Theo ông Nguyễn Minh Thư, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, tính đến ngày 17/3, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 đang được triển khai khẩn trương để phục vụ bàn giao mặt bằng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Khánh Hòa đang nỗ lực phối hợp, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án nhà máy điện hạt nhân trên địa bàn. Ảnh: KS.
Nỗ lực trong công tác kiểm kê và chi trả bồi thường
Tại khu vực dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, công tác xác định nguồn gốc đất đã đạt được những kết quả rất khả quan. Cụ thể, 835 trường hợp với diện tích gần 450 ha tại khu nhà máy đã hoàn thành việc xác định nguồn gốc đất. Cơ quan chức năng đã phê duyệt phương án bồi thường cho 154 trường hợp với diện tích hơn 122 ha, tương ứng số tiền 168,2 tỷ đồng. Hiện tại, đã có 18 trường hợp nhận tiền chi trả với tổng kinh phí 82 tỷ đồng. Đối với khu tái định cư của dự án này, 129 trường hợp cũng đã hoàn thành xác định nguồn gốc đất, trong đó 56 trường hợp đã được phê duyệt phương án bồi thường với kinh phí hơn 30 tỷ đồng.
Song song đó, tại dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, khối lượng công việc cũng đang được đẩy nhanh. Tổng diện tích thu hồi đất tại đây là 318,8 ha, liên quan đến 534 hộ gia đình.
Ông Nguyễn Minh Thư cho biết, hiện đã hoàn thành việc áp giá bồi thường theo dự thảo chính sách mới cho toàn bộ 534 hộ và thực hiện niêm yết phương án cho 516 hộ. Đáng chú ý, để kịp thời hỗ trợ người dân ổn định tâm lý, địa phương đã thực hiện chi trả tạm ứng tiền bồi thường cho 120 hộ với tổng số tiền hơn 109 tỷ đồng.
Một điểm sáng trong công tác đảm bảo sinh kế cho người dân là việc phê duyệt quy hoạch khu tái định canh rộng 173 ha tại xã Vĩnh Hải. Khu vực này dự kiến bố trí khoảng 320 lô đất sản xuất nông nghiệp với diện tích trung bình 1.584 m2/lô, đáp ứng nhu cầu sản xuất cho khoảng 280 hộ dân. Việc chủ động quỹ đất nông nghiệp giúp bà con yên tâm tiếp tục công việc canh tác sau khi di dời.
Tháo gỡ nút thắt về hạ tầng và cơ chế đặc thù
Dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song thực tế triển khai vẫn còn đối mặt với không ít rào cản về cơ chế và hạ tầng kỹ thuật. Ông Nguyễn Minh Thư kiến nghị cần sớm có Nghị quyết điều chỉnh, bổ sung một số nội dung của Nghị quyết số 189/2024/QH15 để đảm bảo các cơ chế, chính sách đặc biệt để áp dụng cho các trường hợp sử dụng đất đặc thù.
Hiện nay việc giải phóng mặt bằng cho dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 đạt được những kết quả tích cực. Ảnh: KS.
Về phía địa phương, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa đang khẩn trương rà soát để hoàn thiện dự thảo Quyết định quy định đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi khi Nhà nước thu hồi đất để trình UBND tỉnh ban hành ngay trong tháng 3/2026. Đồng thời, dự thảo quy định về bố trí nhà ở tạm và hỗ trợ tiền thuê nhà cho người dân bị thu hồi đất ở cũng đã được trình lên UBND tỉnh vào ngày 13/3 vừa qua.
Bên cạnh chính sách, hạ tầng khu nghĩa trang phục vụ di dời mồ mả đang là vấn đề cấp bách. Qua tham vấn ý kiến cộng đồng, người dân mong muốn được thực hiện việc di dời mồ mả vào dịp Thanh minh năm 2026 (bắt đầu từ ngày 5/4). Tuy nhiên, thực tế khu nghĩa trang hiện vẫn chưa được tổ chức thi công. Trước tình hình này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kiến nghị UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh phải ưu tiên hoàn thiện trước khu vực cải táng ngay trong tháng 3/2026 để kịp bàn giao cho bà con thực hiện các nghi thức tâm linh truyền thống.
Đối với các dự án thành phần hạ tầng kỹ thuật và xã hội, Ban Quản lý dự án tỉnh hiện đang hoàn tất các thủ tục lựa chọn nhà thầu. Riêng khu tái định cư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 với tổng mức đầu tư 3.138 tỷ đồng đã được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường (DTM) vào ngày 12/3 vừa qua. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để sớm triển khai thi công, đảm bảo hạ tầng đồng bộ cho người dân đến nơi ở mới có điều kiện sống tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ.
Với sự chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo tỉnh và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các sở, ngành, địa phương, Khánh Hòa đang nỗ lực tối đa để biến các thách thức thành động lực, sớm hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, tạo tiền đề vững chắc cho việc triển khai dự án năng lượng trọng điểm quốc gia.
