Dự án tai tiếng
Tìm hiểu của phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường được biết, năm 2009, UBND quận Thanh Xuân, TP. Hà Nội ban hành Quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án Xây dựng trung tâm thương mại – dịch vụ Hạ Đình. Dự án có quy mô hơn 1,8 ha, thuộc địa giới hành chính phường Hạ Đình (quận Thanh Xuân) và xã Tân Triều (huyện Thanh Trì). Nhà đầu tư trúng thầu là Liên danh Công ty TNHH Thương mại Hỗ trợ kiến thiết Miền núi – Tổng công ty cổ phần xây lắp dầu khí Việt Nam.
Liên danh nhà đầu tư trúng thầu với giá thuê đất là 68.000 VND/m2/1 năm, đồng thời phải nộp tiền hỗ trợ ngân sách thành phố là 2 tỷ đồng. Dự án dự kiến được khởi công vào quý IV năm 2010 và hoàn thành đưa vào sử dụng vào quý III năm 2013. Theo quy hoạch chi tiết quận Thanh Xuân được phê duyệt thời điểm đó, khu đất lập dự án nằm trong ô đất có chức năng công cộng hỗn hợp. Khu đất được đánh giá nằm ở vị trí đất “vàng” ngay mặt đường Nguyễn Xiển, hiện nay thuộc địa giới hành chính phường Khương Đình, thành phố Hà Nội.
Theo quy hoạch, dự án tháp để tro cốt của Công ty TNHH Thương mại Hỗ trợ kiến thiết Miền núi cao 18 tầng. Ảnh: Phạm Văn.
Theo quy hoạch mà chủ đầu tư đề xuất, dự án sẽ gồm khối tháp cao 18 tầng (gồm 2 tầng hầm và 16 tầng nổi), diện tích xây dựng khoảng 4.168 m2, tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 51.645 m2. Mục đích của dự án là xây dựng Khu trung tâm thương mại văn hóa tâm linh chuyên về các mặt hàng đồ thờ cúng, đồ phong thủy, đồ tượng phật, vàng mã… và tạo lập khu phục vụ cho thuê chỗ lưu giữ lọ tro cốt sau hỏa táng và kết hợp các dịch vụ khác như: làm lễ cầu nguyện.
Ngay sau khi biết thông tin về dự án, hơn 100 hộ dân đang sinh sống trên vị trí quy hoạch “đứng ngồi không yên” và phản ứng dữ dội khi nghĩ đến cảnh sẽ phải nhường đất để làm dự án “cao ốc nghĩa trang” có dấu hiệu không đúng quy hoạch, chồng quy hoạch.
Cụ thể năm 2011, liên danh nhà đầu tư đã có văn bản gửi cơ quan chức năng đề xuất cắt giảm diện tích dự án từ hơn 1,8 ha xuống còn hơn 1,5 ha để phù hợp với với diện tích quy hoạch ô đất công cộng hỗn hợp của thành phố, tránh mở rộng sang khu dân cư để không phải điều chỉnh cục bộ quy hoạch và không phát sinh khiếu kiện từ người dân. Đến năm 2013, UBND TP. Hà Nội đã ban hành quyết định điều chỉnh quy mô Dự án Xây dựng trung tâm thương mại – dịch vụ Hạ Đình theo hướng giảm diện tích từ 18.240 m2 xuống còn 15.194 m2 để phù hợp với chức năng sử dụng đất theo quy hoạch.
Đáng nói ở chỗ, ý kiến của Sở Công thương TP. Hà Nội vào năm 2014 cho biết, căn cứ vào quy hoạch mạng lưới bán buôn, bán lẻ trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 đã được phê duyệt thì thành phố không bố trí trung tâm thương mại tại ô đất dự kiến xây dựng dự án này.
Hơn nữa, người dân có đất bị thu hồi cho rằng đây là một dự án kinh doanh thương mại thuần túy, không phục vụ mục đích phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng nên chính quyền đứng ra thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng là không đúng quy định của pháp luật.
Người dân ngõ 307 đường Nguyễn Xiển treo băng rôn phản đối việc thực hiện dự án. Ảnh: Phạm Văn.
Chính vì những lý do trên nên khi chính quyền quận Thanh Xuân (cũ) tiến hành công tác kiểm đếm, thu hồi đất, giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án vào năm 2015, người dân phản ứng rất quyết liệt, đồng thời gửi nhiều đơn thư khiếu nại đề nghị làm rõ những khuất tất đằng sau dự án này.
Rục rịch khởi động lại
Tìm hiểu của phóng viên được biết, từ năm 2011, UBND quận Thanh Xuân và UBND huyện Thanh Trì đã ban hành thông báo thu hồi gần hơn 15.000 m2 đất để thực hiện Dự án Xây dựng trung tâm thương mại – dịch vụ Hạ Đình, đồng thời tiến hành cắm mốc giới ngoài thực địa. Đến năm 2014, UBND TP. Hà Nội đã ban hành nhiều văn bản giao UBND quận Thanh Xuân, UBND huyện Thanh Trì xem xét, tiếp tục thực hiện thủ tục thu hồi đất, giải phóng mặt bằng thực hiện dự án này.
Từ năm 2015 đến nay, dự án rơi vào trạng thái “đắp chiếu” mà không công bố lý do chính thức. Người dân có đất nằm trong quy hoạch dự án đã khấp khởi mừng thầm vì có thể UBND TP. Hà Nội đã lắng nghe ý kiến của nhân dân và cho tạm dừng hoặc thu hồi dự án tháp để tro cốt này. Suốt hơn chục năm qua, người dân cũng không thấy chính quyền địa phương cũng như chủ đầu tư đả động gì tới việc triển khai thực hiện.
Tuy nhiên tới đầu tháng 5/2026, người dân nơi đây bất ngờ nhận được văn bản của UBND phường Khương Đình, thông báo về việc đo đạc, xác định ranh giới, hiện trạng đất và tài sản gắn liền với đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có nhà, đất nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án Xây dựng trung tâm thương mại – dịch vụ Hạ Đình. Thời gian thực hiện đo đạc từ ngày 11/5/2026 đến ngày 21/5/2026.
Văn bản tiếp tục thực hiện dự án tháp để tro cốt sau hơn 10 năm "đắp chiếu". Ảnh: Phạm Văn.
Trao đổi với phóng viên, anh Nguyễn Đức Tiến, một hộ dân có đất bị thu hồi sống tại ngõ 307 Nguyễn Xiển cho biết: “Chúng tôi nghĩ rằng sau khi người dân phản ánh những sai phạm, bất cập khi triển khai thực hiện dự án tháp để tro cốt thì chính quyền thành phố đã lắng nghe, tiếp thu và cho dừng dự án. Suốt hơn 10 năm qua, dự án này không triển khai, chính quyền cũng không thông báo gì cho dân giờ lại đột ngột thông báo là sẽ tiếp tục triển khai dự án. Tôi không rõ họ căn cứ vào cơ sở pháp lý nào để ban hành văn bản như vậy. Bởi lẽ những căn cứ mà phường Khương Đình dựa vào thực chất đều là những văn bản pháp lý từ những năm 2009-2013. Gần 20 năm đã trôi qua rồi, giờ những văn bản đó còn hiệu lực pháp luật hay không cũng là một dấu hỏi lớn”.
Trong khi đó, anh Nguyễn Viết Hoàng, một hộ dân cũng sống tại ngõ 307 Nguyễn Xiển bức xúc nói: “Dự án này bắt đầu được triển khai từ năm 2007 và đắp chiếu đến nay đã gần 20 năm. Không hệ thống pháp luật nào cho phép một dự án sau 20 năm lại đột ngột thông báo sẽ triển khai tiếp như thế cả. Nó đáng ra phải thu hồi từ lâu nhưng không hiểu sao vẫn tồn tại được đến nay. Trong khi đó, những dấu hiệu vi phạm trong quy hoạch, lập dự án, thu hồi đất… mà người dân chúng tôi trước kia phản ánh, chính quyền thành phố vẫn chưa giải quyết".
