Nghệ An kiên trì gỡ nút thắt của Chương trình mục tiêu quốc gia 1719

Thực tiễn quá trình thực hiện Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình MTQG 1719) tại Nghệ An cho thấy có nhiều thách thức bao, gồm cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan.

Rào cản đầu tiên là hệ thống văn bản chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn có một số nội dung chưa rõ, chưa cụ thể, khó thực hiện, hất là đối tượng, định mức chi, quy trình thực hiện, trình tự thủ tục thanh quyết toán… gây khó khăn khi áp dụng. Cùng đó, một số nội dung lần đầu tiên triển khai nên còn lúng túng, chậm trễ trong việc tổng hợp, xây dựng kế hoạch. Chưa kể một số nguồn vốn được cấp nhiều nhưng không có, hoặc thiếu đối tượng thụ hưởng (như TDA1, DA3; TDA3, DA5). Ngoài ra, một số nội dung có nhu cầu, đối tượng thụ hưởng lớn nhưng nguồn vốn phân bổ lại ít (như nội dung hỗ trợ đất ở, nhà ở của DA1).

Phải nói thêm, thời gian đầu vận hành chính quyền 2 cấp trùng với thời điểm mà các địa bàn dân cư tại tỉnh Nghệ An đón nhận liên tiếp nhiều trận thiên tai nghiêm trọng. Nhiều xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phải tập trung cả hệ thống chính trị để khắc phục hậu quả nặng nề do cơn bão số 3, số 5 gây ra, điều này kéo theo áp lực bộn bề trong công tác chỉ đạo, điều hành, thực hiện giải ngân Chương trình 1719.

Xuất phát từ diễn biến thực tế và tham mưu của Sở Dân tộc và Tôn giáo cùng các cơ quan liên quan, ngày 11/9/2025, UBND tỉnh Nghệ An đã có công văn số 9525/UBND-KT gửi Bộ Dân tộc và Tôn giáo về việc xin ý kiến phương án phân bổ vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Trung ương năm 2025. Đưa ra một lát cắt chân thực để thấy quá trình triển khai Chương trình MTQG 1719 tại Nghệ An thực sự đối diện với áp lực bộn bề.

Dù vậy, với sự quan tâm, định hướng của Đảng, Nhà nước, sau quá trình sắp xếp, chính quyền cơ sở đã nhanh chóng ổn định, đoàn kết, phát huy năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên có chuyên môn nghiệp vụ tốt, có khát vọng đổi mới, sáng tạo, vươn lên; gương mẫu thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và quy chế, quy định của cơ quan, đơn vị, cùng chung vai sát cánh với chính quyền địa phương cấp xã nỗ lực đẩy nhanh tiến độ.

Nhìn rộng cả giai đoạn 2021- 2025, Chương trình MTQG 1719 với sức lan tỏa rộng khắp đã vực dậy niềm tin thoát nghèo cho hàng chục ngàn người dân vùng cao. Các nội dung đầu tư trọng tâm như hỗ trợ đất ở, nhà ở; chuyển đổi nghề; cấp nước sinh hoạt; phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp bền vững, sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị, sản xuất cộng đồng… mang lại kết quả tích cực, góp phần tạo sinh kế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số.

Trong đó Dự án 10 về “Truyền thông, tuyên truyền, vận động trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; kiểm tra, giám sát đánh giá việc tổ chức thực hiện chương trình” ghi nhận những kết quả nổi bật.

Trọng tâm của Dự án này là Tiểu dự án 1 về việc “Biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến, phát huy vai trò của người có uy tín; phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý và tuyên truyền, vận động đồng bào; truyền thông phục vụ tổ chức triển khai thực hiện đề án tổng thể và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030”.

Nhờ phát huy được vai trò, vị thế, uy tín của các già làng, trưởng bản, chính sách đã đến với bà con nhanh hơn, hiệu quả hơn. Đơn cử tại các xã Hưu Kiệm, Mường Chọng, Mậu Thạch, Quỳ Châu, Mường Quàng, Tam Quang, Sơn Lâm, Châu Tiến, Lượng Minh…

Nhờ uy tín của bản thân và trách nhiệm cao cả với cộng đồng, những gương sáng điển hình như anh Lô Văn Du, Trưởng bản Đửa, xã Lượng Minh; già Vi Văn Chuyên, nguyên cán bộ xã Châu Tiến; nghệ nhân Sầm Thị Xanh ở bản Hoa Tiến; bà Lương Thị Xuân, Bí thư Chi bộ bản Kẻ Bọn… đã góp phần không nhỏ để các chính sách thực sự mang lại hiệu quả đối với khu vực vùng cao tỉnh Nghệ An.