn mới, đồng thời giúp các hộ phấn đấu thoát nghèo thông qua mô hình chăn nuôi, trồng trọt”.
Mặt khác, nhiều hộ dân tại Châu Tiến đã chủ động xây dựng các mô hình chăn nuôi để phát triển kinh tế. Ảnh: VK.
Dưới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của cấp uỷ Đảng, sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, quá trình tham gia, hưởng ứng tích cực của các tổ chức chính trị, xã hội trên địa bàn, đặc biệt là công sức của những người uy tín như già Vi Văn Chuyên, hay nghệ nhân Sầm Thị Sanh… tất cả đã tạo nên bước chuyển mình toàn diện của đất Châu Tiến hôm nay.
Những con số thống kê đã nói lên tất cả, giai đoạn 2021-2025, việc triển khai các Chương trình MTQG trên địa bàn xã Châu Tiến, nổi bật là tiểu dự án 1, dự án 10 về “biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến, phát huy vai trò của người có uy tín; phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền, vận động đồng bào” của Chương trình 1719 đã lan tỏa niềm tin, tạo sự đồng thuận, thống nhất của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Từ năm 2021 đến 2025 tỷ lệ hộ nghèo tại xã Châu Tiến giảm mạnh, bình quân 2-3%/năm. Có được kết quả trên là nhờ kết hợp hài hòa giữa các yếu tố, cùng lúc xây dựng các mô hình phát triển kinh tế (nuôi vịt bầu, nuôi gà, nuôi lợn...), lại gìn giữ, bảo tồn được các giá trị văn hóa dân gian độc đáo (dệt thổ cẩm, hát nhuôn, hát suối...) để phát triển mạnh các mô hình du lịch cộng đồng, ở đó Hang Bua là điểm đến nức danh của miền tây xứ Nghệ.















![Những ‘việc không nhẹ nhưng lương cao’ trong nông nghiệp: [Bài 4] ‘Cháy hàng’ sinh viên thú y](https://t.ex-cdn.com/nongnghiepmoitruong.vn/480w/files/tuongdt/2026/05/08/1407-dsc_9667-151104_412.jpg)
![Những 'việc không nhẹ nhưng lương cao’ trong nông nghiệp: [Bài 3] Một ca hội chẩn thú y quốc tế giá 2.000USD](https://t.ex-cdn.com/nongnghiepmoitruong.vn/192w/files/tuongdt/2026/05/08/0505-dsc_9679-105904_295.jpg)