Khẩn trương khắc phục sự cố nghiêm trọng Cầu Long Biên

Sự cố nghiêm trọng phải phong toả giao thông

Theo báo cáo của đơn vị quản lý hạ tầng cầu Long Biên, vào lúc 18 giờ 15 phút, ngày 2/2/2026, đơn vị này đã phát hiện hư hỏng nặng tại nút dàn thép mạ thượng giữa ô 10 và ô 11 của nhịp 18. Bản thép tiếp điểm bị đứt toàn bộ tiết diện, các thanh mạ thượng tách rời ở hai nút giàn thượng và hạ lưu, đe dọa trực tiếp đến an toàn công trình cũng như hoạt động giao thông qua cầu.

Sự cố lần này được xem là nghiêm trọng nhất trong thời gian gần đây, đặt ra yêu cầu xử lý khẩn cấp để tránh rủi ro mất an toàn chạy tàu.

Ngay sau khi phát hiện hư hỏng, ngành đường sắt đã phong tỏa khu gian Hà Nội - Gia Lâm; điều chỉnh lộ trình tàu khách, tàu hàng qua cầu Thăng Long; tổ chức đón trả khách tại ga Gia Lâm đối với tuyến Hà Nội - Hải Phòng; bố trí cảnh giới 24/24h hai bên đường bộ hành trên cầu; Lắp dựng hệ trụ tạm bằng cột Palê và thép hình để chống đỡ vị trí hư hỏng, đồng thời tiến hành thử tải.

Sự cố lần này được xem là nghiêm trọng nhất trong thời gian gần đây, đặt ra yêu cầu xử lý khẩn cấp để tránh rủi ro mất an toàn chạy tàu.

Kết quả thử tải tối 3/2 cho thấy vẫn còn ứng suất biến dạng dư, chưa đủ điều kiện an toàn để chạy tàu, buộc đơn vị quản lý tiếp tục theo dõi chặt chẽ và duy trì các biện pháp phòng vệ nghiêm ngặt.

Phương án trước mắt mà lực lượng chức năng đưa ra là thay thế khẩn cấp bản thép tiếp điểm và nút dàn bị hư hỏng tại nhịp 18, dự kiến hoàn thành ngày 11/2/2026. Sau đó cầu sẽ được thử tải lại; nếu đáp ứng điều kiện kỹ thuật mới cho phép khai thác tàu nhẹ qua cầu.

Về lâu dài, toàn bộ nhịp 18 cùng các nhịp dàn khác sẽ được kiểm định tổng thể để đánh giá trạng thái chịu lực, dự báo nguy cơ hư hỏng tương tự và đề xuất giải pháp sửa chữa, gia cố phù hợp.

Không chỉ là công trình giao thông, cầu Long Biên còn là di sản lịch sử - kiến trúc đặc biệt của Hà Nội. Tuy nhiên, sự xuống cấp kéo dài nhiều năm đang đặt ra bài toán cân bằng giữa bảo tồn và bảo đảm an toàn khai thác.

Cầu Long Biên được khởi công từ năm 1898, khánh thành năm 1902, dài khoảng 1,7 km với 19 nhịp dàn thép. Trải qua chiến tranh và nhiều lần sửa chữa, một số nhịp đã phải thay bằng dầm quân dụng tạm và duy trì khai thác cho đến nay. Tuy nhiên, theo đánh giá kỹ thuật, kết cấu thép trên toàn tuyến đã bị rỉ sét, hao mòn tiết diện, tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng khó dự đoán; cầu hiện phải khai thác với tải trọng và tốc độ hạn chế.

Trải qua 120 năm, cầu đã có nhiều biểu hiện xuống cấp nghiêm trọng. Gần đây nhất, trong tháng 5/2022, đã xảy ra 2 vụ sập tấm đan trên cầu, tạo lỗ thủng lớn, uy hiếp an toàn giao thông, khiến dư luận một lần nữa lên tiếng cảnh báo.

Cần có phương án giải quyết tổng thể cầu Long Biên

Sự cố tại nhịp 18 một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng kết cấu già nua của cây cầu hơn thế kỷ, đòi hỏi các giải pháp căn cơ, đồng bộ và dài hạn để giữ gìn biểu tượng lịch sử này mà vẫn bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người dân và hoạt động giao thông. Đã đến lúc cần có phương án giải quyết tổng thể, thay vì duy tu nhỏ giọt, hỏng đâu sửa đó như hiện nay.

Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết đã báo cáo Bộ Xây dựng và Cục Đường sắt Việt Nam, đồng thời đề xuất được chủ động tổ chức gia cố và kiểm định nhằm đánh giá chính xác trạng thái chịu lực của các nút dàn cũng như kết cấu dàn chủ. Việc này được kỳ vọng sẽ giúp dự báo sớm các nguy cơ có thể gây hư hỏng tương tự, từ đó đưa ra phương án sửa chữa, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện lưu thông qua cây cầu.

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường trực Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho biết, nhiều chuyên gia được tham vấn đều thống nhất là phục dựng nguyên trạng cầu Long Biên, gia cường kết cấu móng trụ để khai thác bền lâu. Bởi chỉ khi được vận hành, khai thác, duy tu, bảo dưỡng thường xuyên, việc bảo tồn cầu Long Biên mới bảo đảm được tính bền vững. Cơ quan chức năng có thể ứng dụng công nghệ tiên tiến để đo vẽ hiện trạng, đưa vào mô hình số, dùng các phần mềm tính toán, có hỗ trợ trí tuệ nhân tạo - AI để dự báo rủi ro và lựa chọn giải pháp ưu tiên gia cố, tăng cường hay thay thế các cấu kiện sắt thép lẫn nền móng.

Cầu Long Biên chưa nằm trong danh mục di sản nhưng đối với lịch sử và người dân Thủ đô, cây cầu này là một di sản đô thị, gắn với sự phát triển của Thủ đô.