Đến năm 2035, 80% cán bộ được trang bị kiến thức về năng lượng nguyên tử

Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Quyết định số 119/QĐ-TTg ngày 16/1/2026 phê duyệt Đề án "Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn đến năm 2035".

Tạo đồng thuận xã hội cho lĩnh vực công nghệ chiến lược

Theo Quyết định, mục tiêu xuyên suốt của Đề án là đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, qua đó nâng cao nhận thức, hiểu biết của các cấp, các ngành và nhân dân về vai trò, lợi ích, hiệu quả và đóng góp của năng lượng nguyên tử đối với phát triển kinh tế - xã hội. Trọng tâm là điện hạt nhân - nguồn năng lượng nền tảng, ổn định, phát thải thấp, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính.

Đề án đặt mục tiêu: Đến năm 2027, phấn đấu khoảng 60% cán bộ lãnh đạo, quản lý, công chức, viên chức của các bộ, ngành, địa phương liên quan được trang bị kiến thức cơ bản về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân. Chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác thông tin, tuyên truyền, phóng viên, biên tập viên theo dõi lĩnh vực chuyên sâu này.

Các bộ, ngành và địa phương trọng điểm như: Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương, tỉnh Khánh Hòa, tỉnh Đồng Nai, cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam sẽ xây dựng chuyên mục về năng lượng nguyên tử và hạt nhân trên Cổng/Trang thông tin điện tử chính thức. Các địa phương khác có trách nhiệm thường xuyên cập nhật thông tin liên quan trên các kênh thông tin chính thống.

Đối với cộng đồng dân cư tại khu vực có dự án điện hạt nhân, lò phản ứng nghiên cứu và các cơ sở ứng dụng năng lượng nguyên tử, Đề án đặt mục tiêu đến năm 2027, khoảng 50% người dân được cung cấp thông tin cơ bản về vai trò, lợi ích của năng lượng nguyên tử, các quy định về an toàn, an ninh hạt nhân và ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân.

Giáo dục sớm, truyền thông sâu cho thế hệ trẻ

Một điểm nhấn quan trọng của Đề án là đưa kiến thức về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân vào các hoạt động giáo dục, truyền thông phù hợp với học sinh, sinh viên.

Theo đó, đến năm 2027, khoảng 70% học sinh trung học, sinh viên tại hai tỉnh Khánh Hòa và Đồng Nai sẽ được phổ biến kiến thức ngoại khóa về lĩnh vực này thông qua các hình thức linh hoạt, hiện đại, dễ tiếp cận.

Song song với tuyên truyền trực tiếp, Đề án yêu cầu tổ chức các cuộc điều tra, khảo sát định kỳ hằng năm và đột xuất, trong đó có ít nhất một cuộc khảo sát quy mô lớn tại các đô thị lớn và địa phương có dự án trọng điểm. Kết quả khảo sát là căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ nhận thức, sự ủng hộ của xã hội, kịp thời điều chỉnh nội dung và phương thức truyền thông.

Để thích ứng với xu thế truyền thông hiện đại, Đề án đặt mục tiêu mỗi năm tăng trung bình 10% số lượng tin, bài, thời lượng phát sóng và lượt truy cập thông tin về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân trên các kênh thông tin đại chúng chủ lực như Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và hệ thống báo chí trung ương, địa phương.

Đáng chú ý, đến năm 2028, dự kiến đưa vào sử dụng thử nghiệm phần mềm kho dữ liệu nguồn phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền và kênh hỏi - đáp về năng lượng nguyên tử, điện hạt nhân ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, đồng thời giám sát, xử lý thông tin sai lệch, tin giả trong lĩnh vực nhạy cảm này.

Đến năm 2035, ít nhất 80% cán bộ lãnh đạo, công chức, viên chức của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và khoảng 30% cán bộ lãnh đạo, công chức, viên chức của các bộ, ngành liên quan được tiếp cận thông tin đầy đủ về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân.

Đối với cộng đồng dân cư tại khu vực có dự án, ít nhất 70% người dân được trang bị kiến thức cơ bản về vai trò, lợi ích, an toàn, an ninh và ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân.

Trong lĩnh vực giáo dục, khoảng 90% học sinh trung học, sinh viên tại Khánh Hòa và Đồng Nai sẽ được tiếp cận các chương trình ngoại khóa phù hợp.

Để bảo đảm thực hiện hiệu quả các mục tiêu đề ra, Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì Đề án, có trách nhiệm phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và tổng hợp báo cáo theo quy định; đồng thời xây dựng kế hoạch truyền thông, phương án ứng phó khủng hoảng truyền thông và làm đầu mối phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương trong công tác tuyên truyền chủ trương phát triển điện hạt nhân.