Petrovietnam phấn đấu gia nhập nhóm 500 doanh nghiệp hàng đầu thế giới

Petrovietnam đặt ra một mục tiêu lớn, có tính khát vọng

Chia sẻ tại Diễn đàn Dầu khí - Năng lượng thường niên năm 2026 diễn ra chiều 30/6, tại Hà Nội, ông Vũ Đào Minh, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết, đối với Petrovietnam, mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới không chỉ là tăng trưởng về quy mô doanh thu, lợi nhuận hay tài sản mà là chuyển đổi từ một tập đoàn dầu khí truyền thống thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, đóng vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng, dẫn dắt chuyển dịch năng lượng, phát triển công nghiệp nền tảng và đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế đất nước.

Chiến lược phát triển Petrovietnam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định mục tiêu rất rõ ràng: Đến năm 2030, phấn đấu gia nhập nhóm 500 doanh nghiệp hàng đầu thế giới, đứng trong top 10 tập đoàn công nghiệp - năng lượng hàng đầu khu vực. Doanh thu hợp nhất đạt khoảng 37 tỷ USD; tỷ suất lợi nhuận trên tài sản đạt trên 4%; bảo đảm cung ứng trên 25% tổng nhu cầu năng lượng quốc gia.

Tầm nhìn đến năm 2050 là tiếp tục duy trì vị thế trong nhóm 500 doanh nghiệp hàng đầu thế giới, dẫn dắt quá trình chuyển dịch năng lượng quốc gia, đạt doanh thu hợp nhất 80 - 100 tỷ USD, ROA trên 5%, cung cấp trên 30% tổng nhu cầu năng lượng cuối cùng của đất nước, trong đó trên 50% là năng lượng phát thải thấp.

"Đây là một mục tiêu lớn, có tính khát vọng, nhưng không phải là mục tiêu xa rời thực tiễn. Petrovietnam có nền tảng lịch sử, năng lực công nghiệp, đội ngũ kỹ thuật, chuỗi giá trị, tài sản, thị trường và vai trò quốc gia đủ lớn để vươn tới mục tiêu đó. Vấn đề đặt ra là chúng ta cần xác định đúng điều kiện cần và điều kiện đủ để biến khát vọng thành kết quả cụ thể", lãnh đạo Petrovietnam nhấn mạnh.

Điều kiện cần là phải đổi mới mô hình tăng trưởng

Theo ông Minh, điều kiện cần là phải đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao hiệu quả cốt lõi và tạo ra các động lực tăng trưởng mới.

Đầu tiên là Petrovietnam phải duy trì, củng cố và nâng cao hiệu quả các hoạt động cốt lõi hiện hữu. Dầu khí vẫn là nền tảng quan trọng của an ninh năng lượng quốc gia trong nhiều thập kỷ tới. Trong quá trình chuyển dịch năng lượng, không thể chuyển dịch bằng cách làm suy yếu các nền tảng hiện có, mà phải chuyển dịch trên cơ sở một ngành dầu khí vững mạnh, hiệu quả và có khả năng tạo dòng tiền ổn định.

Vì vậy, Petrovietnam cần tiếp tục tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí; gia tăng trữ lượng; tối ưu hệ số thu hồi dầu; phát triển các mỏ nhỏ, mỏ cận biên; tận thu tài nguyên; tái sử dụng hạ tầng dầu khí hiện hữu cho các mục tiêu mới như CCS/CCUS, hydrogen, điện gió ngoài khơi và các dạng năng lượng mới. Đồng thời, cần nâng cao hiệu quả toàn bộ chuỗi khí - điện - đạm, lọc hóa dầu, phân phối, dịch vụ kỹ thuật dầu khí, dịch vụ biển và công nghiệp phụ trợ.

Điều kiện cần thứ hai là phải đẩy nhanh các dự án trọng điểm đang triển khai. Mục tiêu gia nhập Top 500 doanh nghiệp hàng đầu thế giới không thể đạt được nếu các dự án lớn bị chậm tiến độ, đội vốn hoặc không đồng bộ giữa các khâu.

Điều kiện cần thứ ba là phát triển mạnh kinh doanh quốc tế. Một tập đoàn muốn lọt vào Top 500 doanh nghiệp hàng đầu thế giới không thể chỉ dựa vào thị trường trong nước. Petrovietnam cần nâng tỷ trọng doanh thu từ kinh doanh quốc tế, phát triển năng lực giao dịch toàn cầu, mở rộng hiện diện tại các thị trường chiến lược, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng khu vực và thế giới.

Điều kiện cần thứ tư là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực tăng trưởng thực chất. Trong giai đoạn mới, Petrovietnam không thể chỉ cạnh tranh bằng tài nguyên, vốn và hạ tầng, mà phải cạnh tranh bằng tri thức, công nghệ, dữ liệu và năng lực đổi mới.

Điều kiện cần thứ năm là phát triển các Trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái. Đây là một hướng đi chiến lược, có thể tạo bước ngoặt trong mô hình tăng trưởng của Petrovietnam. Thay vì triển khai các dự án đơn lẻ, phân tán, thiếu kết nối hạ tầng và thiếu cộng sinh công nghiệp, Petrovietnam cần chuyển sang mô hình các trung tâm tích hợp công nghiệp - năng lượng - logistics - đổi mới sáng tạo.

Điều kiện cần thứ sáu là đổi mới quản trị thực thi và áp dụng và triển khai lộ trình nâng tầm quản trị theo chuẩn OECD. Chiến lược đúng nhưng thực thi không đủ nhanh sẽ không tạo ra kết quả. Petrovietnam cần vận hành chiến lược bằng danh mục sáng kiến, với 14 sáng kiến chiến lược trọng tâm gồm các sáng kiến kinh doanh và các sáng kiến nền tảng hỗ trợ: E&P quốc tế, thương mại quốc tế, chuỗi giá trị khí/LNG, tái cấu trúc hạ nguồn, điện gió ngoài khơi, điện hạt nhân, tái cấu trúc Petrovietnam, công tác chính sách, Nhà máy số, M&A, hợp tác chiến lược, phát triển nhân tài, chuyển đổi tài chính và chương trình công nghệ xuất sắc.

Điều kiện đủ là môi trường thể chế, chính sách và thị trường thuận lợi

Cũng theo ông Minh, nếu điều kiện cần thuộc về nỗ lực nội tại của Petrovietnam, thì điều kiện đủ là môi trường thể chế, chính sách và thị trường đủ thuận lợi để các nỗ lực đó được hiện thực hóa.

Trước hết, cần hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật về năng lượng, dầu khí, điện, công nghiệp, thương mại và chuyển dịch xanh. Trong giai đoạn 2026 - 2030, cần ưu tiên hoàn thiện Luật Dầu khí sửa đổi và các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành theo hướng tháo gỡ vướng mắc cho tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí; khuyến khích phát triển mỏ nhỏ, mỏ cận biên, mỏ tận thu, khu vực nước sâu, xa bờ; tạo cơ chế linh hoạt trong tận thu tài nguyên, nâng cao hệ số thu hồi, chia sẻ hạ tầng sẵn có, thu dọn mỏ và tái sử dụng hạ tầng dầu khí cho năng lượng mới.

Thứ hai, cần cơ chế đặc thù cho các dự án và cụm dự án chiến lược quốc gia. Các Trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái, các cụm LNG - điện - hạ tầng cảng, các dự án điện gió ngoài khơi, hydrogen, CCUS, điện hạt nhân và lọc hóa dầu xanh là những dự án liên ngành, liên vùng, có nhiều dự án thành phần và nhiều cơ quan quản lý. Nếu áp dụng tuần tự các thủ tục riêng lẻ như các dự án thông thường, thời gian chuẩn bị có thể kéo dài, làm mất cơ hội đầu tư.

Thứ ba, cần xác lập vai trò của Petrovietnam là nhà phát triển tổng thể đối với các trung tâm công nghiệp - năng lượng quy mô lớn. Với vai trò này, Petrovietnam có thể lập quy hoạch tích hợp, đầu tư hạ tầng dùng chung, điều phối thứ tự ưu tiên dự án, kết nối nhà đầu tư lõi và nhà đầu tư vệ tinh, tổ chức vận hành hệ sinh thái cộng sinh công nghiệp, bảo đảm lợi ích quốc gia và tối ưu hóa nguồn lực xã hội

Thứ tư, cần cơ chế tài chính và phân quyền đủ mạnh cho doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực năng lượng. Petrovietnam muốn đạt quy mô doanh thu 37 tỷ USD vào năm 2030 và tiếp tục tăng trưởng sau đó thì nhu cầu vốn đầu tư là rất lớn. Cần cho phép doanh nghiệp chủ động hơn trong sử dụng lợi nhuận sau thuế, trích lập quỹ đầu tư phát triển, huy động vốn, phát hành công cụ nợ, sử dụng tài chính xanh, tài chính hỗn hợp, hợp vốn quốc tế và M&A. Đồng thời, cần có cơ chế phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho Hội đồng thành viên và Ban điều hành trong quyết định đầu tư, hợp tác, mua bán tài sản, lựa chọn đối tác và quản trị danh mục đầu tư trên nguyên tắc công khai, minh bạch, hiệu quả và kiểm soát rủi ro.

Thứ năm, cần cơ chế khuyến khích khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và thử nghiệm có kiểm soát. Các lĩnh vực như AI, tự động hóa, lưu trữ năng lượng, hydrogen, amoniac xanh, CCUS, nhiên liệu sạch, vật liệu mới, dữ liệu công nghiệp và chuyển đổi số cần được áp dụng cơ chế sandbox. Cần có cơ chế chấp nhận rủi ro hợp lý trong nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa công nghệ; không đánh giá hoạt động đổi mới sáng tạo chỉ theo logic “không được thất bại”, mà đánh giá theo quy trình, mục tiêu, dữ liệu, mức độ tuân thủ và giá trị tạo ra. Có như vậy, doanh nghiệp mới dám đầu tư cho công nghệ lõi, sản phẩm mới và các mô hình kinh doanh tương lai.

Thứ sáu, cần phát triển thị trường năng lượng minh bạch, cạnh tranh và có tín hiệu dài hạn. Các doanh nghiệp năng lượng cần thị trường điện cạnh tranh lành mạnh, thị trường LNG, thị trường carbon, cơ chế tín chỉ xanh, cơ chế chứng nhận hydrogen/amoniac xanh, cơ chế đấu thầu điện gió ngoài khơi, cơ chế hợp đồng dài hạn cho sản phẩm carbon thấp và tiêu chuẩn ESG phù hợp với thông lệ quốc tế. Chính sách ổn định và dự báo được là điều kiện quan trọng để huy động vốn lớn, nhất là vốn quốc tế.

Ông Vũ Đào Minh, Phó Tổng giám đốc Petrovietnam nhấn mạnh: “Nếu hai điều kiện cần và đủ gặp nhau - Petrovietnam tự đổi mới và Nhà nước kiến tạo thể chế  thì mục tiêu đưa Petrovietnam trở thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng hàng đầu khu vực, lọt vào Top 500 doanh nghiệp hàng đầu thế giới, không chỉ là khát vọng, mà là một nhiệm vụ có thể thực hiện được”.