Thủ tướng: Việc ra quyết định xả lũ tại nhiều địa phương còn gặp khó khăn

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh những tổn thất nặng nề do thiên tai gây ra trong năm 2025 với hàng trăm người thiệt mạng và mất tích. Thiệt hại kinh tế ước tính khoảng 105.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo Thủ tướng, những con số này vẫn chưa phản ánh hết tổn thất thực tế bởi còn rất nhiều thiệt hại vô hình không thể thống kê đầy đủ từ sinh hoạt thường ngày bị đảo lộn đến thời gian, công sức người dân bỏ ra để khắc phục hậu quả.

“Thiệt hại về con người là mất mát lớn nhất, không gì có thể bù đắp. Bên cạnh đó, quá trình ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai cũng tiêu tốn rất nhiều thời gian, nguồn lực xã hội và công sức của người dân, từ những việc nhỏ nhất trong đời sống đến khôi phục sản xuất, hạ tầng”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng ghi nhận, thời gian qua, toàn hệ thống chính trị và người dân đã triển khai công tác phòng, chống thiên tai với tinh thần chủ động, tích cực, quyết liệt, kịp thời và hiệu quả. Các lực lượng đã thực hiện phương châm “ai có gì dùng nấy, ai ở đâu làm đó”, chủ động từ sớm, từ xa, góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Cùng với đó, các công trình hạ tầng quan trọng từng bước được củng cố, nâng cao khả năng chống chịu. Công tác thông tin, truyền thông, cảnh báo thiên tai có nhiều tiến bộ. Ứng dụng khoa học công nghệ được đẩy mạnh. Sự phối hợp giữa các lực lượng ngày càng chặt chẽ, trong đó lực lượng công an, quân đội luôn đóng vai trò nòng cốt, có mặt kịp thời ở những nơi khó khăn, nguy hiểm nhất.

Việc huy động nguồn lực khắc phục hậu quả thiên tai được triển khai nhanh chóng, hiệu quả, phát huy tốt tinh thần tương thân tương ái, tình dân tộc, nghĩa đồng bào. Thủ tướng cũng ghi nhận và cảm ơn sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, trong đó có các cơ quan của Liên Hợp Quốc đã đồng hành cùng Việt Nam trong công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng thẳng thắn chỉ ra nhiều hạn chế. Công tác dự báo, cảnh báo thiên tai, nhất là các hiện tượng cực đoan, dị thường vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Năng lực chống chịu của cơ sở hạ tầng còn yếu. Hệ thống theo dõi, giám sát, trang thiết bị phục vụ cứu hộ, cứu nạn ở nhiều nơi, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, còn thiếu và chưa đồng bộ.

Công tác di dời, sắp xếp, tái định cư cho người dân ở vùng nguy hiểm còn chậm và gặp nhiều khó khăn. Việc quản lý, vận hành các hồ đập, đặc biệt là thủy điện, trong một số trường hợp còn chưa linh hoạt, chưa sát thực tiễn, bộc lộ những bất cập trong quy hoạch và điều hành.

Thủ tướng dẫn chứng thực tế tại một số địa phương, khi thiên tai xảy ra, việc xả lũ hay không xả lũ đều là những quyết định rất khó khăn, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng để giảm thiểu thiệt hại cho cả vùng thượng lưu và hạ du. Nhiều nơi còn xảy ra tình trạng chia cắt giao thông, ách tắc vận chuyển hàng hóa, khiến lương thực, thực phẩm không thể tiếp cận kịp thời, dù khoảng cách không xa.

“Từ thực tiễn đó, phải có những quyết định kịp thời, dứt khoát trong những thời điểm then chốt, đặc biệt là việc chủ động di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm trước khi thiên tai xảy ra, kể cả trong những trường hợp người dân còn chần chừ vì sinh kế”, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu.

Để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai trong thời gian tới, Thủ tướng Phạm Minh Chính đặc biệt nhấn mạnh việc tổng kết các bài học về huy động nguồn lực, tổ chức thực hiện, công tác chỉ đạo điều hành, cũng như kinh nghiệm trong di dời dân cư, ứng phó tại chỗ và khắc phục hậu quả. Trên cơ sở đó, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai theo hướng chủ động, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn, giảm thiểu tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra.