Chính phủ ban hành Nghị định số 35/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết về phân loại đô thị. Theo Nghị định, phát triển đô thị tăng trưởng xanh là việc quy hoạch, đầu tư xây dựng đô thị bảo đảm các nội dung về tăng trưởng xanh, hạ tầng xanh, không gian xanh và các công trình xanh theo quy định, phù hợp với từng vùng, miền và từng đô thị trong từng giai đoạn nhất định.
Chương trình phát triển đô thị được lập cho tỉnh, thành phố theo giai đoạn 10 năm, kế hoạch phát triển đô thị được lập theo giai đoạn 5 năm đều phải đáp ứng các yêu cầu, giải pháp phát triển đô thị tăng trưởng xanh.
Đô thị tăng trưởng xanh phải có điện mặt trời mái nhà
Đô thị tăng trưởng xanh có 3 nhóm tiêu chí chính, gồm: hạ tầng xanh; môi trường; năng lượng và giảm phát thải.
Cụ thể, nhóm hạ tầng xanh có các tiêu chí: Tỷ lệ vận tải hành khách công cộng; tỷ lệ xe buýt sử dụng năng lượng xanh; tỷ lệ phương tiện giao thông cá nhân hạn chế phát thải; đường dành riêng cho xe đạp; tỷ lệ đường đô thị sử dụng các thiết bị và công nghệ tiết kiệm năng lượng hoặc sử dụng năng lượng tái tạo để chiếu sáng; tỷ lệ dân số được cung cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung; diện tích đất cây xanh công cộng bình quân đầu người.
Dự án nhà ở xã hội tại Gia Lai đạt chứng nhận công trình xanh theo chuẩn quốc tế EDGE. Ảnh: MOC.
Nhóm môi trường gồm các tiêu chí: Chỉ số chất lượng không khí; Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, vận chuyển và xử lý đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; tỷ lệ nước thải sinh hoạt được thu gom và xử lý đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; tỷ lệ ngày trong năm có nồng độ bụi siêu mịn và bụi mịn trong môi trường không khí vượt quá quy chuẩn kỹ thuật môi trường cho phép.
Nhóm năng lượng và giảm phát thải gồm các tiêu chí: Tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo trong tổng tiêu thụ năng lượng đô thị; tỷ lệ nhà dân sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu; số lượng công trình xanh.
UBND cấp tỉnh xác định mức đạt tiêu chí cho đô thị trên địa bàn
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ xác định cụ thể các mức, tỷ lệ đạt được của từng tiêu chí để áp dụng cho từng đô thị trên địa bàn trên cơ sở các yêu cầu, tiêu chí về phát triển đô thị tăng trưởng xanh tại Nghị định này và Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí trong từng giai đoạn. Các mức, tỷ lệ bảo đảm phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương trong từng thời kỳ và có cơ chế giám sát, đánh giá việc thực hiện theo từng giai đoạn.
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cũng có thể áp dụng theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia chuyên ngành hoặc áp dụng ở mức tốt hơn so với quy định. Nếu tiêu chí nào chưa có các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia chuyên ngành, địa phương được tham khảo, lựa chọn các mức mà các nước tiên tiến trên thế giới áp dụng. Hoặc xác định cụ thể mức áp dụng cho phù hợp với điều kiện thực tế, đặc điểm của từng đô thị trên địa bàn.
Nghị định nêu rõ, nguồn số liệu để xác định các tiêu chí được thu thập trên cơ sở báo cáo của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến các nhóm tiêu chí theo phân công của Uy ban nhân dân cấp tỉnh. Phương pháp tính được xác định theo pháp luật về thống kê; trường hợp các tiêu chí không được xác định trong pháp luật thống kê thì thực hiện theo hướng dẫn tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định này.
Các nội dung đánh giá việc phát triển đô thị tăng trưởng xanh dựa trên việc tuân thủ các yêu cầu, tiêu chí; hiệu quả thực hiện, quản lý hệ thống hạ tầng xanh, vận hành hệ thống thu gom và xử lý rác thải, nước thải sinh hoạt. Các đô thị cũng cần thể hiện mức độ sử dụng vật liệu phát thải carbon thấp, vật liệu thân thiện với môi trường trong các dự án đầu tư xây dựng công trình trên địa bàn.
Bên cạnh đó, hiệu quả sử dụng tiết kiệm năng lượng, việc sử dụng năng lượng tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính sẽ được đánh giá theo hệ thống đánh giá MRV (Measurement, Reporting and Verification) tại đô thị theo quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính của pháp luật chuyên ngành.
Việc đánh giá cũng bao gồm hiệu quả vận hành hệ thống giao thông công cộng, phương tiện giao thông xanh; chất lượng môi trường (chỉ số chất lượng không khí, bụi siêu mịn, bụi mịn, chất lượng nước mặt, nước thải) và tỷ lệ đạt chuẩn xử lý chất thải. Ngoài ra còn các nội dung khác do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định.
Trên cơ sở các tiêu chí phát triển đô thị tăng trưởng xanh, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân công cơ quan chủ trì và cơ quan chuyên môn của địa phương phối hợp tham gia tổ chức đánh giá việc thực hiện phát triển đô thị tăng trưởng xanh định kỳ hàng năm hoặc đột xuất theo yêu cầu, và có báo cáo kết quả đánh giá gửi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để theo dõi, chỉ đạo.
Trong đồ án quy hoạch đô thị và nông thôn phải có nội dung khảo sát, đánh giá và có giải pháp về phát triển đô thị tăng trưởng xanh được xác định trong quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch; trong chương trình, kế hoạch phát triển đô thị phải có các nội dung về phát triển đô thị tăng trưởng xanh.
