Tỏi Lý Sơn mất mùa thảm hại, dân lỗ nặng

Cây tỏi ở huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) từ lâu đã nổi tiếng cả nước. Tỏi Lý Sơn được trồng trên nham thạch núi lửa phong hóa và cát trắng. Với thổ nhưỡng đặc biệt như vậy, tỏi Lý Sơn luôn có chất lượng thơm ngon, hương vị đặc trưng mà không nơi nào có được. Nhiều năm qua, nhờ giá trị kinh tế cao, tỏi chính là nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ dân trên đảo Lý Sơn, đặc biệt là ở các địa phương như An Hải, An Vĩnh, Anh Bình.  

Thời điểm này đang cuối vụ tỏi, khắp các cánh đồng, người dân đang hối hả thu hoạch những diện tích còn lại. Tuy nhiên, khác với không khí vui tươi, nhộn nhịp những năm trước, năm nay khá trầm lắng. Bởi vụ tỏi năm nay, thời tiết bất thuận khiến nhiều đám ruộng bị hư hại, cây tỏi kém phát triển, thân còi cọc, năng suất vô cùng thấp.

Chị Nguyễn Thị Thiệt, một hộ trồng tỏi buồn bã cho biết, vụ đông xuân vừa qua, gia đình chị xuống giống 2 sào (sào 500m2) tỏi. Sau 4 tháng chăm sóc, vừa qua chị Thiệt đã tiến hành thu hoạch nhưng năng suất giảm mạnh. Đây là lần đầu tiên, chị Thiệt và những người trồng tỏi ở địa phương gặp phải tình trạng năng suất thấp giảm sâu như vậy.

“Lượng tỏi thu được năm nay chỉ còn khoảng 30% so với các năm trước. 2 sào ruộng của tôi chỉ thu được 80kg tỏi khô. Với giá bán hiện nay là 100.000 đồng/kg thì 8 triệu thu được chỉ được 1 nửa chi phí đầu tư, đó là chưa tính công chăm sóc. Thua lỗ nặng quá”, chị Thiệt than thở.

Tương tự, bà Phạm Thị Liên, trú thôn Đông An Vĩnh (Lý Sơn) cũng đầu tư gần 40 triệu đồng tiền giống, phân bón, thuốc, công chăm sóc… cho 3 sào tỏi của gia đình trong vụ đông xuân vừa qua. Nếu như những năm trước, mỗi sào gia đình bà thu được từ 500 – 700 kg tỏi, lãi hàng chục triệu đồng thì năm nay cùng diện tích đó nhưng chỉ được vài chục kg.

“Người dân chúng tôi thường xuống giống vụ tỏi đông xuân bắt đầu từ đầu tháng 11 âm lịch. Thời gian để cây tỏi cho thu hoạch mất khoảng 4 tháng. Vụ tỏi này thời tiết quá bất lợi nên cây tỏi mất mùa quá, củ cũng nhỏ hơn bình thường. Nhà tôi còn được mấy chục kg, bù được 1 phần nhỏ tiền giống chứ nhiều người mất trắng, không thu được gì” bà Liên nói.

Theo ông Đặng Tấn Thành, Phó Chủ tịch UBND huyện Lý Sơn, hiện nay, trên địa bàn toàn huyện có khoảng 320 ha trồng tỏi, năng suất trung bình mỗi năm đạt khoảng 12,4 tấn/ha. Thế nhưng năm nay năng suất chung của toàn huyện chỉ khoảng 3,7 tấn/ha, chỉ bằng 30,1% so với trước đây. Đặc biệt, có những địa phương năng suất rất thấp như An Bình chỉ đạt 0,6 tấn/ha.

“Theo lịch thời vụ tại địa phương, từ trước tới nay, vào thời điểm cuối năm sẽ không còn bão nên người dân sẽ bắt đầu xuống giống tỏi. Thế nhưng, vào tháng 12 năm 2021 vừa qua, cơn bão số 9 đã khiến cho nhiều diện tích tỏi đang trong giai đoạn phát triển trên địa bàn bị hư hại nặng nề, nhiều vùng mất trắng.

Mặc dù giá tỏi thời điểm này cũng tương đương các năm, đang dao động từ 100.000 – 120.000 đồng/kg nhưng với năng suất như thế, hầu hết các hộ dân đều thua lỗ, thậm chí không đủ bù tiền mua giống”, ông Thành nói.