Những năm qua, Lai Châu đã tập trung triển khai công tác đo đạc địa chính, xây dựng và làm sạch dữ liệu đất đai. Toàn tỉnh đã xây dựng 957 điểm địa chính, đo đạc bản đồ địa chính với diện tích gần 874 nghìn ha; rà soát, xây dựng cơ sở dữ liệu đối với hơn 1,26 triệu thửa đất.
Công tác khai thác, quản lý cơ sở dữ liệu đất đai tại Lai Châu vẫn còn gặp khó do địa hình rộng, chia cắt mạnh. Ảnh: Bạch Dương.
Đến nay, 20/38 xã, phường sau sắp xếp đã đưa vào vận hành, khai thác cơ sở dữ liệu đất đai; trong đó 15 xã, phường vận hành theo diện tích sau sắp xếp và 5 xã, phường vận hành một phần. Đồng thời, tỉnh Lai Châu đã thu thập gần 12.000 giấy chứng nhận, phục vụ cập nhật dữ liệu và rà soát hơn 1,1 triệu thửa đất để xác thực thông tin với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Hiện vẫn còn 18/38 xã chưa xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai; trong đó 11 xã chưa được đo đạc bản đồ địa chính chính quy. Nhiều dữ liệu thành phần như dữ liệu giá đất, quy hoạch sử dụng đất, thống kê, kiểm kê đất đai hay dữ liệu điều tra, bảo vệ và phục hồi đất vẫn chưa được xây dựng đồng bộ.
Việc đo đạc thủ công trước đây khiến nhiều khu vực xảy ra sai lệch về ranh giới, diện tích. Một số diện tích đất lâm nghiệp được giao theo các nghị định cũ còn chồng lấn với đất sản xuất và đất ở của người dân, gây khó khăn trong quản lý cũng như giải quyết thủ tục hành chính.
Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn tỉnh, nguyên nhân xuất phát từ điều kiện địa hình phức tạp, hồ sơ địa chính hình thành qua nhiều thời kỳ thiếu đồng bộ, dữ liệu biến động lớn trong khi nguồn lực cho đo đạc, xây dựng cơ sở dữ liệu còn hạn chế. Một bộ phận người dân chưa phối hợp đầy đủ trong quá trình kê khai, đo đạc, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Nghị quyết 16-NQ/TU xác định rõ, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là nền tảng cho quản lý đất đai hiện đại, phục vụ hoạch định chính sách, thu hút đầu tư và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Trong năm 2026, Lai Châu sẽ hoàn thành đo đạc, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đối với 18 xã chưa có dữ liệu; đồng thời đo đạc bổ sung, hoàn thiện dữ liệu tại 5 xã, phường mới vận hành một phần. Song song với đó, địa phương rà soát, cập nhật, số hóa hồ sơ và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với 15 xã, phường đã vận hành dữ liệu để làm giàu và làm sạch cơ sở dữ liệu hiện có.
Định hướng của tỉnh là xây dựng đầy đủ các dữ liệu thành phần gồm dữ liệu địa chính, dữ liệu điều tra và đánh giá đất, dữ liệu giá đất, quy hoạch sử dụng đất và thống kê, kiểm kê đất đai. Khi dữ liệu được hoàn thiện, toàn bộ thông tin sẽ được đưa ngay vào vận hành, phục vụ công tác quản lý nhà nước, cung cấp thông tin và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.
Tỉnh Lai Châu cũng đặt mục tiêu kết nối liên thông thủ tục hành chính giữa công chứng - đăng ký đất đai - thuế, góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tăng tính minh bạch và giảm phiền hà cho người dân.
