Những năm gần đây, mô hình trồng đào rừng bản địa tại các thôn Son - Bá - Mười, xã Cổ Lũng, tỉnh Thanh Hóa đang khẳng định là hướng đi phù hợp trong phát triển kinh tế nông nghiệp vùng cao. Việc tận dụng hiệu quả điều kiện thổ nhưỡng, địa hình và khí hậu đặc thù đã giúp cây đào rừng không chỉ mang giá trị văn hóa mà còn trở thành cây trồng hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Xã Cổ Lũng nằm ở khu vực vùng cao của tỉnh Thanh Hóa, địa hình chủ yếu là núi đá, độ dốc lớn, quỹ đất sản xuất nông nghiệp hạn chế. Trước đây, người dân chủ yếu canh tác các loại cây truyền thống như ngô, sắn. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế không cao, đầu ra bấp bênh, nhiều diện tích đất xen kẽ sườn núi, vách đá gần như bị bỏ hoang.
Đào rừng bản địa ở Cao Sơn đã khoe sắc. Ảnh: Thanh Tâm.
Từ thực tế đó, những năm gần đây, người dân tại các thôn Son - Bá - Mười ( còn gọi là khu Cao Sơn) đã từng bước chuyển sang trồng đào rừng bản địa. Đây là giống cây phù hợp với khí hậu mát lạnh quanh năm, sinh trưởng tốt trên đất dốc, đất đá, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư thấp. Đào được trồng xen kẽ ở các khu vực khó canh tác các loại cây trồng khác, qua đó tận dụng tối đa diện tích đất tự nhiên.
Theo thống kê, khu vực Cao Sơn hiện có 40 ha trồng đào rừng, trong đó thôn Son chiếm 20 ha, là vùng trồng tập trung lớn nhất. Nhờ áp dụng cách làm phù hợp với điều kiện địa phương, cây đào rừng sinh trưởng ổn định, cho hoa đẹp, đáp ứng nhu cầu thị trường mỗi dịp Tết Nguyên đán.
Hiệu quả kinh tế từ cây đào rừng ngày càng được khẳng định. Mỗi năm, khu vực Cao Sơn thu về trên 1 tỷ đồng từ trồng đào, trở thành nguồn thu nhập quan trọng đối với nhiều hộ dân. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế trực tiếp từ bán đào, mô hình này còn góp phần giải quyết việc làm tại chỗ, hạn chế tình trạng lao động trẻ rời quê đi làm ăn xa.
Cao Sơn vào mùa đẹp nhất trong năm, những người phụ nữ Thái rảo bước thăm quan đào nở. Ảnh: Thanh Tâm.
Ông Bùi Văn Phấn, Bí thư thôn Son, cho biết: “Trồng đào rừng là hướng đi rất phù hợp với điều kiện vùng cao. Cây đào không đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc phức tạp, tận dụng được đất núi đá, hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với các loại cây trồng trước đây. Nhờ cây đào, đời sống của người dân trong thôn từng bước được cải thiện.”
Thực tế cho thấy, nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đầu tư mở rộng diện tích đào rừng. Tiêu biểu như gia đình chị Hà Thị Tặng (thôn Son), hiện đang trồng 1.000 gốc đào, với thời gian trồng được 3 năm. Mỗi năm, gia đình chị thu về hơn 100 triệu đồng từ bán đào.
Chị Tặng chia sẻ, trước đây gia đình chủ yếu trồng quýt hoi và su su, song hiệu quả kinh tế không cao, đầu ra không ổn định. Sau khi chuyển sang trồng đào rừng, thu nhập cải thiện rõ rệt, chi phí đầu tư thấp hơn, lại phù hợp với điều kiện đất đai. Nhận thấy tiềm năng lâu dài, gia đình chị đang có kế hoạch mở rộng thêm khoảng 2.000 gốc đào, đồng thời kết hợp phát triển dịch vụ tham quan vườn đào trong mùa hoa nở. Trước đó, hai vợ chồng chị từng đi làm công ty tại Hưng Yên, nay đã yên tâm quay về quê hương phát triển kinh tế.
Chị Tặng định hướng mở rộng lên 2.000 gốc đào, thêm dịch vụ du lịch trải nghiệm. Ảnh: Thanh Tâm.
Không chỉ dừng lại ở hiệu quả kinh tế hộ gia đình, mô hình trồng đào rừng tại Cao Sơn còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái, trải nghiệm. Việc trồng đào tập trung, đồng bộ giúp hình thành vùng sản xuất đặc trưng, tạo sản phẩm nông nghiệp có giá trị gia tăng.
Đánh giá về mô hình này, ông Lê Văn Hoài, Chủ tịch UBND xã Cổ Lũng cho biết: phát triển cây đào rừng bản địa là hướng đi phù hợp với chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp của địa phương. Cây đào vừa phát huy được lợi thế tự nhiên, vừa góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.
Đào đá ở Cao Sơn có màu đẹp, cánh dày, hoa tươi lâu. Ảnh: Thanh Tâm.
Theo ông Hoài, thời gian tới, xã Cổ Lũng sẽ tiếp tục khuyến khích người dân mở rộng diện tích trồng đào rừng, đồng thời hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, tạo dáng, nâng cao chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, địa phương cũng định hướng gắn sản xuất đào với phát triển du lịch cộng đồng, xây dựng các điểm tham quan, trải nghiệm nông nghiệp, qua đó đa dạng hóa nguồn thu nhập cho người dân.
Việc phát triển đào rừng Son - Bá - Mười không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần bảo tồn giống cây bản địa, giữ gìn bản sắc văn hóa vùng cao.
