Nhiều năm qua, hàng chục hộ dân ở thôn Trung An, xã Bình Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) phải sống trong cảnh ngột ngạt bởi khói bụi, tiếng ồn và mùi khét phát sinh từ Nhà máy sản xuất viên nén sinh khối (Wood Pellets) của Công ty Cổ phần năng lượng sáng tạo Á Châu. Dù người dân nhiều lần phản ánh đến chính quyền địa phương và cơ quan chức năng, tình trạng ô nhiễm vẫn chưa được xử lý dứt điểm, khiến cuộc sống của nhiều hộ gia đình bị đảo lộn, nỗi lo về sức khỏe ngày càng lớn.
Khói bụi xả ra từ ống khói Nhà máy sản xuất viên nén sinh khối (Wood Pellets) của Công ty Cổ phần năng lượng sáng tạo Á Châu. Ảnh: L.K.
Khó thở... vì bụi!
Theo phản ánh của người dân, tình trạng phát thải thường diễn ra mạnh nhất vào ban đêm và rạng sáng, thời điểm đa số người dân đang nghỉ ngơi. Khói bụi từ nhà máy theo gió tràn vào khu dân cư, phủ kín mái nhà, sân vườn và các vật dụng sinh hoạt. Nhiều hộ dân cho biết, mỗi sáng thức dậy đều phải lau chùi bụi bám trên nền nhà, mặt bàn, gương kính. Không khí đặc quánh mùi khói khiến người già, trẻ nhỏ thường xuyên bị ho, khó thở, đau rát cổ họng.
Được biết, Nhà máy sản xuất viên nén sinh khối Wood Pellets được Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu vào năm 2014 và điều chỉnh lần hai vào năm 2018. Dự án có diện tích hơn 51.247m2, công suất thiết kế 183.600 tấn/năm, tương đương khoảng 15.300 tấn/tháng và đi vào hoạt động từ năm 2016. Từ thời điểm vận hành đến nay, nhiều hộ dân sống xung quanh liên tục phản ánh tình trạng ô nhiễm môi trường phát sinh từ hoạt động sản xuất của nhà máy.
Nhà máy sản xuất viên nén sinh khối Wood Pellets chỉ cách khu dân cư Trung An vài trăm mét. Ảnh: L.K.
“Có hôm khói bay dày như mây, đi ngoài đường không thấy rõ phía trước. Sáng dậy bụi bám đầy mặt gương, nền nhà, vật dụng trong nhà phải lau chùi thường xuyên. Người dân phản ánh rất nhiều nhưng tình trạng vẫn kéo dài”, ông Võ nói.
Ông Nguyễn Võ, người dân thôn Trung An cho biết, nhiều năm qua người dân trong khu vực luôn sống trong cảnh thấp thỏm vì khói bụi từ nhà máy. Theo ông Võ, cứ vào khoảng từ 1 đến 3 giờ sáng là thời điểm nhà máy hoạt động mạnh, khói từ các ống xả bắt đầu bốc lên, mùi khét lan rộng khắp khu dân cư.
Theo người dân, điều khiến họ lo ngại hơn cả là nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Nhiều hộ gia đình cho rằng, nếu tình trạng này tiếp diễn trong thời gian dài, nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, phổi là rất lớn, đặc biệt đối với trẻ em và người cao tuổi.
“Nếu tiếp tục có thêm nhà máy hoạt động như thế này thì người dân sống không nổi. Chúng tôi chỉ mong được hít thở không khí trong lành như trước đây”, ông Võ bày tỏ.
Người dân khu dân cư Trung An phải lau chùi đồ đạc, vật dụng hàng ngày. Ảnh: L.K.
Ghi nhận thực tế của phóng viên cho thấy, cổng chính của Nhà máy Wood Pellets nằm trên tuyến đường Dốc Sỏi - Dung Quất, đối diện khu dân cư thôn Trung An. Vào nhiều thời điểm trong ngày, đặc biệt khoảng cuối giờ chiều, từ khu vực Quốc lộ 1A cách nhà máy vài trăm mét vẫn có thể quan sát rõ các cột khói màu xám bốc lên từ khuôn viên nhà máy.
Những cột khói kéo dài hàng chục mét bao trùm khu dân cư lân cận, khiến không khí trở nên ngột ngạt. Người dân cho rằng tình trạng này diễn ra thường xuyên, nhất là khi nhà máy vận hành công suất lớn. Theo quan sát, bên trong khuôn viên nhà máy có 3 ống phát thải đặt ở vị trí tương đối thấp. Người dân địa phương cho rằng, chiều cao của các ống xả không đủ để đẩy luồng khí thải lên cao, khiến khói bụi phát tán trực tiếp sang khu dân cư xung quanh.
Nước thải, mùi hôi, tiếng ồn bủa vây cuộc sống người dân
Không chỉ khói bụi, người dân còn phản ánh tình trạng nước thải và mùi hôi phát sinh quanh khu vực nhà máy. Phía Đông nhà máy được xây dựng tường bao, tuy nhiên xuất hiện nhiều đường ống thoát nước ra môi trường bên ngoài. Tại khu vực đất trống tiếp giáp tường rào nhà máy, nhiều rãnh sâu tồn đọng nước màu đen, bốc mùi hôi khó chịu.
Bụi bám từng lớp trong phòng ngủ nhà anh Hồ Minh Đại. Ảnh: L.K.
Người dân nghi ngờ nguồn nước này phát sinh từ hoạt động sản xuất của nhà máy. Ngoài ra, tiếng ồn và độ rung từ hệ thống máy móc cũng ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt thường ngày của các hộ dân sống gần khu vực. Bức xúc trước tình trạng ô nhiễm kéo dài nhiều năm, người dân thôn Trung An đã gửi đơn kiến nghị đến Công an tỉnh Quảng Ngãi, Công an xã Bình Sơn và UBND xã Bình Sơn đề nghị kiểm tra, xử lý.
Anh Hồ Minh Đại, trú thôn Trung An cho biết, tình trạng phát thải chủ yếu diễn ra vào ban đêm, khi người dân ngủ say. “Họ thường xả từ khoảng 12 giờ đêm đến gần sáng. Những hôm trời nóng, mở cửa ra ngủ thì bụi bay vào nhà rất nhiều. Con tôi bị viêm phế quản, ho kéo dài. Người dân mong cấp trên có hướng xử lý mạnh tay hơn để trả lại môi trường như trước đây”, anh Đại nói.
Trước phản ánh của người dân, ngày 20/4/2026, UBND xã Bình Sơn đã có văn bản kiến nghị Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất hỗ trợ lấy mẫu quan trắc môi trường tại Nhà máy Wood Pellets và Công ty Lâm sản Bình An Phú nhằm đánh giá khách quan mức độ ảnh hưởng môi trường.
Người dân lo lắng về sức khỏe trước tình trạng ô nhiễm kéo dài. Ảnh: L.K.
Theo Văn bản số 864/UBND-KT do Phó Chủ tịch UBND xã Bình Sơn Đinh Hùng Cường ký, qua kiểm tra thực tế tại nhà máy, địa phương ghi nhận tại các vị trí ống xả xuất hiện khói màu trắng kéo dài thành vệt thoát ra môi trường. Tuy nhiên, số liệu quan trắc khí thải do chính doanh nghiệp tự thực hiện và báo cáo cho cơ quan chức năng đều cho thấy các thông số vẫn nằm trong giới hạn cho phép. Dù vậy, trước lo lắng kéo dài của người dân, UBND xã Bình Sơn cho rằng cần có kết quả quan trắc độc lập, khách quan để làm cơ sở đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng môi trường.
Trả lời vấn đề này. ông Nguyễn Hải Trường, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất cho biết, sau khi tiếp nhận Công văn của UBND xã Bình Sơn Ban Quản lý đã chỉ đạo Phòng chuyên môn phối hợp với Trung tâm Kỹ thuật quan trắc môi trường (đơn vị sự nghiệp trực thuộc Ban có chức năng lấy mẫu phân tích môi trường) lập đề cương và nhiệm vụ để tiến hành lấy mẫu khí thải công nghiệp (khí thải tại ống khói sau hệ thống xử lý khí thải) Nhà máy Wood Pellets. “Khi có kết quả, Ban sẽ công khai nhanh chóng, minh bạch đến người dân. Nếu xác định có tình trạng ô nhiễm môi trường thì sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan yêu cầu doanh nghiệp chấn chỉnh, khắc phục”, ông Trường nói.
Theo Giấy phép môi trường do UBND tỉnh Quảng Ngãi cấp ngày 5/12/2025 cho Công ty Cổ phần năng lượng sáng tạo Á Châu, Nhà máy Wood Pellets có 17 dòng thải khí, 6 nguồn phát sinh tiếng ồn và độ rung, hoạt động xả thải diễn ra liên tục trong quá trình sản xuất. Lưu lượng khí thải lớn nhất của nhà máy được cấp phép lên tới 428.000m3/giờ, tương đương gần 9 triệu m3/ngày đêm.
