Đường đi của rác
Về hiện tượng rác đại dương và lục bình trôi vào bờ biển Vũng Tàu, nhiều khảo sát và nghiên cứu của của cơ quan chức năng, ban ngành đã chỉ ra các nguyên nhân và tìm các giải pháp khắc phục.
Cụ thể, đề tài "Nghiên cứu giải pháp xử lý rác đại dương trôi dạt vào bờ biển TP Vũng Tàu" của Phân hiệu Đại học Thủy Lợi tại tỉnh Bình Dương cho thấy, hiện tượng rác đại dương trôi dạt vào bờ biển tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) nói chung và bờ biển TP Vũng Tàu (nay là phường Vũng Tàu) nói riêng đã diễn ra từ nhiều năm nay. Hằng năm, các bãi biển tại Vũng Tàu phải hứng chịu từ 2 đến 3 đợt rác trôi dạt vào nhiều bãi biển Vũng Tàu. Đặc biệt tại khu vực Bãi trước, mỗi đợt có thể kéo dài cả tuần. Theo chu kỳ, có 2 đợt rác trôi dạt vào nhiều nhất là cuối tháng 5, đến giữa tháng 7 khi thời tiết chuyển gió mùa Tây Nam và cuối tháng 8, cuối tháng 10 khi thời tiết chuyển gió từ Tây Nam sang Đông Bắc, kết hợp thủy triều cao.
Nhân viên Công ty Cổ phần Dịch vụ môi trường và Công trình đô thị Vũng Tàu gom rác và rong biển ở khu vực Bãi sau trong ngày 5/5. Ảnh: Thục Vy.
Căn cứ vào kết quả điều tra, khảo sát cho thấy các khu vực cửa sông, các khu vực neo đậu tránh trú bão và một số đoạn bờ biển thành phần rác chủ yếu là rác nhựa như túi ni lông, chai, lọ bằng nhựa, ly, ống hút… phát sinh từ hoạt động sinh hoạt hằng ngày của người dân phát thải vào dòng chảy sông, hoặc ngư dân neo đậu tàu trong các khu vực cửa, các hoạt động du lịch, cắm trại dọc bờ biển vứt trực tiếp xuống sông, biển.
Đối với các đoạn bờ biển có rác thải nhựa dạt vào nhiều là do rác thải nhựa được chảy ra từ các sông không những trên địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu mà chủ yếu là các sông như Đồng Nai - Sài Gòn, Sông Tiền, Sông Hậu hay các sông khác ở Bình Thuận đẩy ra biển. Sau đó, dưới tác dụng của sóng, gió và triều làm cho rác trôi dạt vào bờ. Vấn đề phát thải rác thải nhựa của các con sông ra đại dương và sau đó tấn công vào các bãi biển đã được nhiều quốc qua, các nhà khoa học quan tâm, đánh giá và cảnh báo.
Còn ở bờ biển Vũng Tàu, gồm Bãi trước và Bãi sau và một số thời điểm một lượng nhỏ rác lục bình có thể nhận thấy ở bãi biển xa hơn về phía Bắc (huyện Long Đất, Xuyên Mộc trước đây), thường xuyên bị các đợt rác từ biển trôi dạt vào với một lượng rất lớn. Đặc điểm chung là chủ yếu rác thực vật, trong đó chủ yếu là lục bình, kế tiếp là dừa nước, một số cây gỗ, gốc cây có nguồn gốc từ các rừng nhiệt đới đã bị ngã đổ từ rất nhiều năm trước. Ngoài ra có lẫn một ít rác thải nhựa, ngư lưới cụ, rác thải sinh hoạt.
Theo dõi chặt chẽ
Theo UBND phường Vũng Tàu, lượng rác thải đại dương phát sinh trong năm 2025 và các tháng đầu năm 2026 tăng cao hơn so với các năm trước cả về khối lượng và tần suất. Tuy nhiên, công tác thu gom rác thải phụ thuộc vào chế độ thủy triều. Ngày có mực nước biển dâng cao, xe cơ giới không thể tiếp cận khu vực bãi biển, việc thu gom chỉ thực hiện vào buổi sáng, do đó ảnh hưởng đến tiến độ thu gom.
Các tình nguyện viên tham gia thu gom rác ở bãi biển Thùy Vân. Ảnh: Thục Vy.
Với lượng lớn rác thải đại dương trôi dạt liên tục vào bãi biển Vũng Tàu sẽ mất mỹ quan khu vực. Nếu không được xử lý nhanh chóng sẽ phân hủy, gây mùi hôi, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của du khách và người dân, làm giảm giá trị du lịch biển của thành phố, thách thức duy trì hình ảnh điểm đến nghỉ dưỡng ven biển hàng đầu châu Á.
Do đó, công tác duy trì vệ sinh, làm sạch bãi biển cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, cần đảm bảo nguồn lực về nhân công, phương tiện và kinh phí. Đồng thời, cần có giải pháp kiểm soát, ngăn chặn hiệu quả lượng rác thải từ đầu nguồn nhằm đảm bảo môi trường du lịch xanh - sạch - đẹp, giữ vững thương hiệu và vị thế trung tâm du lịch biển trọng điểm của khu vực.
Liên quan đến sự đổi màu của nước biển và xả thải ra biển, UBND phường Vũng Tàu đã ban hành và tổ chức triển khai kế hoạch kiểm tra, thành lập đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường theo quy định. Trong tháng 3/2026 đã kiểm tra 16 doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh dịch vụ trên địa bàn, tập trung tại khu vực ven biển. Đồng thời, tuyến đường Thùy Vân, phường Vũng Tàu đã được đầu tư hệ thống thu gom nước thải dẫn về Nhà máy xử lý nước thải Rạch Bà, không xả thải trực tiếp ra môi trường biển.
Ông Võ Văn Thành Sang - Phó chủ tịch UBND phường Vũng Tàu cho biết, phường sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến môi trường biển, duy trì kiểm soát nguồn thải và tăng cường kiểm tra các hoạt động ven biển. Chủ động phương án ứng phó nhanh khi phát sinh hiện tượng bất thường. Đồng thời, đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM quan tâm, hỗ trợ chuyên môn để UBND phường xử lý kịp thời khi có hiện tượng bất thường về môi trường biển xảy ra trên địa bàn.
Hiện tại UBND phường Vũng Tàu tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình rác thải trôi dạt vào khu vực và phối hợp, đề nghị Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Vũng Tàu, Công ty Cổ phần Dịch vụ môi trường và Công trình đô thị Vũng tàu (đơn vị thu gom rác) chủ động lên phương án thực hiện, kịp thời bố trí nhân lực, tăng cường dụng cụ, phương tiện đảm bảo thu gom nhanh chóng.
