Bốn năm trước, Morocco làm cả thế giới sửng sốt khi trở thành đội tuyển châu Phi đầu tiên vào bán kết World Cup. Mùa hè này, họ tiếp tục khiến một ứng viên nặng ký là Hà Lan dừng bước ngay từ vòng 1/16, chứng minh kỳ tích ở Qatar không phải khoảnh khắc bùng nổ nhất thời.
Đằng sau hành trình ấy không chỉ có một thế hệ cầu thủ tài năng, mà còn là chiến lược đầu tư quốc gia kéo dài nhiều năm, trong đó OCP Group - tập đoàn phân bón phosphate lớn nhất thế giới về sản xuất và xuất khẩu, đang trở thành nguồn tài chính quan trọng cho bóng đá nước này.
Đội tuyển Morocco ăn mừng sau chiến thắng Hà Lan ở vòng 1/16 World Cup 2026. Ảnh: FIFA.
Năm 2024, OCP tham gia Quỹ Đào tạo Bóng đá Quốc gia, cùng Liên đoàn Bóng đá Hoàng gia Morocco và các nhà tài trợ tư nhân đầu tư cho đào tạo. Theo Hicham El Habti - Chủ tịch Đại học Mohammed VI Polytechnic do OCP tài trợ, việc một doanh nghiệp phân bón rót vốn vào bóng đá xuất phát từ cam kết phát triển đất nước và chỉ đạo của hoàng gia đối với các định chế nhà nước.
Khoản đầu tư này tập trung vào các học viện, sân tập, cơ sở vật chất hiện đại, quản lý vận hành và chuyên môn kỹ thuật. El Habti cho biết, OCP đầu tư lớn vào các sân tập, đồng thời có quan hệ hợp tác với FIFA. Mục tiêu không chỉ là hỗ trợ đội tuyển hiện tại, mà nâng bóng đá Morocco lên một tầng phát triển mới.
Thực tế, bóng đá Morocco đã được chuẩn bị từ trước đó. Năm 2009, Quốc vương Mohammed VI yêu cầu chính phủ đầu tư vào hạ tầng bóng đá, gồm sân bãi, học viện đào tạo trẻ, sân vận động và HLV chuyên nghiệp. OCP chỉ gia nhập mạnh mẽ từ năm 2024, nhưng nguồn vốn từ tập đoàn này giúp hệ thống sẵn có được đẩy nhanh và mở rộng.
Thành quả đã hiện rõ. Morocco vào bán kết World Cup 2022, kết thúc giải ở vị trí thứ tư sau khi loại Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và thắng Bỉ. Đội tuyển sau đó được trao danh hiệu vô địch châu Phi 2025 sau một trận chung kết gây tranh cãi. Tại World Cup 2026, họ tiếp tục chuẩn bị gặp Canada ở vòng 1/8 tại Houston.
Điểm đặc biệt là nguồn lực phía sau bóng đá Morocco đến từ một tài nguyên có vị trí ngày càng quan trọng trong nông nghiệp toàn cầu. Phosphate là nguyên liệu hữu hạn, thiết yếu cho sản xuất phân bón và không thể tổng hợp từ các thành phần cơ bản như phân đạm thường được sản xuất từ khí tự nhiên.
Theo Josh Linville, chuyên gia thị trường phân bón toàn cầu của StoneX, Morocco là điểm sáng trong thị trường phosphate ảm đạm, khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu, Nga chịu rủi ro địa chính trị, sản xuất của Hoa Kỳ có tương lai không chắc chắn, còn Saudi Arabia đối mặt với nguy cơ từ eo biển Hormuz.
Morocco, trong khi đó, ít chịu các thách thức mà nhiều đối thủ gặp phải. Gần đây, chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng dỡ một số hạn chế với nhập khẩu phosphate từ Morocco để giảm thiếu hụt và giá cao do chiến tranh Iran gây ra.
Với El Habti, việc dùng nguồn lực nhà nước đầu tư vào bóng đá không chỉ tạo ra thành tích thể thao, mà còn đem lại hiệu ứng xã hội rõ rệt. Ông nói World Cup 2022 đã khiến Morocco hạnh phúc trong 2 tháng sau giải, và cảm nhận bầu không khí tương tự đang trở lại.
Vì vậy, câu chuyện Morocco không chỉ là một đội bóng châu Phi chơi hay hơn trước. Đó là cách một quốc gia biến tài nguyên dưới lòng đất thành sân tập, học viện và niềm tin xã hội. Trong bóng đá hiện đại, giấc mơ World Cup ngày càng ít phụ thuộc vào cảm hứng nhất thời, mà được nuôi bằng hạ tầng, vốn dài hạn và chiến lược quốc gia.
World Cup 2026 là lần thứ 7 Morocco góp mặt tại sân chơi bóng đá lớn nhất hành tinh. Trong hơn nửa thế kỷ, bắt đầu từ lần dự đầu tiên vào World Cup 1970, đội bóng Bắc Phi đã đi từ vị thế "khách quen vòng bảng" trở thành một trong những lá cờ đầu của bóng đá châu Phi trên đấu trường thế giới.
