Lượng tiền gửi giảm mạnh tại 12 ngân hàng
Dòng tiền ngân hàng đầu năm 2026 có những chuyển động “lạ” khi ghi nhận hiện tượng một số ngân hàng bị người dân rút ròng tiền khá mạnh.
Tại thời điểm 31/3/2026, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) ghi nhận tiền gửi khách hàng ở mức 2,140 triệu tỷ đồng, cao nhất trong hệ thống ngân hàng hiện nay. Song bất ngờ là, quý 1/2026 BIDV ghi nhận lượng tiền gửi sụt giảm 82.030 tỷ đồng, tương ứng giảm 3,69% so với thời điểm đầu năm.
Dòng tiền ngân hàng có những "chuyển động lạ" trong quý 1/2026. Ảnh minh họa.
Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) cũng ghi nhận hiện tượng rút tiền mạnh trong quý đầu năm 2026. Theo đó, lượng tiền gửi khách hàng tại Techcombank đã giảm 19.103 tỷ đồng xuống còn 599.808 tỷ đồng so với thời điểm đầu năm 2026. Techcombank là ngân hàng có tỷ lệ tiền gửi chi phí thấp lớn, lượng khách hàng cá nhân lớn, do đó dòng tiền rất nhạy cảm với những biến động vĩ mô.
Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) cũng ghi nhận lượng tiền gửi khách hàng giảm 17.552 tỷ đồng xuống còn 600.789 tỷ đồng, tương ứng giảm khoảng 2,84% chỉ trong 3 tháng đầu năm nay.
Ngân hàng TMCP Quân đội (MBBank) sau giai đoạn tăng trưởng cao cũng đã ghi nhận lượng tiền gửi khách hàng sụt giảm trong quý 1/2026 với mức giảm 15.449 tỷ đồng, tương ứng 1,68%.
Ngân hàng TMCP Á Châu Việt Nam (ACB), lượng tiền gửi khách hàng giảm khoảng 16.070 tỷ đồng xuống 569.109 tỷ đồng trong quý 1/2026, tương ứng giảm 2,75% so với đầu năm.
Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) cũng ghi nhận lượng người dân rút tiền 12.012 tỷ đồng, xuống mức 267.038 tỷ đồng, tương ứng giảm 4,3% so với thời điểm đầu năm. Nếu tính về tỷ lệ, TPBank có tỷ lệ rút tiền cao thứ 2 hệ thống chỉ sau VietBank.
Ngoài ra, một số ngân hàng quy mô nhỏ hơn cũng ghi nhận lượng người dân rút ròng tiền như SeaBank giảm 5.931 tỷ đồng, VietBank với 4.928 tỷ đồng, MSB giảm 2.775 tỷ đồng, PGBank 1.425 tỷ đồng, SaigonBank là 978 tỷ đồng, Nam Á Bank giảm 945 tỷ đồng,...
Lượng tiền sụt giảm mạnh ở một số ngân hàng lớn. Ảnh: Bạch Huệ.
Tiền đang chảy đi đâu?
Nếu tính lượng tiền rút khỏi 12 ngân hàng như trên, con số đã lên tới hơn trăm ngàn tỷ đồng. Vậy thì tiền rút đi đã đi đâu?
Trên thực tế, tiền không chảy ra khỏi hệ thống ngân hàng. Bởi theo thống kê tại báo cáo tài chính của 27 ngân hàng thời điểm 31/3/2026, tổng lượng tiền gửi khách hàng tại 27 ngân hàng niêm yết khoảng 12,88 triệu tỷ đồng, tăng gần 33.000 tỷ đồng so với đầu năm 2026. Lượng tiền gửi tăng khá khiêm tốn, chỉ 0,26% trong bối cảnh lãi suất cao và nhiều kênh huy động vốn khác cũng gia tăng sức cạnh tranh, đặc biệt là thị trường vàng bạc hoạt động sôi động.
Lượng tiền gửi tại hệ thống ngân hàng vẫn tăng do nhiều ngân hàng “chạy đua lãi suất” đẩy mạnh huy động. Thực tế, HDBank trong quý 1/2026 với loạt các chương trình huy động và chính sách lãi suất cao đã tăng mạnh lượng tiền gửi hơn 60.834 tỷ đồng lên mức 621.548 tỷ đồng, tăng 10,85% so với đầu năm. Một ngân hàng tư nhân khác là VPBank cũng tăng mạnh tiền gửi khách với tỷ lệ 8,7% tương ứng 54.6754 tỷ đồng so với đầu năm. SHB cũng có sự bứt phá mạnh mẽ khi ghi nhận lượng tiền gửi tăng mạnh hơn 28.000 tỷ đồng lên mức 600.194 tỷ đồng.
Nhóm Big 4 chỉ có VietinBank giữ được phong độ với lượng tiền gửi tăng lên 30.445 tỷ đồng, đạt mức 1,824 triệu tỷ đồng, trong khi Vietcombank tăng trưởng chậm lại với 9.497 tỷ đồng tiền gửi tăng lên 1,682 triệu tỷ đồng.
Ở một số ngân hàng tư nhân khác, lượng tiền gửi ghi nhận tăng đáng kể như LPBank tăng 8.176 tỷ đồng, VIB tăng 21.796 tỷ đồng, Eximbank tăng 4.844 tỷ đồng, OCB tăng 8.653 tỷ đồng, ABBank tăng 13.257 tỷ đồng, NCB tăng 7.515 tỷ đồng, Bắc Á Bank tăng 434 tỷ đồng, Viet A Bank tăng 3.271 tỷ đồng, KienlongBank tăng 1.127 tỷ đồng, BVBank tăng 2.619 tỷ đồng.
Lượng tiền gửi tại một số ngân hàng tăng mạnh trong quý đầu năm nay. Ảnh: Bạch Huệ.
Một điểm đáng chú ý là dù trăm nghìn tỷ đồng bị rút khỏi một số ngân hàng, dòng tiền thực tế không hề “biến mất” khỏi nền kinh tế mà đang có xu hướng dịch chuyển mạnh giữa các kênh đầu tư và giữa các ngân hàng với nhau. Một phần đáng kể dòng tiền đang chảy sang các ngân hàng trả lãi suất cao hơn, đặc biệt là nhóm ngân hàng tư nhân đẩy mạnh huy động để phục vụ nhu cầu tăng trưởng tín dụng. Điều này lý giải vì sao HDBank, VPBank hay SHB vẫn ghi nhận mức tăng tiền gửi rất mạnh trong quý đầu năm.
Điều đó cũng cho thấy sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn giữa các ngân trong cuộc đua giữ chân dòng tiền. Không còn là câu chuyện tăng trưởng huy động đơn thuần, diễn biến dòng tiền quý 1/2026 cho thấy cuộc cạnh tranh thanh khoản trong hệ thống ngân hàng đã bước sang giai đoạn mới. Người gửi tiền ngày càng thông minh và linh hoạt hơn, sẵn sàng dịch chuyển dòng vốn tới nơi có lãi suất cao hơn, ưu đãi tốt hơn hoặc cảm giác an toàn cao hơn. Điều này khiến lợi thế truyền thống về quy mô hay thương hiệu của nhiều ngân hàng lớn không còn tuyệt đối như trước.
Đặc biệt trong bối cảnh lượng tiền gửi chi phí thấp (CASA) giảm, áp lực càng lớn hơn trong bối cảnh tín dụng vẫn được định hướng tăng trưởng để hỗ trợ nền kinh tế, trong khi huy động vốn tăng chậm hơn. Chênh lệch giữa tốc độ cho vay và tốc độ huy động khiến nhiều ngân hàng rơi vào thế khó đó là phải tăng lãi suất để giữ chân người gửi tiền và chấp nhận biên lãi ròng (NIM) suy giảm. Đây là bài toán đặc biệt nan giải với các ngân hàng có tỷ lệ CASA cao như Techcombank hay MBBank, bởi dòng tiền không kỳ hạn vốn rất nhạy cảm với biến động lãi suất và tâm lý thị trường.
Ngoài ra, dòng tiền cũng đang phân hóa sang các kênh đầu tư linh hoạt hơn. Thị trường vàng trong những tháng đầu năm 2026 liên tục sôi động khi giá vàng tăng mạnh, thu hút lượng lớn tiền nhàn rỗi từ dân cư. Một phần dòng tiền khác quay trở lại chứng khoán khi thanh khoản thị trường cải thiện và kỳ vọng nâng hạng thị trường gia tăng. Bất động sản tại một số phân khúc cũng bắt đầu ghi nhận tín hiệu phục hồi.
Xu hướng người dân dịch chuyển tiền sang các kênh đầu tư linh hoạt cho thấy tâm lý “không muốn tiền nằm yên” đang ngày càng rõ nét. Trong bối cảnh lạm phát và áp lực chi phí sinh hoạt vẫn hiện hữu, người gửi tiền không còn chấp nhận mức lãi suất thấp kéo dài như giai đoạn trước mà có xu hướng tìm kiếm lợi suất tốt hơn. Điều này khiến dòng tiền trong hệ thống ngân hàng trở nên nhạy cảm và dịch chuyển nhanh hơn bao giờ hết.
Khi kỳ vọng lợi nhuận ở các kênh đầu tư khác tăng lên, tiền gửi ngân hàng khó duy trì mức tăng trưởng cao như giai đoạn trước. Điều này kích hoạt các ngân hàng buộc phải tung ra các chương trình huy động quy mô lớn, đẩy lãi suất lên cao để bảo vệ thanh khoản, từ đó kéo theo nguy cơ hình thành một “cuộc đua lãi suất” mới trong hệ thống trong năm 2026.
>> Mời quý độc giả đón đọc Bài 2: Xâm nhập “chợ lãi suất cao” của các ngân hàng Việt
