Theo dữ liệu mới công bố từ Viện Nghiên cứu Môi trường Imazon (Brazil), cháy rừng đã khiến mức độ suy thoái tại rừng Amazon tăng gấp 6 lần trong năm 2024, đạt 3,6 triệu ha - mức cao nhất kể từ khi bắt đầu ghi nhận vào năm 2009. Theo quyền Bộ trưởng Môi trường Brazil João Paulo Capobianco, biến đổi khí hậu đang làm nhiệt độ tăng cao, độ ẩm giảm, và rừng ngày càng mất khả năng tự bảo vệ.
Cháy rừng đã khiến mức độ suy thoái tại rừng Amazon tăng gấp sáu lần trong năm 2024. Ảnh: Greenpeace.
Trước đó, trong năm 2024, hơn 6,7 triệu ha rừng ở Brazil đã bị cháy, gấp đôi kỷ lục trước đó và là con số cao nhất từng được ghi nhận bởi MapBiomas kể từ năm 1985. Đây là lần đầu tiên, theo Viện Tài nguyên Thế giới (WRI), cháy rừng là nguyên nhân chính gây suy thoái rừng tại Amazon, vượt qua cả nạn chặt phá lấy gỗ và mở rộng đất nông nghiệp.
Trên thực tế, cháy rừng tại Amazon phần lớn không xuất phát từ tự nhiên mà còn do hoạt động của con người. Nhưng khi khí hậu trở nên khô hạn và rừng bị suy thoái, các đám cháy lan rộng không kiểm soát, tạo ra vòng xoáy nguy hiểm: Cháy rừng làm mất bóng râm và độ ẩm, khiến khu vực dễ cháy hơn trong tương lai.
Ngoài rừng Amazon, các hệ sinh thái quan trọng khác của Brazil như vùng savan Cerrado, rừng Đại Tây Dương, đất ngập nước Pantanal và rừng khô Gran Chaco cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi cháy rừng. Khói bụi từ các đám cháy bao phủ phần lớn lục địa Nam Mỹ, gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và làm gián đoạn sinh hoạt tại nhiều địa phương.
Giới khoa học cảnh báo rừng Amazon đang tiến gần đến "điểm tới hạn", nơi hệ sinh thái rừng nhiệt đới có thể chuyển sang trạng thái khô hạn, dễ cháy và mất khả năng phục hồi. Nếu không có các biện pháp kiểm soát cháy hiệu quả và chính sách bảo vệ rừng bền vững, những đám cháy dữ dội như năm 2024 sẽ còn tiếp diễn và trở nên tồi tệ hơn trong những năm tới.
