Ghi nhận tại cảng cá Ngọc Hải, phường Đồ Sơn, TP Hải Phòng những ngày cuối tháng 1/2026, khi thủy triều rút, cảng cá xuất hiện những bãi bùn kéo dài hàng trăm mét với hàng chục tàu cá mắc cạn nằm trơ trọi.
Theo ngư dân, vào buổi chiều, mực nước tại luồng vào giảm nhanh từ 0,9 m xuống chỉ còn 0,6 m. Với mức nước này, ngay cả tàu công suất nhỏ cũng khó di chuyển, còn những tàu lớn hoàn toàn bị "giam chân" phía ngoài cửa biển.
Hình ảnh khi triều kiệt tại cảng cá Ngọc Hải, tàu cá ra vào bị tê liệt. Ảnh: Đinh Mười.
Tình trạng bồi lắng khiến việc cập cầu cảng trở thành nỗi ám ảnh của ngư dân. Thay vì cập bến trực tiếp để bốc dỡ hải sản, các chủ tàu phải thuê tàu nan hoặc dùng bè xốp trung chuyển hải sản vào bờ để giao hàng cho thương lái.
Ông Lê Văn Tuấn, một ngư dân phường Dương Kinh, cho biết tàu của ông phải nằm chờ nước ngoài khơi từ nhiều ngày qua. "Mỗi ngày 24 tiếng thì chỉ có khoảng 3 tiếng nước lên đủ để tàu nhỏ vào. Tàu lớn muốn vào bến phải đợi kỳ nước cường, có khi nửa tháng mới có một lần", ông Tuấn nói.
Việc trung chuyển không chỉ gây tốn kém chi phí nhân công mà còn làm giảm độ tươi ngon của hải sản, dễ bị thương lái ép giá.
Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, bùn lầy còn đe dọa an toàn phương tiện. Nhiều tàu cố lách vào luồng khi nước chưa đủ độ sâu đã bị mắc cạn, nghiêng tàu, thậm chí hỏng chân vịt, trục máy, tiêu tốn hàng chục triệu đồng sửa chữa.
Nhiều tàu cá sau khi cập bến bốc hải sản lên bờ phải "nằm" lại chờ thủy triều lên cao mới có thể ra khơi. Ảnh: Đinh Mười.
Tình trạng hạ tầng xuống cấp không chỉ là nỗi lo sinh kế mà còn làm khó các đơn vị quản lý. Theo đại diện Trạm Kiểm soát Biên phòng Bến Xăm, đơn vị gặp bất cập lớn trong công tác cơ động.
Nhiều tàu máy lớn không thể neo tại trạm vì nước rút sẽ bị mắc cạn. Khi có sự cố khẩn cấp hay cứu hộ trên biển, lực lượng phải trực phương tiện ở rất xa bên ngoài mới đảm bảo xuất phát kịp thời.
Bên cạnh đó, có thời điểm luồng lạch bị "tê liệt" gây áp lực lên nỗ lực chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Cảng cá Ngọc Hải là cảng cá loại 2, có vai trò then chốt trong việc kiểm soát sản lượng và nhật ký khai thác. Tuy nhiên, tàu thuyền không thể cập bến đúng lịch trình khiến việc giám sát trở gặp khó khăn.
Liên quan đến vấn đề này, cuối năm 2025, tại buổi làm việc với chính quyền địa phương, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng đã thẳng thắn nhận định sự xuống cấp về hạ tầng cảng Ngọc Hải sau 25 năm khai thác.
Cảng cá Ngọc Hải là cảng cá chỉ định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, có đủ hệ thống xác nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác. Việc giải cứu cảng Ngọc Hải khỏi bùn lầy không chỉ là bài toán kinh tế địa phương mà còn là yêu cầu cấp bách để chống khai thác IUU, bảo vệ uy tín thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã và đang tham mưu cho UBND TP Hải Phòng sớm bố trí kinh phí nạo vét luồng lạch và nâng cấp cầu cảng, tạo thuận lợi cho các tàu cá hoạt động.
Cảng cá Ngọc Hải là cảng cá loại II có độ sâu của luồng từ 1,0 m đến 2,0 m; chiều dài cầu cảng 280 m; tàu có công suất dưới 400CV có thể cập cảng; năng lực bốc dỡ hàng hóa 9.000 tấn/năm. Cảng cá bắt đầu hoạt động từ năm 2003.
