Ý tưởng bắt nguồn từ sự độc đáo của chè Thái Nguyên
Với mong muốn phát triển một sản phẩm chăn nuôi mang thương hiệu của ngành nông nghiệp địa phương, tỉnh Thái Nguyên đã triển khai Đề tài nghiên cứu xây dựng quy trình nuôi lợn lấy thịt từ thức ăn tự nhiên có bổ sung nguyên liệu chè xanh Thái Nguyên.
Trang trại nuôi lợn thịt bổ sung nguyên liệu chè xanh của Hợp tác xã Toàn Liễu. Ảnh: Quang Linh.
Dự án đã được các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Nông Lâm (Đại học Thái Nguyên) nghiên cứu, triển khai từ tháng 6/2023, với tổng kinh phí hơn 3,7 tỷ đồng.
Thức ăn cho lợn đều là thực phẩm tự nhiên gồm: cám gạo, cám ngô, đậu tương, vitamin tổng hợp… ủ men vi sinh kết hợp với bột chè xanh. Nhóm nghiên cứu bổ sung bột lá chè xanh trong khẩu phần ăn cho lợn với tỷ lệ 3%.
Bột chè xanh được sản xuất từ lá chè từ vùng nguyên liệu hữu cơ rồi sấy khô. Qua đó, đảm bảo các thành phần hóa học trong lá chè không bị phân hủy. Cuối cùng được nghiền nhỏ để bổ sung vào nguyên liệu ủ thức ăn.
Theo TS. Nguyễn Tiến Đạt, Chủ nhiệm đề tài nghiên cứu, ý tưởng về đề tài nghiên cứu, xây dựng quy trình nuôi lợn lấy thịt từ thức ăn tự nhiên, có bổ sung nguyên liệu chè xanh bắt nguồn từ sự đa dạng và độc đáo của sản phẩm chè Thái Nguyên.
Trong giai đoạn thí nghiệm, nhà trường đã giao nhiệm vụ cho nhóm nghiên cứu khảo sát các hộ chăn nuôi trên địa bản tỉnh Thái Nguyên, lựa chọn các mô hình phù hợp về quy mô, đáp ứng các yêu cầu về cơ sở vật chất và đảm bảo an toàn sinh học để thực hiện đề tài khoa học công nghệ cấp tỉnh, theo dõi hàng ngày quá trình sinh trưởng, phát triển của đàn lợn thịt.
Đơn vị nghiên cứu lấy mẫu kiểm tra chất lượng lợn thịt có bổ sung nguyên liệu bột chè xanh. Ảnh: Quang Linh.
Chè xanh chứa nhiều chất dinh dưỡng bao gồm: Polyphenol, polysacarit, saponin. Tác dụng của chè xanh đối với chăn nuôi lợn thịt ở các tỷ lệ khác nhau sẽ có những tác động khác nhau đến khả năng sinh trưởng, chất lượng thịt.
Polyphenol trong chè xanh có thể làm giảm tổng lượng mỡ trong cơ thể vật nuôi (mỡ bụng, mỡ lưng, mỡ phủ tạng) và làm giảm độ dày trung bình của mỡ lưng. Polyphenol có thể làm giảm sự tích lũy cholesterol trong cơ thể.
Ngoài ra, bột lá chè xanh có thể cải thiện màu sắc của thịt lợn, một trong những chỉ tiêu đánh giá phẩm chất thịt lợn. Việc bổ sung bột lá chè xanh vào khẩu phần ăn của lợn thịt có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ axit amin thiết yếu trong cơ của lợn, cơ có chất lượng tốt tỷ lệ này có thể đạt đến 40%.
Trong giai đoạn nhân rộng, được sự chỉ đạo của UBND tỉnh Thái Nguyên, nhà trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ khảo sát thực địa trên tất cả các mô hình tự nguyên tham gia, lập bảng tiêu chí lựa chọn mô hình đạt tiêu chuẩn về chuồng trại chăn nuôi và đáp ứng các yêu cầu về an toàn sinh học, triển khai tập huấn kỹ thuật tại thực địa, ký cam kết thực hiện đúng quy trình kỹ thuật chăn nuôi lợn thịt từ thức ăn tự nhiên có bổ sung bột lá chè xanh với tỷ lệ 3%.
Trong suốt quá trình triển khai mô hình, nhà trường đã cử cán bộ đến từng hộ kiểm tra, giám sát các hộ thực hiện mô hình. Áp dụng chế độ hỗ trợ kỹ thuật 24/7 từ hình ảnh, video qua Zalo giúp hộ chăn nuôi có thể đồng hành với chuyên gia trong suốt quá trình triển khai các mô hình.
Hợp tác xã Toàn Liễu giới thiệu sản phẩm từ thịt lợn trà xanh. Ảnh: Quang Linh.
Từ dự án nghiên cứu tới hợp tác xã chăn nuôi lợn thịt
Hiện nay, sau khi đề tài Khoa học - công nghệ cấp tỉnh đã hoàn thành, hộ chăn nuôi thực hiện từ mô hình thí nghiệm đến mô hình nhân rộng tại xã Tân Cương của bà Nguyễn Thị Liễu đã phát triển thành mô hình hợp tác xã (HTX) với 7 hộ chăn nuôi lợn chè xanh với quy mô 980 con lợn thịt.
HTX Toàn Liễu đã xây dựng chuỗi liên kết chăn nuôi tại các hộ chăn nuôi tham gia gồm: Giết mổ tại Lò mổ Hương Nguyên Thịnh, xã Tân Cương; Chế biến các sản phẩm từ thịt lợn chè xanh tại cửa hàng của hợp tác xã tại xóm Thịnh, xã Tân Cương và sản phẩm đã được tiêu thụ tại 3 địa điểm (Cửa hàng của HTX Toàn Liễu, xã Tân Cương; HTX Bắc Nguyên, phường Phan Đình Phùng; Siêu thị Anh Chi Mart, chung cư Tiến Bộ, phường Quan Triều).
Bà Nguyễn Thị Liễu, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Toàn Liễu cho hay, áp dụng quy trình chăn nuôi lợn có bổ sung bột chè xanh giúp lợn hạn chế tối đa dịch bệnh, không phải sử dụng kháng sinh. Lợn lớn nhanh, ăn khỏe, độ nạc cao. HTX Toàn Liễu cũng đã hoàn thiện hồ sơ thịt lợn trà xanh đăng ký sản phẩm OCOP 3 sao của tỉnh Thái Nguyên trong tháng 11/2025.
Ông Nguyễn Đức Tiếp, người dân chăn nuôi tại xã Tân Cương nhận định, hơn 1 năm áp dụng quy trình chăn nuôi lợn bổ sung bột chè xanh cho hiệu quả hơn hẳn so với việc chăn nuôi truyền thống.
"Dịch bệnh được giảm thiểu tối đa, gia đình tôi không có lợn chết. Đầu ra thì ngày càng ổn định nhờ liên kết với HTX Toàn Liễu", ông Tiếp hồ hởi.
