Tại khu vực giáp nghĩa trang nhân dân Sỏi Nhị, thuộc thôn An Đạo và thôn Trường Định, xã Tịnh Khê (tỉnh Quảng Ngãi), cơ quan chức năng phát hiện nhiều ngôi mộ được chôn cất, cải táng trái phép trên đất trồng cây lâu năm, ngoài quy hoạch nghĩa địa. Vụ việc không chỉ gây khó khăn trong công tác quản lý đất đai mà còn ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường, định hướng phát triển du lịch của địa phương.
Những ngôi mộ xây dựng trái phép trên đất trồng cây lâu năm. Ảnh: L.K.
Theo báo cáo của Phòng Kinh tế xã Tịnh Khê, khu vực vi phạm có diện tích khoảng 21.165,6m2, trải rộng trên địa bàn hai thôn An Đạo và Trường Định. Qua kiểm tra thực tế, cơ quan chức năng xác định ông Nguyễn Trị (SN 1974, trú thôn An Đạo, xã Tịnh Khê) đã sử dụng đất trồng cây lâu năm để xây dựng đường giao thông, tổ chức chôn cất và cải táng hàng chục ngôi mộ trái quy định.
Trong đó, tại thôn Trường Định có 64 ngôi mộ trên diện tích khoảng 11.003,6m2, phần lớn là người từ xã An Phú đến chôn cất. Tại thôn An Đạo có 26 ngôi mộ trên diện tích khoảng 10.162,2m2, chủ yếu là các trường hợp cải táng. Theo thống kê, việc chôn cất tại khu vực này diễn ra từ năm 2018 đến nay. Trong số đó có 63 ngôi mộ hình thành trước ngày 1/7/2025 và 27 ngôi mộ phát sinh sau thời điểm này. Mật độ chôn cất chiếm khoảng 30% diện tích khu đất và có dấu hiệu tiếp tục mở rộng.
Qua làm việc với cơ quan chức năng, ông Nguyễn Trị thừa nhận có việc chuyển nhượng đất cho một số người ngoài địa phương để chôn cất mồ mả. Theo UBND xã Tịnh Khê, việc mua bán, sang nhượng đất và xây dựng mồ mả tại khu vực này diễn ra không đúng quy hoạch, vi phạm quy định pháp luật về đất đai.
Cơ quan chức năng kiểm tra và xác định, có hàng chục ngôi mộ xây dựng trái phép từ năm 2018 đến nay. Ảnh: L.K.
Tại buổi làm việc ngày 27/1/2026, UBND xã Tịnh Khê đã yêu cầu ông Nguyễn Trị chấm dứt hành vi chuyển nhượng, mua bán đất và không tiếp tục cho người ngoài địa phương chôn cất tại khu vực Sỏi Nhị. Đồng thời cảnh báo nếu tái phạm sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.
Đến ngày 9/4/2026, Phòng Kinh tế xã tiếp tục làm việc với ông Nguyễn Trị để xác minh thông tin liên quan đến việc sử dụng đất và chôn cất mồ mả. Ông Trị khai nhận gia đình đang sử dụng 2 thửa đất gồm thửa số 6, tờ bản đồ 144, diện tích 6.798,1m2 và thửa số 24, tờ bản đồ 18, diện tích 5.931,3m2, đều là đất trồng cây lâu năm do ông bà để lại.
Theo lời khai, tại thửa đất số 6, ông Trị cho một số người thân cải táng các phần mộ bị ảnh hưởng bởi dự án như chùa Minh Đức, đường Mỹ Khê - Trà Khúc. Riêng tại thửa đất số 24, ông Trị đã chuyển nhượng đất và xây dựng 15 ngôi mộ mới.
Ngoài ra, ông Trị còn nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng thỏa thuận miệng từ một số hộ dân khác rồi cải tạo mặt bằng, làm đường giao thông, xây dựng kè chống sạt lở để tổ chức chôn cất cho người dân ở xã Nghĩa An, Nghĩa Phú (nay là xã An Phú). Theo khai báo, có khoảng 45 ngôi mộ được xây dựng theo hình thức “trọn gói”, bao gồm đào huyệt và xây hoàn thiện mộ.
Chính quyền địa phương đã cắm biển cấm đồng thời tiếp tục làm rõ vụ việc. Ảnh: L.K.
Theo hồ sơ địa chính lưu trữ, toàn bộ khu vực này trước ngày 1/7/2014 đều là đất do UBND xã quản lý. Tuy nhiên, qua nhiều lần biến động, một số diện tích đã được cấp cho hộ gia đình sử dụng với mục đích đất trồng cây lâu năm.
UBND xã Tịnh Khê nhận định, việc sử dụng đất nông nghiệp để chôn cất, cải táng mồ mả tại khu vực ngoài quy hoạch nghĩa địa là hành vi vi phạm pháp luật đất đai, thuộc trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất trái phép theo quy định tại Nghị định 123/2024 của Chính phủ.
Dù vậy, việc xử lý cũng gặp nhiều khó khăn do vụ việc diễn ra trong thời gian dài, diện tích vi phạm lớn, số lượng mộ nhiều và phần lớn được xây dựng kiên cố, liên quan đến yếu tố tín ngưỡng, tâm linh.
Ông Nguyễn Hoài Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê cho biết, hiện Công an xã đang phối hợp làm việc với ông Nguyễn Trị và các cá nhân liên quan để làm rõ vụ việc và hoàn thành việc này trong tháng 5 để báo cáo UBND xã có hướng xử lý tiếp theo. Trước mắt, xã đã cắm biển cấm tại khu vực tự phát chôn cất do ông Trị thực hiện, đồng thời khuyến cáo người dân, đặc biệt là người ngoài địa phương, không được tự ý chuyển nhượng đất để chôn cất trái quy định”, ông Thanh thông tin.
