Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy (còn gọi là nhà máy rác Lộc Thủy) có diện tích gần 27 ha, đóng ở thôn Nam Phước (xã Lộc Thủy, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế cũ), nay là thôn Thủy Yên Thôn (xã Chân Mây - Lăng Cô, TP. Huế).
Đây là dự án quan trọng của Huế, kinh phí 3,42 triệu USD từ nguồn vốn vay nước ngoài, với quy mô thiết kế gồm 6 ô chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) và 1 ô chôn lấp chất thải nguy hại (CTNH), cùng hệ thống điện nước, giao thông, các công trình phụ trợ, nhà điều hành…
Trong giai đoạn 1, khu xử lý được đầu tư xây dựng hoàn thành 2 ô chôn lấp CTRSH, 1 ô chôn lấp CTNH, từ tháng 4/2012 được bàn giao cho Công ty CP Môi trường và Công trình Đô thị Huế (HEPCO) quản lý, vận hành, tiếp nhận rác của 18 xã, thị trấn thuộc huyện Phú Lộc cũ, theo phương thức chôn lấp.
Tuy nhiên, chỉ ít năm hoạt động, khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy đã phải dừng tiếp nhận rác do vấp phải sự phản đối quyết liệt của người dân địa phương vì gây ô nhiễm.
Đỉnh điểm của vụ việc là từ tháng 2 đến giữa tháng 3/2017, đông đảo người dân địa phương đồng loạt tập trung chặn xe chở rác, với nhiều đợt liên tiếp gây gián đoạn hoạt động của nhà máy, dẫn đến dự án phải ngừng hoạt động.
Bà Nguyễn Thị Ly (58 tuổi) cho hay, khi mới đi vào hoạt động, tình trạng mùi hôi của nhà máy chưa rõ rệt. Tuy nhiên, theo thời gian, khi các ô chôn lấp dần đầy, mùi trở nên nồng nặc, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối hay lúc gió to, khiến nhiều hộ dân không thể chịu đựng. Có những giai đoạn xe chở rác ra vào liên tục với vận tốc nhanh, rác rơi vãi rất nhiều trên đường và trước nhà dân.
‘Lo ngại nguy cơ bệnh tật, nhất là đối với người già và trẻ nhỏ, người dân đã nhiều lần tập trung chặn các xe chở rác vào khu xử lý. Những người bị bệnh nhiều dẫn đến khó thở vì mùi hôi là ra đường ngăn cản nhiều nhất. Dù chính quyền, lực lượng chức năng can ngăn, tổ chức đối thoại và trao đổi nhiều lần nhưng chúng tôi vẫn chặn đến khi dự án dừng hoạt động’, bà Ly chia sẻ.
Không chỉ mùi hôi, người dân còn bức xúc trước tình trạng nước thải từ nhà máy rác rò rỉ ra môi trường, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, cá chết, ruộng vườn bị tác động.
Từ một công trình được kỳ vọng giải quyết ‘bài toán’ rác thải cho khu vực phía nam TP. Huế, nhà máy nhanh chóng rơi vào cảnh ‘chết yểu’.
Hiện tại sau gần 10 năm ngưng hoạt động, nhiều hạng mục của nhà máy rác ‘phơi nắng, phơi mưa’ nên xuống cấp, hư hỏng theo thời gian. Lò đốt, nhà xưởng, trạm cân, khu chôn lấp, hồ chứa… nằm ‘án binh bất động’.
Nhà điều hành đóng cửa, rêu phong bám tường, các thiết bị bên trong dần rỉ sét.
Rác thải ở các ô chôn lấp ứ đọng, vương vãi nhiều nơi. Cây cối, cỏ dại mọc um tùm, bao phủ cả vùng dự án.
Ông Đinh Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND xã Chân Mây - Lăng Cô cho biết, hiện rác thải trên địa bàn xã được vận chuyển về nhà máy điện rác Phú Sơn, cách xa hàng chục cây số, dễ phát sinh bất cập trong quá trình xử lý.
‘Trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp mới hoạt động, xã kiến nghị cấp trên sớm có hướng giải quyết tổng thể đối với khu xử lý rác này, tăng hiệu quả và tránh lãng phí’, ông Hùng nói.
Hiện, để đưa đưa dự án hoạt động trở lại, vào năm 2022, TP. Huế đã đầu tư xây dựng và hoàn thành lò đốt rác thải sinh hoạt tại khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy, thế nhưng đến nay vẫn chưa đưa vào vận hành.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, vừa qua, Sở và các ngành liên quan đã kiến nghị UBND TP. Huế thống nhất chủ trương đưa lò đốt Lộc Thủy đi vào vận hành hoạt động để tiếp nhận, xử lý chất thải rắn sinh hoạt của địa bàn xã Chân Mây - Lăng Cô.
