Sau sáp nhập, tỉnh Thái Nguyên có hơn 585.000 ha đất lâm nghiệp. Việc phát triển kinh tế rừng theo hướng bền vững, gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng và bảo vệ môi trường theo chức năng của từng loại rừng tiếp tục là định hướng quan trọng của địa phương.
Việc nhân rộng diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC là một trong những giải pháp thiết thực để phát triển kinh tế rừng bền vững. Ảnh: Quang Linh.
Bước đi chiến lược tham gia thị trường carbon
Nhận thấy tiềm năng sẵn có và cơ hội từ thị trường các-bon, UBND xã Yên Trạch xác định phát triển rừng FSC là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao giá trị lâm nghiệp, phát triển kinh tế bền vững và bảo vệ môi trường.
Xã Yên Trạch được thành lập trên cơ sở sáp nhập đơn vị hành chính từ 3 xã: Yên Trạch, Yên Ninh, Yên Đổ. Sau sắp xếp, xã Yên Trạch có diện tích rừng gần 6.500 ha, trên 4.100 ha rừng đã được cấp chứng chỉ FSC (chiếm 64,64% tổng diện tích rừng). Giai đoạn 2026-2030, xã phấn đấu mở rộng diện tích rừng FSC lên 4.800-5.200 ha, duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 50-52%, đồng thời gắn phát triển rừng FSC với chuỗi giá trị sản phẩm gỗ, lâm sản ngoài gỗ và dịch vụ môi trường rừng.
Đặc biệt, việc duy trì và mở rộng diện tích rừng FSC còn tạo cơ sở để xã tham gia thị trường tín chỉ carbon, phù hợp với chủ trương của Chính phủ về phát triển thị trường carbon trong nước giai đoạn 2025-2030. Đây sẽ là hướng đi quan trọng giúp địa phương không chỉ gia tăng giá trị kinh tế từ rừng mà còn khai thác được nguồn thu mới, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy quản lý rừng bền vững và đóng góp tích cực vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính quốc gia.
Gia đình ông Nguyễn Văn Hoàng mong muốn được hỗ trợ phát triển rừng được cấp chứng chỉ FSC. Ảnh: Quang Linh.
Gia đình ông Nguyễn Văn Hoàng (xã Yên Trạch) đang chăm sóc gần 1 ha rừng, trước đây chủ yếu trồng theo thói quen, hiệu quả kinh tế chưa cao. Vài năm trở lại đây, được cán bộ xã và Hạt kiểm lâm số 13 (Chi cục Kiểm lâm Thái Nguyên) hướng dẫn, ông Hoàng bắt đầu chăm sóc rừng theo quy trình bài bản hơn, chú ý khâu làm đất, chọn giống, tỉa thưa và phòng trừ sâu bệnh. Nhờ vậy, năng suất rừng ổn định, thu nhập cải thiện rõ rệt, đời sống gia đình cũng dần thoát khỏi khó khăn.
“Hiện tôi đang tìm hiểu để làm rừng theo tiêu chuẩn FSC. Dù ban đầu có nhiều yêu cầu khắt khe, nhưng tôi tin nếu làm đúng thì giá trị gỗ sẽ cao hơn, đầu ra thuận lợi và môi trường được bảo vệ tốt hơn. Gia đình tôi xác định phát triển rừng bền vững là hướng đi lâu dài, vừa có thu nhập ổn định, vừa giúp quê hương Yên Trạch xanh hóa”, ông Hoàng cho hay.
Theo bà Nguyễn Thu Hương - Chủ tịch UBND xã Yên Trạch, để thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn, UBND xã Yên Trạch đã và đang phối hợp Hạt Kiểm lâm số 13 thường xuyên tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ xã, xóm và cộng đồng dân cư về công tác quản lý rừng, phòng cháy chữa cháy, giao rừng, cho thuê rừng, chuyển mục đích sử dụng rừng, quản lý hồ sơ lâm nghiệp. Hỗ trợ tư vấn kỹ thuật trong việc mở rộng diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC và gắn với tín chỉ carbon.
Phát triển rừng giúp phủ xanh đồi trọc, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Ảnh: Quang Linh.
“UBND xã đang phối hợp lực lượng kiểm lâm cung cấp dữ liệu về diễn biến rừng, bản đồ lâm nghiệp, cảnh báo nguy cơ cháy rừng để xã chủ động trong quản lý, phối hợp cập nhật, xác nhận hồ sơ kiểm kê rừng cấp xã. Cùng với đó, triển khai các chương trình, dự án phát triển lâm nghiệp bền vững, dịch vụ môi trường rừng và tín chỉ carbon. Vận động, hướng dẫn cộng đồng dân cư, hộ gia đình tham gia quản lý, bảo vệ và phát triển rừng”, bà Hương nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Đức Tú - Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm số 13 đánh giá: "Việc cấp chứng chỉ rừng FSC là cơ sở quan trọng để các doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu sản phẩm gỗ sang các thị trường như châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản. Đối với cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã hay các tổ chức trồng rừng, chứng chỉ này giúp nâng cao nhận thức về phát triển bền vững, ý thức bảo vệ môi trường và giá trị kinh tế từ rừng"
Với tiềm năng và thế mạnh về tài nguyên rừng, việc được cấp chứng chỉ FSC không chỉ giúp quản lý rừng bền vững mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế cho cộng đồng, đồng thời tạo cơ hội để khẳng định giá trị thương hiệu các sản phẩm lâm sản của địa phương.
Tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho chế biến gỗ
Ở các xã vùng phía bắc Thái Nguyên, phong trào trồng rừng ngày càng phát triển mạnh, xuất hiện nhiều điển hình làm kinh tế từ rừng. Nhiều hộ dân hiện sở hữu bình quân khoảng 10 ha rừng trồng, thậm chí có gia đình nắm giữ tới hàng trăm ha.
Tại xã Nghĩa Tá, bà Hoàng Thị Yến hiện có một đồi cây mỡ đã được 10 năm tuổi. Do gia đình ít lao động nên mỗi năm chỉ mở rộng diện tích thêm một phần. Ba năm đầu là giai đoạn vất vả nhất vì cần chăm sóc nhiều; khi cây đã khép tán, việc chăm sóc trở nên nhẹ nhàng hơn. Đến nay, gia đình bà Yến đã có 10 ha rừng mỡ tạo ra nguồn thu chính của cả nhà.
Cùng với sự hướng dẫn của cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương, nhiều hộ dân cũng đã linh hoạt chuyển đổi cơ cấu cây trồng lâm nghiệp sao cho phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng và thị trường.
Nhà máy chế biến gỗ tại Thái Nguyên của Công ty TNHH Lechenwood Việt Nam. Ảnh: Quang Linh.
Bên cạnh việc mở rộng diện tích, Thái Nguyên đang vào cuộc quyết liệt thúc đẩy công nghiệp chế biến gỗ, mang lại giá trị mới cho kinh tế rừng trồng với hơn 860 cơ sở chế biến gỗ đang hoạt động.
Mỗi năm, các cơ sở thu mua và chế biến hàng trăm nghìn mét khối gỗ, tập trung vào các sản phẩm ván bóc, ván ép, đũa gỗ, gỗ xẻ… Sau hợp nhất, tiềm năng và khả năng công nghiệp chế biến gỗ của tỉnh ngày càng rộng mở. Hiện trên địa bàn có nhiều nhà máy, như: Ván MDF của Công ty Dongwha; Công ty Giấy Hoàng Văn Thụ; Công ty Ván ép Việt Bắc; Công ty TNHH Lechenwood Việt Nam; Công ty cổ phần đầu tư Govina…
Theo bà Nông Thị Kiểm - đại diện Công ty TNHH Lechenwood Việt Nam tại Khu công nghiệp Thanh Bình, doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền chế biến ván ép, ván sàn xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Với nguồn nguyên liệu dồi dào tại các xã phía bắc, công ty hoạt động ổn định, tạo việc làm cho khoảng 300 lao động địa phương, tiêu thụ gỗ rừng trồng với sản lượng lớn.
Việc mở rộng diện tích rừng đạt chứng chỉ FSC đang mở ra hướng đi mới cho Thái Nguyên trong phát triển kinh tế rừng bền vững. Không chỉ góp phần nâng cao giá trị gỗ rừng trồng, tạo lợi thế trong xuất khẩu, FSC còn giúp địa phương tiếp cận thị trường tín chỉ carbon, nguồn thu tiềm năng trong tương lai gần.
Từ những cánh rừng được quản lý bền vững hôm nay, Thái Nguyên đang từng bước khẳng định vị thế mới trong kinh tế lâm nghiệp, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng xanh và giảm phát thải quốc gia.
