Từ một cây trồng mới, cây dứa được liên kết từ trồng tới bao tiêu đang từng bước trở thành hướng phát triển kinh tế triển vọng trên vùng đồi núi tỉnh Hà Tĩnh.
Trồng dứa liên kết, giải bài toán hiệu quả kinh tế cho vùng đồi núi
Đầu năm 2024, mô hình liên kết trồng dứa với Công ty Cổ phần Thực phẩm Xuất khẩu Đồng Giao bén rễ mảnh đất xã Thượng Đức, tỉnh Hà Tĩnh. Lúc bấy giờ, gia đình anh Lê Ngọc Lâm là một trong những hộ dân đầu tiên tiên phong tham gia sản xuất thí điểm. Trên diện tích 0,54 ha trước đây chủ yếu trồng cam, sau khi tham quan các mô hình sản xuất tại Ninh Bình và nhận thấy hiệu quả từ liên kết bao tiêu sản phẩm, anh mạnh dạn chuyển sang trồng dứa. Qua quá trình theo dõi, chăm sóc, cấy dứa có khả năng chịu hạn tốt, thích nghi với điều kiện gió Lào khắc nghiệt. Dù được trồng vào thời điểm nắng nóng giữa năm và trải qua các đợt mưa, bão lớn trong năm 2025, nhưng cây vẫn phát triển ổn định. Theo tính toán, nếu đầu tư chăm sóc tốt, năng suất có thể đạt từ 60 đến 80 tấn/ha, lợi nhuận sau khi trừ chi phí ước đạt gần 200 triệu đồng/ha.
PV Anh Lê Ngọc Lâm, xã Thượng Đức, tỉnh Hà Tĩnh: Dứa là cây dễ trồng, chịu hạn, thiên tai tốt, nhất là khí hậu gió lào miền trung, trồng mùa hè mà không chết cây nào; ảnh hưởng 2 cơn bão cây dứa cũng không ảnh hưởng. Tính hiệu quả đầu tư 1 ha tốt đạt 60-80 tấn, giá nhà máy ký kết bao tiêu 5.300 đến 5.700 đồng/kg, tính ra đạt hiệu quả trên 200 triệu.
Một trong những yếu tố quan trọng làm nên thành công bước đầu của mô hình liên kết sản xuất dứa chính là việc “cầm tay chỉ việc” kỹ thuật làm đất, lên luống, phủ nilon, bố trí mật độ trồng đến quy trình bón phân, bao tiêu đầu ra của doanh nghiệp và chính sách đồng hành từ chính quyền địa phương.
Hiện toàn xã Thượng Đức đã phát triển đạt gần 8 ha dứa Cayen với 8 hộ dân tham gia sản xuất. Trong đó, 4,7 ha đang bước vào thời kỳ thu hoạch, năng suất ước đạt từ 40 đến 60 tấn/ha, trọng lượng quả bình quân từ 1,5 đến 1,8 kg/quả. Quan trọng hơn, việc liên kết với doanh nghiệp là tiền đè quan trọng giúp người dân yên tâm nhân mở rộng sản xuất trong thời gian tới.
PV Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch UBND xã Thượng Đức, tỉnh Hà Tĩnh: Cho đến nay cây dứa rất phù hợp điều kiện lập địa miền núi, đó là cho năng suất, sản lượng tương đối tốt và liên kết ổn định doanh nghiệp và nông dân. Do đó thời gian tới Thượng Đức sẽ mở rộng diện tích lên khoảng 2.000 ha, đồng thời tuyên truyền vận động, khuyến cáo người dân thâm canh tăng hiệu quả trên đơn vị diện tích.
Từ những mô hình sản xuất ban đầu, đến nay cây dứa đang từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung tại Hà Tĩnh, với gần 400 ha dứa liên kết với Công ty Cổ phần Thực phẩm Xuất khẩu Đồng Giao. Trong đó, hơn 320 ha do doanh nghiệp trực tiếp sản xuất và trên 60 ha do các hộ dân tham gia liên kết. Theo tính toán, thu nhập từ cây dứa đạt khoảng 200 đến 250 triệu đồng mỗi ha trong một chu kỳ sản xuất, cao hơn nhiều loại cây trồng truyền thống trên vùng đất đồi. Đây là cơ sở quan trọng để mở rộng diện tích và xây dựng vùng nguyên liệu bền vững trong thời gian tới.
