Tiếp nhận hồ sơ và kỷ vật quý về liệt sĩ

Chiều 9/7, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515) TP.HCM tổ chức Lễ tiếp nhận kỷ vật chiến tranh và hồ sơ chôn cất liệt sĩ do nhóm nghiên cứu Dự án, sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh (VWAI) thuộc Đại học Công nghệ Texas (Mỹ) phối hợp Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Việt Nam Sam Johnson (VNCA) trao tặng.

Lễ tiếp nhận diễn ra tại trụ sở UBND TP.HCM do ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thành phố, chủ trì. 

Tham dự buổi lễ còn có Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Nguyễn Ngọc Hồi, đại diện các sở, ban, ngành là thành viên Ban Chỉ đạo thành phố, đại diện nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Công nghệ Texas.

Tài liệu được nhóm VWAI trao tặng gồm 10 hình ảnh, 4 đoạn video ghi lại hình ảnh nơi chôn cất chiến sĩ hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân 1968. Ngoài tài liệu trên, nhóm VWAI còn trao 3 hồ sơ cho Thành phố. Trong đó có 3 kỷ vật của liệt sĩ Huỳnh Văn Trí, Nguyễn Minh Tiến, Võ Hồng Lĩnh (bằng khen được phục dựng) thuộc đơn vị 962, Tiểu đoàn 1 Long An, là đồng đội với chiến sĩ Huỳnh Văn Quên.

Hồ sơ còn lại là sơ đồ chỉ dẫn nơi chôn cất 21 liệt sĩ tại Bệnh viện K76A Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) và hồ sơ giải mã mật danh đơn vị 926 (bìa hồ sơ ghi 962, nhưng bên trong là 926), liên quan đến hiện vật được phát hiện tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng. Các hồ sơ này được nhóm tổng hợp, phân tích từ hơn 2,7 triệu tài liệu thời chiến được quân đội Mỹ ghi lại và đang được lưu trữ ở Đại học Texas Tech.

Tại buổi lễ, PGS.TS Alex Thai Dinh Vo, đồng chủ nhiệm Dự án VWAI tại Việt Nam cho biết, trong hơn một tháng qua, gần 40 thành viên của nhóm tại Việt Nam đã phối hợp rà soát, đối chiếu và hoàn thiện các hồ sơ trước khi bàn giao cho TP.HCM. 

Theo PGS.TS Alex Thai Dinh Vo, quá trình tìm kiếm người mất tích trong chiến tranh gồm 4 công đoạn. Đầu tiên là nghiên cứu lịch sử để xác định sự kiện, địa điểm và đơn vị liên quan. Tiếp đó là truy tìm, khảo sát thực địa tại từng địa phương nhằm đánh giá khả năng xác minh thông tin. Khi xác định được vị trí, các lực lượng sẽ tiến hành quy tập hài cốt. Bước cuối cùng là giám định ADN để xác định danh tính trong những trường hợp đủ điều kiện.

Ông Tạ Thu Phong, thành viên nhóm VWAI cho biết: "10 hình ảnh được tổng hợp liên quan cảnh chôn cất tập thể cùng được chụp lại vào thời điểm Tết Mậu Thân 1968 cùng 4 video khác do quân đội Mỹ ghi lại cảnh họ chôn cất tập thể các chiến sĩ trong sân bay rất có giá trị để phục vụ công tác tìm kiếm".

Trong số các tài liệu được trao tặng lần này có hồ sơ liên quan đơn vị 212, được xác định có mối liên hệ với đơn vị 962. Đặc biệt, 3 hồ sơ có liên quan trực tiếp đến khu vực cầu Chữ Y và địa điểm tìm kiếm tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng. Theo nhóm nghiên cứu, những tài liệu này sẽ cung cấp thêm căn cứ để cơ quan chức năng tiếp tục xác minh, đối chiếu và mở rộng quá trình tìm kiếm trong thời gian tới. 

Tại buổi lễ, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM bày tỏ sự cảm kích khi đồng hành cùng tất cả các cơ quan thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm". "Đảng và Nhà nước luôn đau đáu mong mỏi tìm kiếm thông tin để đưa các Anh hùng, liệt sĩ về với quê hương. Mỗi trang tư liệu, mỗi bức hình được phục dựng từ Trung tâm cung cấp cho chúng tôi nhiều thông tin để làm sáng tỏ, khẳng định những nỗ lực mà Nhà nước và TP.HCM nói riêng đang theo đuổi", ông Cường nói. 

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết thêm, việc tiếp nhận hồ sơ và kỷ vật lần này giúp bổ sung nguồn tư liệu phục vụ công tác chuyên môn, đồng thời mở rộng khả năng kết nối dữ liệu lịch sử với thông tin từ nhân chứng, cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và chính quyền địa phương. Qua đó nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. 

Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP.HCM đồng thời kêu gọi cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, thân nhân các gia đình liệt sĩ và người dân cung cấp thông tin liên quan đến địa điểm chôn cất, đơn vị chiến đấu, hiện vật hoặc danh tính liệt sĩ. Những thông tin này sẽ góp phần phục vụ quá trình xác minh, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Ngay sau lễ tiếp nhận, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết Ban chỉ đạo thành phố sẽ tổ chức nghiên cứu, phân loại, lưu trữ và khai thác các hồ sơ theo quy định. Các cơ quan chức năng sẽ tiến hành đối chiếu dữ liệu, xác minh thực địa và kết nối nhiều nguồn thông tin. Công tác xác minh thân nhân và trao trả kỷ vật sẽ được thực hiện khi đủ điều kiện.