Xúc tiến xây dựng khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nghĩa Kỳ

Khẩn trương hoàn thiện thủ tục dự án

UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa có quyết định giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì thẩm định, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt thông tin dự án Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nghĩa Kỳ.

Theo chỉ đạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, đánh giá tính phù hợp của hồ sơ đề xuất dự án, bảo đảm hoàn thành các thủ tục theo đúng quy định và tiến độ đề ra.

Theo phương án đề xuất, dự án có diện tích hơn 68 ha, trong đó hơn 30 ha thuộc xã Nghĩa Giang, hơn 20 ha thuộc xã Phước Giang và hơn 17 ha thuộc xã Nghĩa Hành.

Khu liên hợp được thiết kế với khả năng tiếp nhận, xử lý khoảng 1.500 tấn chất thải mỗi ngày. Dự án được phân kỳ đầu tư thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 có công suất 900 tấn/ngày, thực hiện phân loại, tái chế, xử lý và đốt các loại chất thải như rác sinh hoạt, rác công nghiệp, bùn thải và chất thải xây dựng, đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường. Khi lượng rác phát sinh tăng tương ứng, giai đoạn 2 sẽ nâng công suất lên 1.500 tấn/ngày.

Phần lớn diện tích dự án được bố trí cho các hạng mục tiếp nhận và xử lý chất thải. Tổng vốn đầu tư sơ bộ của dự án hơn 700 tỷ đồng.

Theo ông Nguyễn Đức Thạnh, Phó Giám đốc Sở Tài chính Quảng Ngãi, dự án thuộc trường hợp đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư và đã có trong danh mục các khu đất thực hiện đấu thầu được HĐND tỉnh thông qua. Đồng thời, dự án phù hợp với Quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi và quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 đã được phê duyệt năm 2021.

Mục tiêu của dự án là hình thành khu liên hợp xử lý chất thải áp dụng công nghệ hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy chuẩn môi trường, qua đó giảm áp lực chôn lấp, tiết kiệm quỹ đất và nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường.

Áp lực xử lý rác ngày càng lớn

Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nghĩa Kỳ được quy hoạch với tổng diện tích khoảng 137 ha. Trong đó, vùng lõi chôn lấp rộng khoảng 20,8 ha được bố trí bảo đảm khoảng cách tối thiểu 1.000m đến khu dân cư gần nhất; phần diện tích còn lại dành cho các công trình tiếp nhận và xử lý chất thải.

Đây là khu vực tiếp nhận rác thải lớn nhất tỉnh Quảng Ngãi, nằm cách trung tâm đô thị hơn 10km.

Trước đó, năm 2016, tỉnh Quảng Ngãi đã chấp thuận chủ trương đầu tư cho Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng phát triển Miền Bắc triển khai Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt tại khu vực này với diện tích gần 12 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 300 tỷ đồng và công suất xử lý 250 tấn/ngày.

Theo kế hoạch, nhà máy sẽ vận hành chính thức từ ngày 30/9/2019. Tuy nhiên, quá trình triển khai kéo dài, nhiều hạng mục chưa hoàn thiện, không đủ điều kiện hoạt động. Sau nhiều lần điều chỉnh chủ trương và gia hạn tiến độ, dự án vẫn không thể đưa vào vận hành và rơi vào tình trạng ngừng hoạt động.

Hơn ba năm qua, nhà máy không tiếp nhận, xử lý rác, buộc địa phương phải áp dụng các giải pháp tình thế để tránh nguy cơ ùn ứ chất thải.

Cần lời giải lâu dài cho bài toán môi trường

Trong bối cảnh mỗi ngày phát sinh hơn 300 tấn rác cần xử lý, cuối năm 2022, tỉnh Quảng Ngãi phải triển khai phương án khẩn cấp xây dựng hố chôn lấp rộng 2,8 ha. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng hai năm, hố chôn lấp này đã đầy tải.

Đến năm 2025, để duy trì khả năng tiếp nhận rác, đơn vị thu gom buộc phải mở rộng các ô chôn lấp hiện hữu nhằm tăng dung tích chứa.

Đầu năm 2026, tỉnh tiếp tục bố trí gần 20 tỷ đồng từ ngân sách để xây dựng khẩn cấp thêm 3 hố chứa rác với tổng diện tích 5,6 ha, dung tích hơn 151.000m³, tương đương khả năng tiếp nhận hơn 121.000 tấn rác. Đến nay, một hố đã lấp đầy, hai hố còn lại đang được hoàn thiện nhưng được dự báo cũng sẽ đầy trong vòng một năm tới.

Theo đánh giá của địa phương, khi cả ba hố chứa rác này quá tải, việc mở rộng hoặc xây dựng thêm các ô chôn lấp mới sẽ gặp nhiều khó khăn do không đáp ứng yêu cầu khoảng cách tối thiểu 1.000m đối với khu dân cư theo quy định. Điều đó đồng nghĩa từ cuối năm 2027, Quảng Ngãi có thể đối mặt với thách thức lớn về nơi tiếp nhận và xử lý rác thải.

Theo lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi, cùng với quá trình phát triển công nghiệp, hạ tầng và đô thị, lượng chất thải phát sinh trên địa bàn sẽ tiếp tục gia tăng. Trong ngắn hạn, áp lực thu gom và xử lý rác bảo đảm các quy định về môi trường là rất lớn.

Vì vậy, tỉnh đang tập trung thu hút các nhà đầu tư có năng lực và kinh nghiệm tham gia xây dựng các khu xử lý chất thải đồng bộ, áp dụng công nghệ hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu trước mắt và lâu dài.