1 
8 năm không thống nhất được nợ gốc
Trong đơn kiến nghị gửi các cơ quan thông tấn báo chí, bà Hoàng Thanh Bình (địa chỉ tại Khu đô thị Mỹ Đình 2, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) cho biết, ngày 5/5/2009, bà cùng chồng là ông Nguyễn Quốc Thịnh ký với ngân hàng hợp đồng tín dụng số 21744 để vay số tiền 25 tỷ đồng với thời hạn vay là 240 tháng.
Quá trình thực hiện hợp đồng, trong vòng 3 năm đầu, bà Bình trả gốc, lãi đầy đủ, đúng hạn theo kế hoạch hai bên đã thống nhất.
Thật trớ trêu, bà Hoàng Thanh Bình cùng lúc mang trong mình hai thân phận: vừa là khách VIP, vừa là "con nợ" của ngân hàng. Ảnh: Đức Minh.
Cũng theo bà Bình, trước đó, từ năm 2010, nhận thấy ngân hàng áp lãi suất cho vay cao nên bà Bình đã mang số tiền 23 tỷ đồng đến ngân hàng để trả nợ trước hạn. Tuy nhiên, nếu trả trước hạn sẽ bị phạt 700 triệu đồng nên bà Bình đã dùng số tiền để gửi tiết kiệm tại chính ngân hàng, tránh bị phạt trả trước.
Theo hồ sơ bà Hoàng Thanh Bình cung cấp, từ 6/2012 đến tháng 1/2013, gia đình bà Bình đã 3 lần trả nợ trước hạn với số tiền là 15 tỷ 650 triệu đồng thông qua tài khoản cá nhân của ông Nguyễn Quốc Thịnh.
Cụ thể, lần thứ nhất vào ngày 8/6/2012 với số tiền 2,5 tỷ đồng, lần thứ hai vào ngày 13/12/2012 với số tiền 6 tỷ 650 triệu đồng và lần thứ ba vào ngày 17/1/2013 với số tiền 6,5 tỷ đồng. Cả 3 lần giao dịch trả nợ gốc trước hạn này đã được ngân hàng xác nhận bằng văn bản vào ngày 22/10/2013.
Như vậy, theo tính toán của bà Bình, tính đến tháng 1/2013, gia đình bà đã thanh toán cho ngân hàng tổng số tiền gốc là 19,4 tỷ đồng và tổng tiền lãi 12,6 tỷ đồng. Dư nợ gốc còn lại là 5,6 tỷ đồng.
Cũng trong năm 2013, gia đình bà Bình đã làm việc với ngân hàng để xin thanh toán nốt số nợ gốc và tất toán khoản vay. Tuy nhiên, Phòng giao dịch Đống Đa của ngân hàng thông báo số tiền nợ gốc của bà Bình là 6,3 tỷ đồng chứ không phải 5,6 tỷ đồng.
Chính vì ngân hàng không cung cấp bản thống kê quá trình thu nợ và hai bên chưa thống nhất được số tiền nợ gốc khoản vay dẫn đến việc bà Bình không thể nào thanh toán xong phần nợ gốc còn lại.
Ngày 16/10/2013, Công ty TNHH MTV Quản lý nợ và Khai thác Tài sản Ngân hàng gửi văn bản thông báo thu giữ tài sản bảo đảm theo hợp đồng thế chấp giữa ngân hàng và vợ chồng bà Bình, ông Thịnh là quyền sử dụng thửa đất rộng 204,8m2 tại số 79 Láng Hạ, phường Thành Công, quận Ba Đình, Hà Nội và tài sản gắn liền với đất.
Những quan điểm trái chiều
Bà Hoàng Thanh Bình cho rằng, suốt 10 năm qua, bà là khách VIP của ngân hàng và luôn duy trì sổ tiết kiệm khoảng 10 tỷ đồng. Tại sao ngân hàng không tự động trích tiền từ tài khoản để thu hồi nợ? Hàng tuần bà Bình đều có mặt Phòng giao dịch của ngân hàng ở Đống Đa để làm việc và chuyển tiền.
Tại sao từ khi vợ chồng bà chậm trả nợ gốc và lãi vay, ngân hàng không liên hệ/gửi thông báo nợ xấu đến tay khách hàng trước khi ngân hàng ban hành thông báo thu giữ tài sản bảo đảm của gia đình bà vào ngày 16/10/2013.
Đặc biệt, văn bản này không ghi rõ số tiền bà Bình nợ ngân hàng là bao nhiêu, trong khi giá trị thửa đất và căn nhà số 79 Láng Hạ (phường Thành Công, quận Ba Đình, Hà Nội) của bà được chính ngân hàng này định giá tại thời điểm tháng 5/2009 là 33,8 tỷ đồng và đến thời điểm tháng 10/2013, giá trị thực tế tài sản bảo đảm gia đình bà đã tăng lên rất nhiều.
Về vấn đề này, ngân hàng cho biết: Sau khi khoản vay phát sinh nợ quá hạn, ngoài việc ngân hàng thường xuyên gửi tin nhắn về số tiền thanh toán định kỳ qua SMS vào số điện thoại khách hàng đã đăng ký, đại diện ngân hàng đã làm việc để giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng nhưng khách hàng vẫn không thực hiện nghĩa vụ trả nợ nên ngân hàng phải thực hiện các biện pháp thu hồi nợ theo quy định của pháp luật.
Theo thỏa thuận tại Hợp đồng tín dụng, khi khách hàng vi phạm nghĩa vụ trả nợ, ngân hàng được quyền phong tỏa tài khoản của khách hàng và tự động trích tiền từ tài khoản để thu hồi nợ. Tuy nhiên, việc ngân hàng tự động trích tiền từ tài khoản để thu hồi nợ rất dễ phát sinh tranh chấp không đáng có, trong khi đó khoản vay có tài sản bảo đảm là bất động sản tại 79 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội đủ để đảm bảo toàn bộ nghĩa vụ của khách hàng nên ngân hàng có quyền lựa chọn thực hiện các biện pháp xử lý tài sản bảo đảm này để thu hồi nợ theo đúng quy định của pháp luật như thực tế đã và đang triển khai.
Một vấn đề khác khiến bà Hoàng Thanh Bình thấy bức xúc, đó là cùng thời điểm năm 2012, khi ngân hàng áp lãi suất khoản vay của gia đình bà Bình là 18%/năm thì một người bạn khác của bà Bình (cũng là khách hàng của ngân hàng) chỉ phải nộp tiền lãi vay cho ngân hàng này mức 15%/năm. Nhận thấy điều vô lý trên, bà Hoàng Thanh Bình đã làm việc trực tiếp với ngân hàng để đòi quyền lợi.
Bằng việc ký một hợp đồng bổ sung, phía ngân hàng đã phải cam kết giữ nguyên mức lãi vay của vợ chồng bà Bình là 15%/năm trong thời gian 1 năm, sau đó lãi suất sẽ được thả nổi theo thị trường. Trước mỗi kỳ điều chỉnh lãi suất, ngân hàng phải thông báo bằng văn bản, tin nhắn đến địa chỉ hoặc số điện thoại hoặc địa chỉ của ông Thịnh.
Tuy nhiên, bà Bình cho rằng ngân hàng đã vi phạm nghĩa vụ thông báo biến động lãi suất định kỳ cho vợ chồng bà. Do đó, bà Bình không có nghĩa vụ phải trả lãi đối với khoản nợ còn lại cho ngân hàng.
Bà Hoàng Thanh Bình cũng cho biết, với số dư nợ còn lại, bà Bình đã nhiều lần xin thanh toán nốt nhưng cán bộ Phòng giao dịch Thái Hà của ngân hàng dùng nhiều “thủ thuật” khác nhau để bà Bình không trả được nợ: từ việc tính tiền phạt trả trước hạn tới việc không chốt sổ con số chính xác khách hàng còn phải trả nợ là bao nhiêu. Do đó, ngân hàng có dấu hiệu “nuôi nợ” để hưởng lãi vay, lãi phạt từ khoản nợ xấu của khách hàng trong suốt nhiều năm. Suốt nhiều năm, ngân hàng cũng không cung cấp sao kê quá trình vợ chồng bà Bình trả nợ gốc và lãi vay để đối chiếu, làm rõ khoản nợ gốc còn lại là 5,6 tỷ hay 6,3 tỷ đồng.
Về vấn đề này, ngân hàng cho biết: “ngân hàng không có chủ trương “nuôi nợ”. Bởi theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro đối với khoản nợ xấu. Không những thế, ngân hàng phải duy trì một bộ máy chuyên trách để quản lý, thu hồi khoản nợ xấu của khách hàng, dẫn đến chi phí phát sinh cao. Do đó, phần lãi phạt không thể bù đắp được các khoản chi nêu trên".
