Tiêu chí toàn diện đối với khu nông nghiệp công nghệ cao
Theo quy định mới, việc thành lập khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh đã được phê duyệt và đã được phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất theo quy định.
Bên cạnh yêu cầu về quy hoạch, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phải được kết nối đồng bộ với hệ thống giao thông, điện, cấp nước, xử lý nước thải, viễn thông và hạ tầng kỹ thuật bên ngoài. Đồng thời phải có phương án hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức khoa học và công nghệ để phục vụ nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm.
Ngoài ra, Nghị định mới yêu cầu khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phải có hạ tầng số đồng bộ, bảo đảm an ninh thông tin, kết nối và chia sẻ dữ liệu với các tổ chức, cá nhân liên quan; trong khu phải bố trí đầy đủ phòng thí nghiệm, khu nghiên cứu, khu sản xuất thử nghiệm, cơ sở trình diễn, ươm tạo và chuyển giao công nghệ, cơ sở lưu trú dành cho chuyên gia, nhà khoa học và người lao động.
Nhà nước hỗ trợ tối đa 100% kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cho các cá nhân thực hiện nghiên cứu tại khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Ảnh: Lê Bình.
Ngoài các điều kiện về hạ tầng, Nghị định còn yêu cầu chủ đầu tư phải xây dựng phương án sử dụng nguồn lực khả thi, kế hoạch phát triển năng lực nghiên cứu, thu hút nhân lực chất lượng cao, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển thị trường và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Chính sách đãi ngộ về tiền lương, thu nhập, nhà ở và điều kiện sinh hoạt cho đội ngũ nghiên cứu cũng được đưa thành một trong những điều kiện bắt buộc khi thành lập khu.
Hỗ trợ đến 100% nhiều hoạt động nghiên cứu và đào tạo
Không chỉ quy định điều kiện thành lập, Nghị định số 263/2026/NĐ-CP còn quy định cơ chế đầu tư và hỗ trợ với phạm vi rộng hơn nhằm hình thành hệ sinh thái nông nghiệp công nghệ cao.
Về nguồn vốn, Nghị định cho phép huy động đa dạng từ ngân sách nhà nước, vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài, vốn của doanh nghiệp, nhà đầu tư, nguồn lực theo phương thức đối tác công tư (PPP), xã hội hóa và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Nhà nước ưu tiên bố trí vốn đầu tư công cho công tác giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, hạ tầng khoa học và công nghệ, hạ tầng xã hội cũng như các công trình kết nối khu nông nghiệp công nghệ cao với khu vực xung quanh. Đồng thời, ngân sách cũng được ưu tiên đầu tư các cơ sở nghiên cứu, phát triển, ươm tạo, đào tạo và triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ về công nghệ cao và công nghệ chiến lược.
Đối với các dự án đầu tư trong khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nghị định quy định nhiều chính sách ưu tiên như được hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa; ưu tiên tiếp cận các chương trình hỗ trợ về nghiên cứu, đổi mới công nghệ, chuyển giao công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo, xúc tiến đầu tư và xúc tiến thương mại.
Đáng chú ý, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ trong khu có thể được Nhà nước tài trợ tới 100% kinh phí đối với một số chương trình theo hình thức đặt hàng hoặc hợp tác công tư; trường hợp mua công nghệ, bí quyết công nghệ phục vụ chương trình phát triển công nghệ chiến lược cũng có thể được hỗ trợ tối đa 100% kinh phí.
Bên cạnh đó, Nghị định quy định hàng loạt chính sách hỗ trợ về nhân lực, sở hữu trí tuệ và thương mại hóa công nghệ. Trong đó, Nhà nước hỗ trợ tối đa 100% kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cho cá nhân thực hiện nghiên cứu; hỗ trợ toàn bộ chi phí đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong nước và tối đa 50% chi phí đăng ký ở nước ngoài đối với công nghệ cao; hỗ trợ định giá, chuyển giao và thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Một chính sách đáng chú ý khác là hỗ trợ lãi suất vay đối với dự án ứng dụng và thương mại hóa công nghệ cao. Mức hỗ trợ bằng 70% lãi suất vay theo hợp đồng tín dụng nhưng không vượt quá 8%/năm và thời gian hỗ trợ tối đa 5 năm.
Tuy nhiên, Nghị định cũng quy định rõ các trường hợp dự án không được hưởng ưu đãi đầu tư, bao gồm việc không đáp ứng hoặc không duy trì các tiêu chí của khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; dự án bị chấm dứt hoạt động toàn bộ hoặc một phần; hoặc không khắc phục vi phạm trong thời hạn theo quy định.
Việc ban hành Nghị định số 263/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế đối với lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Các quy định mới không chỉ đặt ra yêu cầu cao hơn về quy hoạch, hạ tầng và quản trị mà còn mở rộng các cơ chế ưu đãi nhằm thu hút nguồn lực xã hội, thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công nghệ, qua đó góp phần nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của ngành nông nghiệp trong giai đoạn phát triển mới.
Hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật về bảo vệ môi trường, phòng cháy và chữa cháy, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông và các công trình phục vụ hoạt động cần thiết khác trong khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phải được quy hoạch, thiết kế, đầu tư xây dựng, vận hành đồng bộ, đáp ứng quy mô, tiến độ đầu tư của khu và các dự án đầu tư trong khu theo quy định của pháp luật.
