Tại World Cup 2026, hai đội tuyển châu Âu cùng sở hữu những thế hệ cầu thủ tài năng là Bỉ và Bồ Đào Nha đã lựa chọn hai cách khác nhau để giải quyết bài toán chuyển giao. Và sau vòng 16 đội, kết quả cũng phản ánh rất rõ sự khác biệt ấy.
HLV Garcia của đội tuyển Bỉ chỉ sử dụng Lukaku từ băng ghế dự bị và cầu thủ này đã phát huy khả năng khi vào sân. Ảnh: rbfa.
Bồ Đào Nha rời World Cup sau thất bại trước Tây Ban Nha trong nỗi tiếc nuối, còn Bỉ thuyết phục đánh bại Mỹ 4-1 để tiến vào tứ kết. Một đội vẫn bị níu giữ bởi quá khứ, đội còn lại chấp nhận bước sang tương lai.
Cristiano Ronaldo vẫn là biểu tượng lớn nhất trong lịch sử bóng đá Bồ Đào Nha. Không ai có thể phủ nhận những gì anh đã cống hiến với 6 kỳ tham dự World Cup, 3 danh hiệu vô địch cấp châu lục (1 Euro, 2 UEFA Nations Leaague) cùng đội tuyển quốc gia và hàng loạt kỷ lục khó bị xô đổ. Tuy nhiên, bóng đá hiện đại luôn đặt hiệu quả lên trên cảm xúc.
Những con số tại World Cup 2026 phản ánh điều đó. Ronaldo không thực hiện thành công một pha rê bóng nào trong suốt giải đấu, không tạo được cơ hội ghi bàn cho đồng đội dù tung ra tới 17 cú dứt điểm. Ở tuổi 41, anh vẫn giữ được khát vọng và bản lĩnh của một thủ lĩnh, nhưng không còn đủ khả năng tạo ra tầm ảnh hưởng như giai đoạn đỉnh cao.
Điều đáng nói là HLV Roberto Martinez vẫn đặt Ronaldo ở vị trí trung tâm trong mọi kế hoạch chiến thuật. Khi Ronaldo hiện diện trên sân, các pha lên bóng của Bồ Đào Nha gần như mặc định hướng về phía anh. Điều từng là sức mạnh lớn nhất của đội tuyển giờ lại vô tình trở thành giới hạn. Một tập thể sở hữu Bruno Fernandes, Bernardo Silva, Vitinha, Rafael Leao, Joao Felix đáng lẽ phải có nhiều phương án tiếp cận khung thành hơn, nhưng lại thường xuyên rơi vào trạng thái thiếu ý tưởng khi đối phương khóa chặt Ronaldo.
Thực tế, Bồ Đào Nha đã ghi bàn thứ hai trong trận đấu vòng 32 đội với Croatia khi không có Ronaldo trên sân. Việc HLV Roberto Martinez rút Ronaldo ra từ phút 80 đã được nhiều cựu danh thủ đánh giá cao. Nhưng đến trận đấu với Tây Ban Nha, ông lại vẫn đặt niềm tin vào Ronaldo cho đến cuối trận và càng về cuối trận, tiền đạo lừng danh này không thể tạo được áp lực cần thiết. Bồ Đào Nha thua trận khi trên ghế dự bị vẫn còn nhiều phương án nhân sự có thể mang đến sự khác biệt như ở trận đấu với Croatia.
Nỗi thất vọng của Ronaldo sau trận Bồ Đào Nha - Tây Ban Nha. Ảnh: FIFA.
Đó cũng là điều mà cựu tiền vệ Ricardo Quaresma nhắc đến sau trận thua Tây Ban Nha. Theo cựu danh thủ này, vấn đề của Bồ Đào Nha không nằm ở chất lượng cầu thủ mà ở việc đội tuyển chưa bao giờ tạo được bản sắc rõ ràng. Họ có nhiều ngôi sao nhưng không thật sự trở thành một đội bóng lớn đúng nghĩa.
Trong khi đó, Bỉ lại đi theo con đường hoàn toàn khác.
Hình ảnh Kevin De Bruyne ngồi lặng trên băng ghế dự bị trong chiến thắng 4-1 trước Mỹ là biểu tượng cho sự chuyển giao mạnh mẽ của "Quỷ đỏ" châu Âu. Cách đây vài năm, rất khó tưởng tượng tiền vệ từng là linh hồn của Manchester City lại không thi đấu ở một trận loại trực tiếp ở World Cup. Nhưng HLV Rudi Garcia đã gửi thông điệp rõ ràng: Không còn ai là bất khả xâm phạm.
Romelu Lukaku cũng không còn mặc định giữ suất đá chính và phải chấp nhận vào sân từ ghế dự bị. Thay vào đó, Charles De Ketelaere, Nicolas Raskin hay Dodi Lukebakio trở thành gương mặt đại diện cho chu kỳ mới của bóng đá Bỉ.
Điều thú vị là khi không còn phụ thuộc vào những biểu tượng cũ, Bỉ lại thi đấu cân bằng hơn. Họ không còn theo đuổi thứ bóng đá hoa mỹ từng làm nên thương hiệu của "thế hệ vàng", mà chuyển sang lối chơi thực dụng, tổ chức chặt chẽ và biết trừng phạt sai lầm của đối thủ. Và quan trọng hơn cả, HLV của họ dám đặt niềm tin vào những cầu thủ ít danh tiếng hơn một số cái tên quen thuộc, “nhắc đến là biết”. Chiến thắng trước Mỹ là minh chứng rõ nét khi Bỉ tận dụng triệt để những sai lầm nơi hàng phòng ngự đội chủ nhà để ghi tới 4 bàn thắng.
Tuyển Bỉ đang thành công với cách sử dụng nhân sự của Ban huấn luyện. Ảnh: FIFA.
Thế nên, khi ít người đặt nhiều kỳ vọng, Bỉ lại âm thầm tiến từng bước với một tập thể giàu sức sống hơn. Và Tây Ban Nha - đối thủ của Bỉ ở tứ kết, cũng phải hết sức dè chừng.
Những diễn biến vừa rồi với Bỉ, Tây Ban Nha từ đầu World Cup 2026 đến nay đã cho thấy niềm tin luôn cần thiết trong bóng đá. Nhưng niềm tin phải đi kèm sự dũng cảm để thay đổi. Bỉ đã chấp nhận đánh đổi cảm xúc để xây dựng một tập thể mới. Bồ Đào Nha thì vẫn chưa đủ quyết đoán để bước qua cái bóng của chính mình.
Và có lẽ, đó chính là cái giá của niềm tin.
