Sáng 18/6, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM tổ chức Hội nghị tổng kết, đánh giá công tác quản lý, thu nộp, sử dụng Quỹ Phòng, chống thiên tai thành phố năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến các đô thị lớn, TP.HCM đang phải đối mặt với nhiều hình thái thiên tai như mưa lớn cực đoan, ngập úng, triều cường, sạt lở bờ sông, bờ biển. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chuẩn bị nguồn lực từ sớm để chủ động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.
Những năm gần đây, các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất ngày càng cao, tạo áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng đô thị cũng như đời sống, sản xuất của người dân. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng nguồn lực tài chính dự phòng đủ mạnh được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp thành phố nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai.
Ông Nguyễn Minh Chánh nhấn mạnh Quỹ Phòng, chống thiên tai là nguồn lực quan trọng giúp thành phố chủ động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Ảnh: Lê Bình.
Nguồn lực quan trọng bảo vệ người dân trước thiên tai
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Minh Chánh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho biết, mỗi sự cố thiên tai xảy ra tại thành phố không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người dân mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
Trong bối cảnh thiên tai và biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng khó lường, việc chủ động chuẩn bị nguồn lực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là điều kiện để thành phố triển khai kịp thời các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.
“Quỹ Phòng, chống thiên tai là nguồn lực tài chính quan trọng giúp thành phố chủ động triển khai các hoạt động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai... Đồng thời, Quỹ còn thể hiện trách nhiệm và sự chung tay của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân đối với nhiệm vụ phòng, chống thiên tai”, ông Chánh nhấn mạnh.
Năm 2026, TP.HCM dự kiến huy động hơn 1.172 tỷ đồng cho Quỹ Phòng, chống thiên tai. Trong đó, nguồn đóng góp từ khu vực doanh nghiệp khoảng 776,94 tỷ đồng và từ người lao động, các đối tượng thuộc diện đóng góp theo quy định khoảng 395,65 tỷ đồng.
Song song với việc tạo nguồn lực, thành phố cũng xây dựng kế hoạch sử dụng Quỹ với tổng kinh phí gần 664 tỷ đồng cho các hoạt động ứng phó, cứu trợ, khắc phục hậu quả và phòng ngừa thiên tai.
Nguồn kinh phí này sẽ được ưu tiên cho nhiều nhiệm vụ thiết thực như hỗ trợ ứng phó khẩn cấp khi xảy ra thiên tai, cứu trợ lương thực, nước uống, thuốc men cho người dân vùng bị ảnh hưởng, hỗ trợ sửa chữa nhà ở, trường học, cơ sở y tế và các công trình hạ tầng thiết yếu, phục hồi sản xuất nông nghiệp và ổn định đời sống người dân sau thiên tai.
Bên cạnh đó, quỹ còn được sử dụng để đầu tư trang thiết bị, phương tiện phục vụ công tác phòng, chống thiên tai, nâng cao năng lực cho lực lượng làm nhiệm vụ tại cơ sở, triển khai các chương trình quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng và nâng cao nhận thức người dân.
Theo ông Nguyễn Đức Vũ, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi TP.HCM, ngành nông nghiệp và môi trường đang tham mưu triển khai nhiều nhiệm vụ cấp bách với tổng kinh phí dự kiến hơn 284 tỷ đồng. Trong đó có kế hoạch sửa chữa, xây dựng và xử lý khẩn cấp 89 công trình phòng, chống thiên tai tại 21 phường, xã với tổng vốn gần 228 tỷ đồng.
Các công trình tập trung xử lý những khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập úng và ảnh hưởng bởi triều cường, góp phần bảo vệ an toàn cho khu dân cư, cơ sở hạ tầng và vùng sản xuất nông nghiệp.
Nguồn vốn từ Quỹ Phòng, chống thiên tai đang được TP.HCM ưu tiên cho các công trình xử lý sạt lở, chống ngập và ứng phó triều cường, góp phần bảo vệ khu dân cư và hạ tầng thiết yếu. Ảnh: Lê Bình.
“Nhiều địa phương đánh giá việc ưu tiên nguồn lực từ Quỹ Phòng, chống thiên tai cho các công trình xử lý sạt lở, gia cố bờ bao, chống ngập và ứng phó triều cường có ý nghĩa thiết thực đối với cơ sở. Đây là những công trình góp phần giảm thiểu rủi ro thiên tai, bảo vệ đời sống người dân và tạo điều kiện ổn định cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh”, ông Vũ cho hay.
Đến ngày 15/6/2026, số dư Quỹ Phòng, chống thiên tai TP.HCM đạt hơn 1.153 tỷ đồng. Đây là nguồn lực dự phòng quan trọng để thành phố chủ động triển khai các giải pháp phòng ngừa và ứng phó thiên tai trong thời gian tới.
Hoàn thiện cơ chế quản lý, nâng cao hiệu quả nguồn lực
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cũng cho rằng, công tác quản lý, thu và sử dụng Quỹ cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn mới.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, các địa phương đang tiếp tục rà soát, cập nhật dữ liệu đối tượng thuộc diện đóng góp, đồng thời kiện toàn quy trình quản lý, theo dõi và tổ chức thực hiện.
TP.HCM cũng xác định, việc tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của các tổ chức, doanh nghiệp và người dân về vai trò của Quỹ Phòng, chống thiên tai cũng như trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ đóng góp theo quy định của pháp luật.
“Đây là khoản đóng góp theo quy định của pháp luật. Chúng ta cần tiếp tục rà soát, làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện để có giải pháp phù hợp, bảo đảm thu đúng, thu đủ theo quy định”, ông Chánh cho biết.
Cùng với đó, thành phố tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý quỹ, từng bước số hóa dữ liệu đối tượng đóng góp, nâng cao hiệu quả theo dõi, tổng hợp và quản lý nguồn thu.
Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu, đồng bộ thông tin giữa các ngành và tăng cường ứng dụng công nghệ số sẽ giúp giảm áp lực cho chính quyền cơ sở, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý quỹ.
Theo ông Nguyễn Đức Vũ, năm 2026 thành phố dự kiến huy động hơn 1.172 tỷ đồng cho Quỹ Phòng, chống thiên tai và bố trí gần 664 tỷ đồng cho các nhiệm vụ phòng ngừa, ứng phó thiên tai. Ảnh: Lê Bình.
Phường Bình Tây là một trong những địa phương có tỉ lệ thu Quỹ Phòng, chống thiên tai cao, với hơn 1,65 tỷ đồng, đạt gần 74% chỉ tiêu được giao và đã nộp về quỹ thành phố hơn 1,18 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Ngọc Thành, Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị UBND phường Bình Tây cho biết, địa phương chủ động tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đóng góp, đồng thời công khai việc quản lý, sử dụng quỹ nhằm tạo sự đồng thuận của người dân và doanh nghiệp.
"Phường cũng kiến nghị UBND TP.HCM đẩy mạnh số hóa quy trình thu, nộp quỹ, tích hợp thông báo trên các nền tảng điện tử và sớm có hướng dẫn cụ thể về cơ chế sử dụng phần kinh phí được giữ lại tại địa phương nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai tại chỗ", ông Thành cho hay.
Để nâng cao hiệu quả công tác thu quỹ, thành phố sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan, đặc biệt là cơ quan thuế trong việc rà soát, cập nhật thông tin doanh nghiệp, hỗ trợ thực hiện nghĩa vụ đóng góp theo quy định.
Các đại biểu tham dự hội nghị thống nhất rằng, cùng với việc nâng cao hiệu quả thu quỹ, việc sử dụng nguồn lực đúng mục đích, đúng đối tượng và kịp thời cho các nhiệm vụ cấp bách là yếu tố quan trọng để phát huy tối đa vai trò của Quỹ Phòng, chống thiên tai.
