Các quốc gia thuộc Vành đai Guiana - gồm Guyana, Suriname và Venezuela - có tỷ lệ suy thoái rừng thấp hơn nhiều so với các nước khác trong khu vực Pan-Amazon. Tuy nhiên, các khu rừng ở đây vẫn đang bị đe dọa bởi nạn khai thác vàng trái phép, lấn chiếm đất và các chính sách phát triển truyền thống.
Các khu rừng ở Vành đai Guiana đang bị đe dọa bởi nạn khai thác vàng trái phép, lấn chiếm đất và các chính sách phát triển truyền thống. Ảnh: Mongabay.
Để giải quyết vấn đề này, tại Guyana, Chính phủ cam kết thông qua Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) mới nhất sẽ ban hành quy định và cơ chế khuyến khích nhằm ngăn chặn hoạt động làm mất rừng và suy thoái rừng, kết hợp với kế hoạch sử dụng đất toàn diện để quản lý tài nguyên hợp lý. Kế hoạch đang huy động nguồn vốn triển khai từ Quỹ Đầu tư REDD+ của Guyana (GRIF) - chương trình được thành lập năm 2010 trong khuôn khổ thỏa thuận với Na Uy.
Tính đến tháng 1/2024, quỹ đã nhận khoảng 150 triệu USD, giải ngân hơn 70 triệu USD cho các dự án như quy hoạch phát triển xanh quốc gia và cấp quyền sử dụng đất cho cộng đồng bản địa. Guyana cũng đã tham gia Hệ thống ART để giao dịch tín chỉ REDD+ trong tương lai.
Trong khi đó, Suriname khẳng định vị thế quốc gia có độ che phủ rừng cao và tỷ lệ mất rừng thấp (HFLD), đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ tài chính để duy trì và cải thiện hiện trạng. Quốc gia này đã nộp hồ sơ xin cấp tín chỉ REDD+ theo cơ chế được Liên hợp quốc phê duyệt, với mục tiêu đầu tư vào quản lý rừng bền vững, quy hoạch sử dụng đất, mở rộng khu bảo tồn và tăng cường sự tham gia của cộng đồng bản địa.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng những cam kết này vẫn mang tính “chung chung”, trong bối cảnh nạn khai thác gỗ và vàng trái phép vẫn khó kiểm soát, cùng thông tin về việc chính phủ cấp đất cho cộng đồng Mennonite - nhóm có lịch sử gây mất rừng nghiêm trọng.
Trái lại, Venezuela gần như không có chính sách cụ thể nào để ngăn chặn mất rừng, theo thừa nhận trong hồ sơ NDC gửi Liên hợp quốc. Phần lớn diện tích rừng bị tàn phá tập trung tại hai bang Bolívar và Amazonas, chủ yếu do khai thác khoáng sản, lĩnh vực đang mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn cho chính phủ và khó có khả năng bị hạn chế.
Chính các hành động và mục tiêu thiếu nhất quán này đang cản trở nỗ lực bảo tồn rừng nói chung ở Vành đai Guiana, khiến nhiều chuyên gia cho rằng khu vực còn thiếu tham vọng.
