Chủ tịch UBND Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký Quyết định số 2512/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, định hình không gian phát triển mới với cấu trúc đô thị đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm.
Quy hoạch Thủ đô hướng tới đô thị xanh, thông minh, đa cực, lấy sông Hồng làm trục phát triển, mục tiêu đến 2035-2065 nâng cao chất lượng sống, tăng trưởng bền vững. Ảnh: Quang Thái
Hà Nội hướng tới trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại
Theo định hướng, Hà Nội phát triển theo mô hình “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực phát triển. Không gian đô thị được tổ chức mở, linh hoạt, gắn kết chặt chẽ với vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.
Trục phát triển chủ đạo được xác định là Sông Hồng, đóng vai trò cảnh quan sinh thái - văn hóa trung tâm, đồng thời là động lực tái cấu trúc không gian đô thị. Cùng với đó, thành phố chú trọng bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học và chủ động thích ứng biến đổi khí hậu.
Về mục tiêu phát triển, đến năm 2035, Hà Nội hướng tới trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, có sức cạnh tranh cao, hội nhập sâu rộng, là điểm đến an toàn, thân thiện và đáng sống. Đến năm 2045, Thủ đô trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nâng cao chất lượng sống toàn diện cho người dân. Đến năm 2065, Hà Nội tiếp tục phát triển theo hướng bền vững, cân bằng giữa đô thị hóa và không gian sinh thái.
Quy hoạch xác định quy mô dân số đến năm 2035 khoảng 14-15 triệu người, đến năm 2065 có thể đạt 17-19 triệu người. Tỷ lệ đất xây dựng đô thị tăng dần, song song với việc duy trì hành lang xanh và diện tích rừng tối thiểu trên 6,2% tổng diện tích toàn thành phố.
Đáng chú ý, Hà Nội quy hoạch 9 trung tâm lớn và 9 cực tăng trưởng, trong đó 9 trung tâm lớn theo quy mô, tính chất, vai trò, tiềm năng thế mạnh vượt trội gồm:
Trung tâm đô thị Nam Sông Hồng (Trung tâm đầu não chính trị, hành chính, văn hóa, di sản, tài chính, thương mại dịch vụ, hội nhập quốc tế, y tế, du lịch, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, logistics).
Trung tâm đô thị Bắc Sông Hồng (Kinh tế - Dịch vụ - Hội nhập kinh tế, quốc tế).
Trung tâm đô thị phía Đông (Thương mại dịch vụ - Hội nhập Quốc tế - Y tế - Du lịch - Logistics - Giáo dục đào tạo).
Trung tâm đô thị Thể thao (Thể thao quốc gia, quốc tế).
Trung tâm đô thị Phú Xuyên (Logistics - Y tế - Công nghiệp công nghệ cao - Hội nhập quốc tế).
Trung tâm đô thị Vân Đình - Đại Nghĩa (Di sản - Văn hóa tâm linh - Du lịch dịch vụ, sinh thái - Làng nghề).
Trung tâm đô thị Xuân Mai (Giáo dục đào tạo - Sinh thái cảnh quan - Du lịch dịch vụ).
Trung tâm đô thị Hòa Lạc (Trung tâm Khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo - Giáo dục đào tạo - Y tế).
Trung tâm đô thị Sơn Tây (Văn hóa - Di sản - Đào tạo – Y tế - Sinh thái cảnh quan).
Một điểm mới quan trọng là định hướng phát triển đô thị đa tầng, khai thác không gian ngầm cho hạ tầng, metro, bãi đỗ xe; đồng thời phát triển không gian trên cao tại các khu TOD. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2045, khu vực trung tâm đạt tối thiểu 20% không gian ngầm và nâng lên 40% vào năm 2065, tạo nền tảng cho một đô thị hiện đại, thông minh và bền vững.
Trong lĩnh vực hạ tầng và giao thông, Hà Nội đặt mục tiêu cơ bản xử lý dứt điểm các điểm ùn tắc kéo dài vào năm 2030; phát triển mạnh các tuyến giao thông dọc sông, các cầu qua sông và hệ thống đường sắt đô thị nhằm mở rộng không gian phát triển đô thị, giảm áp lực cho khu vực nội đô. Thành phố đồng thời thúc đẩy phát triển không gian ngầm theo mô hình TOD gắn với giao thông công cộng.
Đối với môi trường, quy hoạch nhấn mạnh nhiệm vụ “hồi sinh các dòng sông,” từng bước xử lý ô nhiễm sông Tô Lịch, Nhuệ, Đáy, Tích, Cầu Bây; nghiên cứu xây dựng các đập dâng để quản trị tổng hợp lưu vực; phát triển hệ thống hồ điều hòa, bể chứa ngầm nhằm chống úng ngập và tái sử dụng nước.
Quy hoạch cũng xác định các đột phá chiến lược về thể chế, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển không gian. Trong đó, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được định hướng trở thành hạt nhân nghiên cứu - phát triển và đổi mới sáng tạo của Thủ đô; đồng thời Hà Nội sẽ xây dựng chính quyền số, mô hình quản trị đô thị thông minh dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Tăng đất đô thị, giữ quỹ đất lúa
Theo Quy hoạch, về chỉ tiêu sử dụng đất và phân bổ dân số theo các giai đoạn sẽ xác định mục tiêu chuyển đổi cấu trúc không gian, tăng dần tỷ lệ đất đô thị để đáp ứng nhu cầu phát triển.
Cụ thể, giai đoạn 2026 - 2045, diện tích đất xây dựng đô thị đạt khoảng 151.000 - 168.000 ha, tương đương 45% - 50% tổng diện tích đất tự nhiên toàn Thành phố. Quy mô dân số dự báo khoảng 15 - 16 triệu người, đô thị có thể quy hoạch đáp ứng ngưỡng chịu tải tối đa khoảng 18 - 19 triệu người (Giai đoạn bứt phá kinh tế tăng trưởng 2 con số, tùy điều kiện, tình hình, có thể điều tiết tỷ lệ đất xây dựng đô thị vượt trên 50% với điều kiện đảm bảo đồng bộ các yêu cầu phát triển cân bằng, bền vững).
Giai đoạn 2045 – 2065, phấn đấu đạt tỷ lệ 55% - 60% diện tích đất tự nhiên, khoảng 184.000 - 201.000 ha; Quy mô dân số dự báo khoảng 17 - 19 triệu người, đô thị có thể quy hoạch đáp ứng ngưỡng chịu tải tối đa khoảng 22 - 25 triệu người.
Tỷ lệ cây xanh đạt tối thiểu 40% diện tích đất tự nhiên toàn Thành phố gồm tổng diện tích đất cây xanh trong đô thị, đất nông nghiệp, lâm nghiệp, không gian xanh, mặt nước và hành lang thoát lũ....
Đối với đất trồng lúa, sẽ giữ ổn định diện tích đất trồng lúa năng suất, chất lượng cao ở mức 40.000 - 45.000 ha.
