Tái diễn ngập sau mưa đầu mùa
Mới bước vào đầu mùa mưa, nhiều khu vực tại TP.HCM đã xuất hiện tình trạng ngập nước, đặc biệt có những tuyến đường ngập sâu khiến cuộc sống của người dân bị đảo lộn. Ngày 2/5 vừa qua, cơn mưa lớn đầu mùa khiến nhiều tuyến đường ngập nước, tập trung chủ yếu quanh khu vực chợ Thủ Đức và các tuyến đường trũng thấp lân cận.
Tại khu vực Quốc lộ 13 và nhiều tuyến đường ở TP Thủ Đức cũ như: Dương Văn Cam, Đặng Thị Rành, Kha Vạn Cân, Hồ Văn Tư, nước dâng nhanh chỉ sau thời gian ngắn, nhiều phương tiện chết máy, giao thông ùn ứ kéo dài. Hình ảnh người dân bì bõm lội nước giữa khu vực cửa ngõ phía Đông thành phố tiếp tục cho thấy áp lực chống ngập ngày càng lớn khi TP.HCM bước vào cao điểm mùa mưa năm 2026.
Ngập nước là hình ảnh thường thấy ở TP.HCM khi mùa mưa tới. Ảnh: Thục Vy.
Ông Trịnh Quốc Dũng - Phó trưởng Phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, trong trận mưa đầu mùa vừa qua, thành phố ghi nhận 11 điểm ngập, chủ yếu tập trung tại khu vực Thủ Đức cũ và quanh chợ Thủ Đức. Đây là những khu vực vốn có địa hình thấp, thường xuyên xảy ra ngập khi xuất hiện mưa lớn kết hợp triều cường.
Lý giải nguyên nhân xảy ra ngập cục bộ tại khu vực Thủ Đức sau trận mưa ngày 2/5, ông Trịnh Quốc Dũng cho rằng, tình trạng này xuất phát từ nhiều yếu tố cộng hưởng. Trong đó, biến đổi khí hậu khiến các đợt mưa lớn xuất hiện với cường độ ngày càng cao, kết hợp triều cường gây áp lực lớn lên hệ thống thoát nước đô thị.
Bên cạnh đó, nhiều khu vực tại thành phố Thủ Đức cũ có địa hình trũng thấp, dạng “lòng chảo”. Ngoài ra, còn có nhiều nguyên nhân khác như: nhiều tuyến đường hiện chưa có cống thoát nước hoặc chưa kết nối với mạng lưới thoát nước chung. Đồng thời, tốc độ đô thị hóa nhanh làm giảm diện tích thấm nước cùng tình trạng rác thải lấp cửa thu nước, cửa mương, hố ga, lấn chiếm cống thoát nước, kênh, rạch, hành lang thoát nước... cũng gây ra tình trạng ngập.
Ngoài những khu vực trên, nhiều khu vực tại TP.HCM vẫn thường xuyên diễn ra tình trạng ngập nước. Người dân TP.HCM đã quen với cảnh mưa lớn là ngập, triều cường là ngập và đã sống chung trong nhiều năm qua. Hình ảnh giờ tan tầm, tan học, người lớn, trẻ nhỏ bì bõm lội nước đẩy xe trên đường đã trở nên quen thuộc đối với người dân TP.HCM.
Tăng tốc loạt dự án chống ngập
Trước áp lực ngập nước ngày càng gia tăng, TP.HCM đang đồng loạt triển khai nhiều dự án cải tạo hệ thống thoát nước và hạ tầng chống ngập trên toàn địa bàn. Tại các khu vực thường xuyên xảy ra ngập cục bộ, thành phố đang tập trung nâng cấp cống hộp, xây dựng các tuyến thoát nước mới, nạo vét kênh rạch và cải tạo hệ thống thu gom nước mưa.
Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng được kỳ vọng sẽ chủ động điều tiết mực nước, nâng cao hiệu quả thoát nước mưa và ứng phó với biến đổi khí hậu cho khu vực nội đô TP.HCM. Ảnh: Thục Vy.
Tại khu vực Thủ Đức, thành phố đang triển khai nhiều dự án trọng điểm. Trong đó có dự án xây dựng hệ thống thoát nước chung cấp 2, cấp 3 và hệ thống thoát nước mưa thuộc lưu vực 1 của Dự án Vệ sinh môi trường TP.HCM giai đoạn 2. Ngoài ra, dự án nạo vét, cải tạo rạch Cầu Ngang đã hoàn thành; dự án cải tạo hệ thống thoát nước các tuyến đường Thảo Điền - Quốc Hương - Xuân Thủy - Nguyễn Văn Hưởng dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2026. Riêng dự án cải tạo hệ thống thoát nước khu vực chợ Thủ Đức gồm các tuyến Dương Văn Cam, Đặng Thị Rành, Kha Vạn Cân và Hồ Văn Tư dự kiến hoàn thành vào tháng 9/2026.
Song song đó, thành phố cũng đang đề xuất thêm nhiều dự án nhằm xử lý ngập lâu dài như xây dựng hệ thống thoát nước suối Linh Tây và cải tạo rạch Thủ Đức từ cầu Ngang đến sông Sài Gòn. Đáng chú ý, dự án xây dựng hồ điều tiết tại khu trung tâm thể dục Linh Tây - được xem là giải pháp quan trọng giúp giảm ngập cho khu vực chợ Thủ Đức - hiện đã được UBND TP.HCM giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị thực hiện. Dự án đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư và dự kiến hoàn thành vào năm 2028.
Theo kế hoạch Sở Xây dựng trình UBND TP.HCM, năm 2026, TP.HCM dự kiến triển khai và hoàn thành 24 dự án chống ngập, tổng vốn gần 38.000 tỷ đồng để xử lý 29/159 điểm ngập. Trong đó, khu vực TP.HCM (trước sáp nhập) 11 dự án với tổng vốn hơn 24.445 tỷ đồng sẽ được triển khai, hoàn thành, giúp giải quyết 12 điểm ngập.
Tại khu vực Bình Dương, 7 dự án tổng vốn hơn 12.552 tỷ đồng sẽ hoàn thành, xử lý 4 điểm ngập nặng, trong đó có khu vực ngã ba cống đường Thích Quảng Đức và các khu dân cư tại Dĩ An, Đông Hòa.
Khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu triển khai 6 dự án với tổng vốn khoảng 960 tỷ đồng, xử lý 13 điểm ngập (7 vị trí ngập nặng). Đáng chú ý, tuyến thoát nước chính dọc Quốc lộ 51 sẽ góp phần giải quyết 4 điểm ngập nặng khu vực phường Phú Mỹ. Ngoài ra, nhiều tuyến đường nội đô khu vực Vũng Tàu và lân cận cũng được duy tu, nâng cấp hệ thống thoát nước.
Nhiều chuyên gia hạ tầng đô thị cho rằng, để giải quyết căn cơ tình trạng ngập nước, thành phố cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ mở rộng hệ thống thoát nước, cải tạo kênh rạch, kiểm soát lấn chiếm hành lang thoát nước đến tăng diện tích thấm nước tự nhiên trong đô thị. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và tốc độ đô thị hóa tiếp tục gia tăng, bài toán chống ngập tại TP.HCM được dự báo vẫn còn nhiều áp lực trong những năm tới.
