Đà Nẵng quyết liệt ‘nối thông’ những dự án cầu dang dở

Những ngày này, trên công trường Dự án cầu Văn Ly và đường dẫn, không khí thi công trở nên khẩn trương hơn sau thời gian dài bị ảnh hưởng bởi vướng mắc giải phóng mặt bằng. Tại các vị trí vừa được bàn giao, đơn vị thi công đã huy động kỹ sư, công nhân, máy móc, tổ chức nhiều mũi thi công để bám tiến độ hoàn thành dự án trong năm 2026.

Dự án cầu Văn Ly và đường dẫn có tổng mức đầu tư 575 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương 420 tỷ đồng, ngân sách thành phố 155 tỷ đồng. Hạng mục cầu chính vượt sông Thu Bồn dài 460 m, rộng 9 m đã hoàn thành từ năm 2025. Tuy nhiên, công trình chưa thể đưa vào khai thác do phần đường dẫn hai bên cầu chưa hoàn thiện.

Theo thiết kế, dự án có hai nhánh tuyến đường dẫn. Nhánh N1 dài 3,65 km, đi qua địa bàn xã Gò Nổi và xã Đại Lộc; nhánh N2 dài 4,13 km, qua xã Điện Bàn Tây. Đây là các tuyến kết nối trực tiếp, quyết định khả năng khai thác của cây cầu. Vì vậy, dù phần cầu chính đã hoàn thành, công trình vẫn chưa thể phát huy hiệu quả nếu đường dẫn chưa thông suốt.

Ông Nguyễn Thái Đình Nam, cán bộ kỹ thuật đơn vị thi công Dự án cầu Văn Ly và đường dẫn, cho biết đến nay toàn dự án đạt khoảng 70% khối lượng. Theo kế hoạch, công trình phấn đấu hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Hiện nhà thầu đang tập trung thi công các hạng mục còn lại, trong đó trọng tâm là hệ thống thoát nước, nền đường, mặt đường và một số phần việc trên hạng mục cầu.

Riêng hạng mục cầu còn khoảng 20 - 25% khối lượng. Trong quý III/2026, nhà thầu đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 50% phần móng và mặt đường; phần còn lại sẽ tiếp tục được triển khai trong quý IV để bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của chủ đầu tư.

Để rút ngắn thời gian thi công, công trường được tổ chức thành nhiều mũi. Phần đường hiện có 3 mũi thi công, gồm một mũi hướng về thôn Đại Hòa, xã Đại Lộc và hai mũi tại khu vực xã Điện Bàn Tây. Ngoài ra, phần cầu cũng có một mũi thi công tại Điện Bàn Tây. Cách tổ chức này giúp nhà thầu tận dụng tối đa phần mặt bằng đã được bàn giao, hạn chế thời gian chờ đợi, tránh lãng phí nhân lực, thiết bị và đẩy nhanh các phần việc quan trọng trước mùa mưa lũ.

Theo ông Nam, giải phóng mặt bằng từng là điểm nghẽn lớn nhất của dự án. Có thời điểm, công trình không thể triển khai đồng bộ do còn vướng đất ở, đất nông nghiệp, vật kiến trúc và cả các yếu tố liên quan đến mồ mả, tâm linh. Đến nay, mặt bằng cơ bản đáp ứng nhu cầu thi công. Trên cơ sở đó, nhà thầu đang bám sát hiện trường, vị trí nào có mặt bằng là tổ chức thi công ngay.

“Nhà thầu mong tiếp tục nhận được sự phối hợp của chính quyền địa phương và người dân trong khu vực để công trình sớm hoàn thành, đưa vào khai thác đúng tiến độ”, ông Nam nói.

Thực tế tại nhiều công trình cầu ở Đà Nẵng cho thấy, giải phóng mặt bằng là khâu then chốt quyết định tiến độ. Khi mặt bằng chậm, máy móc đã tập kết nhưng không thể thi công, nhân công phải chờ việc, chi phí thuê thiết bị, vật tư, lán trại tăng lên từng ngày. Không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp thi công, việc chậm mặt bằng còn kéo theo chậm giải ngân vốn đầu tư công, làm giảm hiệu quả sử dụng ngân sách và khiến công trình chậm phục vụ người dân. Với các dự án cầu, sự chậm trễ càng dễ nhìn thấy hơn khi những cây cầu đã hiện hữu nhưng dòng người, dòng xe vẫn chưa thể qua lại vì đường dẫn chưa hoàn thành.

Tại xã Đại Lộc và Điện Bàn Tây nơi có nhánh tuyến N1, N2 của Dự án cầu Văn Ly đi qua, công tác vận động người dân bàn giao mặt bằng được xem là một trong những phần việc khó nhưng có ý nghĩa quyết định. Chính quyền địa phương, Ban nhân dân thôn và các đoàn thể đã kiên trì đến từng hộ, lắng nghe từng trường hợp, giải thích rõ chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và ý nghĩa lâu dài của công trình.

Ở thôn Bồ Nam, xã Đại Lộc, hộ bà Nguyễn Thị Nga bị thu hồi khoảng 450m² đất nông nghiệp. Ban đầu, gia đình còn băn khoăn vì đây là tư liệu sản xuất gắn với sinh kế. Sau nhiều lần được chính quyền và các đoàn thể đến trao đổi, giải thích chính sách, bà Nga đã đồng thuận bàn giao mặt bằng.

“Khi hiểu rõ đây là chủ trương chung, công trình hoàn thành sẽ giúp đường sá thuận tiện, việc đi lại và làm ăn của người dân tốt hơn, gia đình đã chấp hành bàn giao đất. Tôi mong muốn sau khi có mặt bằng, đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ để sớm hoàn thành tuyến đường và cây cầu, vừa hạn chế bụi bặm trong quá trình thi công, vừa tạo thuận lợi cho giao thương trong khu vực”, bà Nga chia sẻ

Theo bà Phạm Thị Kim Hoa, Bí thư Chi bộ thôn Đại Hòa, công tác dân vận phải được triển khai theo phương châm lắng nghe, chia sẻ và giải thích thấu đáo. Khó nhất trong vận động giải phóng mặt bằng là làm sao để người dân hiểu đúng chủ trương, chính sách và thấy được quyền lợi chính đáng của mình trong từng trường hợp cụ thể.

Có những hộ ban đầu chưa đồng thuận vì mong muốn mức bồi thường cao hơn, tuy nhiên, chính sách của Nhà nước đã có khung quy định cụ thể, địa phương không thể tự ý điều chỉnh ngoài quy định. Vì vậy, cán bộ cơ sở phải kiên trì giải thích “cái gì được, cái gì không được” và vì sao không được.

Đặc biệt, dự án cầu Văn Ly có trường hợp liên quan đến mồ mả của một tộc họ. Đây là vấn đề nhạy cảm, gắn với yếu tố tâm linh nên việc vận động không thể nóng vội. Cán bộ thôn phải tìm gặp những người có uy tín, có thiện chí trong gia đình, dòng tộc để cùng trao đổi, phân tích và tạo sự đồng thuận từ bên trong.

“Muốn vận động hiệu quả, trước hết phải tìm được người có uy tín trong gia đình, dòng tộc. Khi họ hiểu và đồng thuận, họ sẽ tiếp tục giải thích cho các thành viên khác. Với những việc liên quan đến mồ mả, càng phải khéo léo, kiên trì và tôn trọng”, bà Hoa chia sẻ.

Từ thực tế ở cơ sở, bà Hoa cũng cho rằng điều quan trọng nhất nữa là cần công khai, minh bạch. Phương án bồi thường, hỗ trợ phải rõ ràng, “cái gì ra cái nấy”, không nhập nhằng, không hứa hẹn tùy tiện. Khi người dân đề nghị những nội dung ngoài chính sách, cán bộ phải giải thích bằng quy định cụ thể để người dân hiểu và chia sẻ.

“Đa số người dân không cố tình gây khó. Khi được giải thích rõ ràng, minh bạch, họ sẽ ủng hộ. Vấn đề là cán bộ phải gần dân, chịu khó lắng nghe, kiên trì đối thoại và làm việc bằng trách nhiệm thật sự. Khi dân hiểu, dân tin thì những điểm nghẽn tưởng chừng rất khó vẫn có thể tháo gỡ”, bà Hoa cho biết.

Không chỉ riêng cầu Văn Ly, khí thế tăng tốc đang lan rộng trên nhiều công trường dự án trọng điểm, nhất là các dự án cầu và đường dẫn kết nối cầu trên địa bàn thành phố. Tại cầu An Bình (xã Hà Nha), sau khi các điểm nghẽn về mặt bằng ở hai đầu đường dẫn được tháo gỡ, nhà thầu đã tập trung nhân lực, thiết bị, vật liệu để đẩy nhanh thi công. Ở cầu Sông Thu, cầu Nghĩa Tự, cầu Tam Hòa và nhiều công trình khác, các địa phương cũng được giao nhiệm vụ xử lý dứt điểm những phần việc còn lại liên quan đến đất ở, đất nông nghiệp, mồ mả, hạ tầng kỹ thuật và tái định cư, bảo đảm bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.

Sau khi 3 hộ dân cuối cùng nẳm trong Dự án đường nối quốc lộ 14H đến ĐT609C (trong đó có cầu Sông Thu) đồng thuận nhận tiền, liên danh nhà thầu đã khẩn trương triển khai thi công và thảm nhựa gần như toàn bộ mặt bằng đường dẫn bờ nam. Hệ thống điện chiếu sáng cũng được lắp đặt song hành với quá trình thi công nền đường. Tính đến nay, giá trị xây lắp đạt hơn 87% khối lượng hợp đồng.

Những chuyển động này cho thấy quyết tâm của TP. Đà Nẵng trong việc chấm dứt tình trạng công trình đã hoàn thành phần cầu nhưng chưa thể khai thác do thiếu đường dẫn.

Từ tháng 3/2026, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng đã ký ban hành Công văn số 1966/UBND-ĐTĐT, yêu cầu các cơ quan, địa phương liên quan khẩn trương hoàn thiện đường dẫn các cây cầu đã được đầu tư. Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo xử lý dứt điểm từng trường hợp, nhằm sớm đưa công trình vào khai thác, phát huy hiệu quả đầu tư. Đồng thời, chủ đầu tư được giao phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố và các địa phương xây dựng kế hoạch chi tiết, xác định rõ lộ trình, nhu cầu mặt bằng, tiến độ thi công để đẩy nhanh hoàn thiện dự án.

Đáng chú ý, thành phố yêu cầu phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng cơ quan, từng dự án; cá nhân hóa trách nhiệm theo tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”. Đây được xem là cách làm nhằm khắc phục tình trạng chỉ đạo chung chung, đồng thời tạo cơ sở kiểm tra, đánh giá trách nhiệm nếu công trình tiếp tục chậm tiến độ.

Cùng với việc siết trách nhiệm của cơ quan quản lý và địa phương, thành phố cũng yêu cầu rà soát, xử lý kịp thời các nhà thầu yếu kém. Trường hợp cần thiết có thể chấm dứt hợp đồng theo quy định, không để tình trạng dây dưa kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ chung. Các đơn vị thi công phải lập lại tiến độ, huy động đầy đủ nhân lực, máy móc, thiết bị, tăng ca, tăng kíp để bảo đảm công trình hoàn thành theo mốc thời gian đã cam kết.

Trong tháng 5/2026, lãnh đạo thành phố tiếp tục ban hành các văn bản chỉ đạo, đôn đốc xử lý khó khăn, vướng mắc tại nhiều dự án cầu như Tây An 1, Tây An 2, Chợ Đụn, Ly Ly và cầu vượt đường sắt. Đây là những công trình cần sự phối hợp đồng bộ giữa chủ đầu tư, địa phương và các cơ quan liên quan trong hoàn thành mặt bằng, bố trí tái định cư, huy động vật liệu và đẩy nhanh thi công.

Không chỉ tập trung tháo gỡ mặt bằng, thành phố cũng chỉ đạo xử lý nút thắt về vật liệu. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương áp dụng cơ chế đặc thù để sớm cấp phép, kích hoạt các mỏ khoáng sản đất đắp, bảo đảm nguồn cung cho những công trình có nhu cầu lớn như cầu Văn Ly, cầu Quảng Đà, cầu Tam Tiến, cầu Trà Đình. Việc điều phối vật liệu được đặt trong tổng thể tiến độ từng dự án, trong đó ưu tiên các công trình có khả năng hoàn thành, thông xe trong năm 2026.

Tiếp tục, ngày 3/6/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng ban hành Chỉ thị số 18-CT/TU về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng các dự án trên địa bàn. Chỉ thị tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu “6 rõ” trong tổ chức thực hiện. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để các cấp, các ngành vào cuộc quyết liệt hơn, nhất là tại những dự án trọng điểm còn vướng mặt bằng.

Theo ông Nguyễn Văn Thường, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng, đơn vị phụ trách 16 công trình cầu, bao gồm 5 công trình do thành phố giao và 11 công trình tiếp nhận từ cấp xã, phường. Trong năm 2026, đơn vị phấn đấu hoàn thành, thông xe 7 công trình cầu và đường dẫn. Trong đó, cầu An Bình dự kiến hoàn thành trong tháng 7/2026; cầu Sông Thu hoàn thành ngày 30/9/2026; cầu Văn Ly hoàn thành trong tháng 12/2026; cầu Nghĩa Tự dự kiến thông xe ngày 30/12/2026 và hoàn thành toàn bộ vào tháng 6/2027.

Một số công trình khác như cầu Quảng Đà, đường và cầu ĐH7 qua sông Vĩnh Điện, cầu Bình Sa đi Bình Hải cũng đang được tập trung tháo gỡ mặt bằng để phấn đấu thông xe, hoàn thành trong năm 2026. Tuy nhiên, quá trình thi công một số dự án trọng điểm khác vẫn gặp nhiều vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thiếu nguồn vật liệu (đất đắp) và vướng cơ sở pháp lý.

Đại diện Ban Quản lý dự án cho biết, mục tiêu trọng tâm hiện nay là không để tái diễn tình trạng cầu đã hoàn thành nhưng chưa thể khai thác do vướng đường dẫn. Với những công trình đủ điều kiện an toàn, Ban đang nghiên cứu phương án khai thác tạm phù hợp, đồng thời phối hợp với các địa phương và Trung tâm Phát triển quỹ đất xử lý dứt điểm các điểm nghẽn còn lại.

Mới đây, tại cuộc làm việc với Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng cùng các đơn vị liên quan, lãnh đạo thành phố tiếp tục yêu cầu rà soát tiến độ giải ngân vốn năm 2025 kéo dài, kế hoạch triển khai các dự án trọng điểm và tiến độ các công trình cầu, đường dẫn kết nối.

Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Trần Nam Hưng nhấn mạnh, UBND thành phố cam kết đồng hành trong việc tháo gỡ vướng mắc, đồng thời yêu cầu các đơn vị liên quan quyết tâm hoàn thành các công trình theo đúng tiến độ đề ra, đặc biệt phải hoàn thành dứt điểm 7 công trình dự án cầu trong năm 2026.

Tinh thần được đặt ra là rõ người, rõ việc, rõ thời gian. Từng vướng mắc phải được bóc tách, từng trách nhiệm phải được xác định, từng mốc tiến độ phải được kiểm soát để các công trình không tiếp tục kéo dài trong tình trạng dở dang.

Với sự vào cuộc quyết liệt của các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư, tiến độ nhiều tuyến đường dẫn kết nối các công trình cầu tại Đà Nẵng đã được đẩy nhanh trở lại, tạo cơ sở để hoàn thành, đưa công trình vào khai thác theo kế hoạch. Qua đó, từng bước khắc phục tình trạng cầu xây xong nhưng chưa thể khai thác do thiếu đường dẫn, đồng thời phát huy hiệu quả đầu tư công, tránh lãng phí nguồn lực, góp phần thúc đẩy giao thương và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung của thành phố.

Nội dung: Lan Anh

Thiết kế: Anh Vĩ

Ảnh: Lan Anh - Phạm Huy

Video: Phạm Huy