Xé lưới Argentina ở đầu hiệp phụ thứ hai, Ferran Torres chạy về phía cột cờ góc, giải tỏa cảm xúc dồn nén. Ít giây sau, giữa lúc toàn đội vẫn lâng lâng trong men say chiến thắng, người ghi bàn quyết định cho nhà vô địch World Cup 2026 quay người lại, dang hai tay ôm lấy Nico Williams - người vừa thực hiện đường kiến tạo bằng đầu.
Hơn 20 phút trước, cả hai vẫn ngồi trên ghế dự bị. Bây giờ, họ trở thành nhân tố quyết định trận chung kết World Cup.
Ferran Torres ghi bàn quyết định ở phút 106 cho Tây Ban Nha. Ảnh: FIFA.
Đó đã là lần thứ ba tại vòng loại trực tiếp, một cầu thủ vào sân thay người ghi bàn quyết định cho Tây Ban Nha. Trước đó là Mikel Merino 2 lần sắm vai người hùng, trước Bồ Đào Nha ở vòng 1/8 và Bỉ tại tứ kết.
Những khoảnh khắc như vậy, tự bản thân nói lên nhiều điều hơn bất kỳ sơ đồ chiến thuật nào. Đội tuyển vô địch thế giới năm 2026 không được xây dựng quanh một thiên tài, một chân sút hay một biểu tượng. Họ được xây dựng trên niềm tin, rằng bất kỳ ai cũng có thể trở thành người hùng, miễn là cả hệ thống vẫn vận hành như một cỗ máy.
Trước khi trái bóng lăn trên đất Bắc Mỹ và đến tận vòng bán kết, World Cup được quảng bá như sân khấu của Lionel Messi, Kylian Mbappe, Erling Haaland hay Cristiano Ronaldo. Nhưng chiếc cúp cuối cùng lại thuộc về đội bóng gần như không có cái "tôi".
Trong suốt hơn 2 giờ đồng hồ của trận chung kết với Argentina, Tây Ban Nha làm điều họ vẫn làm suốt 3 năm qua. Họ giữ bóng, giữ nhịp, kiên nhẫn và buộc đối thủ phải chạy.
Argentina lùi sâu, tranh chấp quyết liệt và kéo trận đấu tới hiệp phụ. Nhưng Tây Ban Nha chưa bao giờ từ bỏ cách chơi của mình. Họ kết thúc trận đấu với hơn 65% thời lượng kiểm soát bóng, số đường chuyền nhiều gấp hơn hai lần đối thủ, 12 cú sút trúng đích, trong khi Argentina mãi tới cuối hiệp phụ mới có pha dứt điểm đầu tiên đi chệch khung thành.
Ferran Torres phát biểu sau trận đấu: 'Định mệnh đã chọn Tây Ban Nha là nhà vô địch'. Ảnh: FIFA.
"Đó không phải một màn hủy diệt mà là sự bào mòn khủng khiếp", kênh ESPN bình luận. Giống như nước chảy qua đá, Tây Ban Nha không tìm cách đánh gục đối phương ngay lập tức. Họ khiến đối thủ mệt mỏi, mất vị trí rồi chờ khoảnh khắc quyết định.
Không ít chuyên gia cho rằng, đây là phiên bản trưởng thành hơn của lối chơi từng đưa Tây Ban Nha lên đỉnh thế giới năm 2010. Nếu đội tuyển của Vicente del Bosque được nhớ đến với Xavi, Iniesta, David Villa, Sergio Ramos hay Iker Casillas - những huyền thoại ở đỉnh cao phong độ - thì Tây Ban Nha năm 2026 gần như không có một cái tên nào sở hữu vị thế ấy.
Rodri là Quả bóng vàng nhưng vừa trải qua mùa giải đầy chấn thương cùng Manchester City. Fabian Ruiz chỉ đá chính 13 trận tại Ligue 1. Unai Simon trải qua mùa giải khó khăn với Athletic Bilbao. Pedro Porro suýt xuống hạng cùng Tottenham. Marc Cucurella trồi sụt phong độ vì Chelsea thay đổi HLV. Mikel Oyarzabal chỉ ghi 9 bàn từ bóng sống cho Real Sociedad.
Ngoài trung vệ 19 tuổi Pau Cubarsi, hiếm có cầu thủ nào bước vào World Cup sau một mùa giải cấp CLB thật sự rực rỡ. Ngay cả ngôi sao được báo chí ca ngợi nhất, Lamine Yamal, cũng không phải ngoại lệ. Số 19 của Tây Ban Nha đến ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh với chiếc gân kheo chưa lành, vừa thi đấu vừa giữ chân.
Nhưng có lẽ chính những khiếm khuyết ấy lại trở thành lợi thế. Tây Ban Nha đến Mỹ không mang theo hào quang. Họ mang theo khát khao chứng minh mình vẫn thuộc về đỉnh cao.
Ở cả Arsenal lẫn đội tuyển Tây Ban Nha, Merino đều sắm vai 'siêu dự bị', nhưng hễ vào sân là tỏa sáng. Ảnh: FIFA.
Không chỉ học trò, ngay cả HLV Luis de la Fuente cũng chưa từng là ngôi sao. Không giống hình mẫu HLV của một nhà vô địch thế giới, ông không có bảng thành tích đồ sộ ở cấp CLB. Không từng dẫn dắt Real Madrid hay Barcelona, phần lớn sự nghiệp của ông gắn với các đội trẻ của Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha, lặng lẽ đào tạo những cầu thủ sau này trở thành trụ cột đội tuyển quốc gia.
Ngày được bổ nhiệm năm 2022, nhiều tờ báo Tây Ban Nha chế giễu ông bằng biệt danh "Luis de la Who?" (hàm ý chê thành tích của ông khi so với người tiền nhiệm Luis Enrique), như thể đất nước này vừa chọn một người vô danh.
Tuy nhiên, 4 năm sau, chính "người vô danh" ấy mang về World Cup. Điều De la Fuente xây dựng không phải một tập hợp ngôi sao, mà là một tập thể nơi mọi người đều chấp nhận vai trò của mình. Pedri, một trong những tiền vệ trẻ hay nhất thế giới, chấp nhận lên ghế dự bị sau vòng 1/8. Lamine Yamal không còn được trao toàn quyền tạo khác biệt như ở Barcelona, mà lùi xuống làm đúng nhiệm vụ của một tiền đạo cánh trong hệ thống pressing.
Điểm đặc biệt là không có ai phàn nàn, không có cuộc tranh luận nào về cái tôi. Dường như sự khiêm nhường, đức hy sinh đã trở thành điều bình thường với tập thể này.
Trong trận chung kết, khi Argentina liên tục va chạm, chơi quyết liệt, thậm chí dùng tiểu xảo, kết hợp sự điều hành khá thoáng tay của trọng tài, Tây Ban Nha cũng không thay đổi. Họ không nóng vội, không bị kéo vào cuộc chiến thể lực.
Rodri vẫn bình thản điều phối nhịp độ như thể trận đấu đang diễn ra trên sân tập. Sự điềm tĩnh ấy lan khắp đội bóng. Dù cho người hâm mộ trên sân New York New Jersey và hàng triệu cổ động viên quê nhà sốt ruột, "Những chú bò tót" vẫn thủng thẳng. Như thể mành lưới của Argentina sớm muộn họ cũng sẽ tìm ra.
Nụ hôn của Ferran Torres bên chiếc cúp vàng. Ảnh: FIFA.
Chiến thắng của Tây Ban Nha còn phản chiếu chính đất nước này. Đây là quốc gia được ghép từ nhiều vùng đất với lịch sử, ngôn ngữ và bản sắc riêng, từ Madrid, Catalonia, Xứ Basque, đến Galicia, Andalusia, Valencia, Quần đảo Canary... mỗi nơi đều có niềm tự hào, thậm chí từng tồn tại những căng thẳng chính trị kéo dài nhiều thập kỷ.
Nhưng đội tuyển quốc gia lại trở thành nơi mọi khác biệt cùng tồn tại. Mikel Oyarzabal, Unai Simon và Mikel Merino đến từ xứ Basque. Ferran Torres lớn lên ở Valencia. Rodri đại diện Madrid. Fabian Ruiz và Gavi sinh ra tại Andalusia. Pedri từ Canary. Cubarsi và Marc Cucurella là người Catalonia. Còn Lamine Yamal và Nico Williams tượng trưng cho thế hệ nhập cư mới, phản ánh diện mạo ngày càng đa dạng của xã hội Tây Ban Nha.
Những khác biệt ấy không biến mất khi bóng lăn, chỉ đơn giản không còn là rào cản. Có lẽ vì thế mà chiến thắng World Cup lần này mang ý nghĩa lớn hơn một danh hiệu thể thao. Nó chứng minh rằng một quốc gia nhiều bản sắc vẫn có thể tìm thấy tiếng nói chung, miễn là mọi người cùng hướng về một mục tiêu.
Khi Ferran Torres và Nico Williams ôm nhau cuối sân, người hâm mộ có thể chỉ nhìn thấy 2 cầu thủ dự bị vừa tạo nên khoảnh khắc lịch sử. Nhưng phía sau bàn thắng ấy là cả triết lý mà Luis de la Fuente theo đuổi suốt nhiều năm.
Trong kỳ World Cup của Messi, Mbappe, Haaland và Ronaldo, nhà vô địch cuối cùng không phải đội sở hữu cá nhân xuất sắc nhất. Họ là đội khiến người ta gần như quên mất ai mới là ngôi sao lớn nhất. Có lẽ rằng, điều quan trọng nhất với tập thể này chưa bao giờ là người ghi bàn.
