Chọn xe điện, xe đạp cá nhân
Những ngày đầu tháng 3, tình trạng khan hiếm xăng cục bộ tại một số khu vực ở Hà Nội khiến không ít người dân phải thay đổi kế hoạch di chuyển hằng ngày. Trước các cây xăng, nhiều thời điểm xuất hiện cảnh người dân xếp hàng dài chờ đổ nhiên liệu, có nơi hàng xe kéo dài ra tận lòng đường.
Nhiều người dân chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh trong bối cảnh thị trường xăng dầu trở nên khan hiếm. Ảnh: Hoàng Hiền.
Vào thời điểm đó, chị Lan Anh (nhân viên văn phòng) cho biết vài ngày trước, xe máy của chị gần cạn xăng. Tuy nhiên, khi đến cây xăng gần nhà, chị thấy dòng người xếp hàng dài, kéo ra cả lòng đường nên đành quay về vì không có thời gian chờ đợi.
“Nhìn hàng xe dài quá, tôi phải quay về. Nếu chờ đổ xăng có khi mất cả tiếng đồng hồ, mà còn chưa chắc đến lượt”, chị Lan Anh nói.
Khi nguồn cung xăng dầu còn chưa ổn định thì giá xăng dầu cũng biến động theo. Từ 23h ngày 19/3, giá xăng dầu trong nước đồng loạt tăng. Hiện xăng E5RON92 không cao hơn 27.177 đồng/lít; xăng RON95-III không cao hơn 30.690 đồng/lít; dầu điêzen 0.05S: không cao hơn 33.420 đồng/lít; dầu hỏa không cao hơn 35.926 đồng/lít; dầu madút 180CST 3.5S không cao hơn 22.189 đồng/kg.
Trước tình trạng này, chị Lan Anh bắt đầu tính đến các phương án thay thế. Theo chị, thuê xe đạp hoặc xe điện công cộng có thể là giải pháp tạm thời để đi làm trong giai đoạn này. Tuy vậy, phương án này cũng gặp không ít trở ngại. “Ở gần khu tôi sống chưa có điểm cho thuê xe đạp hay xe điện công cộng. Nếu có thì chắc tôi cũng thử sử dụng trong vài ngày tới”, chị chia sẻ.
Việc chuyển sang xe điện cá nhân là giải pháp được nhiều người lựa chọn. Anh Phạm Hải, sống tại phường Khương Đình, cho biết anh đã chuyển sang sử dụng xe điện từ vài tháng trước. Quyết định này ban đầu xuất phát từ mong muốn tiết kiệm chi phí đi lại, nhưng trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu biến động, anh càng thấy lựa chọn của mình hợp lý.
“Từ khi đi xe điện, tôi không còn phải xếp hàng chờ đổ xăng. Việc sạc điện có thể chủ động ở nhà nên khá thuận tiện”, anh Hải nói. Theo anh, chi phí sử dụng xe điện thấp hơn đáng kể so với xe xăng, đặc biệt với những người di chuyển nhiều mỗi ngày.
Còn đối với ông Hoàng, sống tại phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, lựa chọn di chuyển bằng xe đạp thay cho xe máy là một quyết định "một công đôi việc". Ông cho biết gần đây ông bắt đầu sử dụng xe đạp cho những quãng đường ngắn thay vì đi xe máy như trước. Theo ông, với những chuyến đi trong bán kính vài kilomet, xe đạp khá thuận tiện và không phụ thuộc vào xăng dầu. Tuy nhiên, việc đi xe đạp trong nội đô vẫn còn một số bất tiện do chưa có nhiều làn đường riêng, người đi xe đạp phải di chuyển chung với dòng xe máy và ô tô.
Xe đạp - phương tiện giao thông xanh vừa giúp rèn luyện sức khỏe, vừa hạn chế ô nhiễm không khí do không phát sinh khí thải. Ảnh: Hoàng Hiền.
Trong khi đó, anh Nguyễn Văn Mạnh, làm việc tại khu vực trung tâm Hà Nội, cho biết thay vì đi xe máy xuyên suốt quãng đường từ nhà đến cơ quan như trước, anh đã lựa chọn đi xe máy ra ga tàu điện gần nhà, gửi xe rồi tiếp tục di chuyển bằng tàu điện vào trung tâm. “Mất thêm vài phút nhưng cũng tiết kiệm được một phần chi phí xăng xe”, anh nói.
Anh Mạnh cũng cho biết cách di chuyển này vẫn còn bất tiện và bản thân từng nghĩ đến việc chuyển sang sử dụng xe điện để chủ động hơn. Tuy nhiên, do đang sinh sống tại chung cư nên anh vẫn băn khoăn về việc sạc pin cũng như các quy định của ban quản lý tòa nhà đối với việc bố trí điểm sạc cho phương tiện điện. Theo anh, nếu hạ tầng sạc điện tại các khu chung cư được bố trí thuận tiện và rõ ràng hơn, việc chuyển đổi sang xe điện sẽ khả thi hơn với nhiều người dân đô thị.
Phương tiện công cộng hút người dân
Xu hướng lựa chọn các phương tiện di chuyển thay thế đang dần xuất hiện ở nhiều người dân đô thị. Bên cạnh xe đạp cho những quãng đường ngắn, dùng xe điện cá nhân, giao thông công cộng cũng được nhiều người cân nhắc như một giải pháp tiết kiệm chi phí và giảm phụ thuộc vào xăng dầu.
Tại Hà Nội, mạng lưới xe buýt hiện có hàng trăm tuyến, kết nối hầu hết các quận, huyện trong thành phố. Trong khi đó, hệ thống đường sắt đô thị mới có hai tuyến vận hành nhưng lượng hành khách vẫn tăng dần qua từng năm, đặc biệt trong thời gian gần đây.
Số liệu từ Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông TP. Hà Nội cho thấy, sản lượng vận tải hành khách công cộng bằng đường sắt đô thị, xe buýt sau khi điều chỉnh tăng giá xăng dầu từ 7/3/2026 đã có sự tăng trưởng so với giai đoạn trước khi điều chỉnh tăng giá xăng dầu.
Cụ thể, sản lượng hành khách vận chuyển trên 2 tuyến đường sắt đô thị bình quân đạt khoảng 71 nghìn lượt hk/ngày (tuyến 2A đạt 39,5 nghìn lượt; tuyến 3.1 đạt 31,5 nghìn lượt), tăng 5,3% so với sản lượng bình quân/ngày thời điểm trước điều chỉnh giá xăng dầu; sản lượng hành khách vé lượt xe buýt (chưa bao gồm khách vé tháng và miễn phí) đạt 92,2 nghìn lượt/ngày, tăng ước khoảng 1,2% so với bình quân/ngày giai đoạn trước điều chỉnh tăng giá xăng dầu. Theo các chuyên gia, khi mạng lưới metro tiếp tục mở rộng trong thời gian tới, khả năng người dân chuyển từ xe máy sang phương tiện công cộng sẽ ngày càng rõ nét hơn.
Xe điện, xe đạp công cộng cũng là lựa chọn được nhiều người ủng hộ. Ảnh: Lê Tú.
Tại TP.HCM, từ ngày 15/3/2026, TP.HCM bắt đầu thí điểm xe đạp điện công cộng tại khu vực trung tâm, bổ sung vào hệ thống xe đạp công cộng đang vận hành nhằm đa dạng hóa phương thức di chuyển xanh cho người dân và du khách.
Được biết, từ cuối năm 2021, Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TP.HCM đã phối hợp với nhà đầu tư là Công ty Cổ phần Tập đoàn Trí Nam triển khai dịch vụ xe đạp công cộng tại khu vực trung tâm thành phố. Đây là một trong những giải pháp thuộc Đề án tăng cường vận tải hành khách công cộng gắn với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân trên địa bàn TP.HCM.
Sau hơn 4 năm triển khai, hệ thống xe đạp công cộng đã từng bước hình thành mạng lưới phục vụ nhu cầu đi lại của người dân. Đến nay, hệ thống đã bố trí khoảng 500 xe đạp tại 52 trạm trong khu vực trung tâm, giúp người dân có thêm lựa chọn di chuyển linh hoạt, đặc biệt trên các quãng đường ngắn hoặc kết nối với các tuyến vận tải hành khách công cộng khác.
Việc thí điểm xe đạp điện công cộng được xem là bước thử nghiệm nhằm đa dạng hóa các lựa chọn di chuyển xanh trong đô thị. Nếu mô hình hoạt động hiệu quả, TP.HCM có thể tiếp tục mở rộng phạm vi triển khai, góp phần giảm áp lực giao thông và hạn chế khí thải.
Dù quá trình chuyển đổi vẫn còn nhiều rào cản, từ hạ tầng đến chi phí đầu tư phương tiện, nhưng những biến động trên thị trường nhiên liệu đang cho thấy một thực tế: khi chi phí xăng dầu tăng lên, người dân buộc phải cân nhắc lại lựa chọn đi lại của mình. Trong quá trình đó, các phương tiện ít phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch có cơ hội trở thành lựa chọn phổ biến hơn trong đời sống đô thị.
