Dược liệu quý mở hướng sản xuất mới
Giữa vùng núi cao Châu Sơn, nơi khí hậu mát mẻ và môi trường sinh thái còn nhiều lợi thế tự nhiên, mô hình trồng nấm lim xanh đang mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân địa phương. Từ một loại dược liệu quý vốn gắn với rừng sâu, nấm lim xanh nay từng bước được đưa vào sản xuất hàng hóa, tạo sinh kế bền vững ngay tại cơ sở.
Năm 2026, UBND xã Châu Sơn phê duyệt mô hình trồng nấm lim xanh thuộc nguồn vốn sự nghiệp nông nghiệp, triển khai tại thôn Nà Xoong với quy mô 2.000 phôi nấm. Tổng kinh phí thực hiện hơn 90,8 triệu đồng, trong đó Nhà nước hỗ trợ 74 triệu đồng, còn lại do đơn vị thực hiện đối ứng. Mô hình do Hợp tác xã Nông lâm và Dược liệu Anh Khoa (thôn Nà Xoong, xã Châu Sơn) trực tiếp triển khai.
Từ những phôi nấm ban đầu, mô hình trồng nấm lim xanh đang mở thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Theo ông Nguyễn Công Hưng, Chủ tịch UBND xã Châu Sơn, việc xây dựng mô hình không chỉ nhằm đa dạng hóa sản xuất nông nghiệp mà còn tạo thêm hướng sinh kế phù hợp điều kiện địa phương.
“Châu Sơn có lợi thế về khí hậu, độ ẩm và môi trường sinh thái phù hợp phát triển cây dược liệu. Việc đưa nấm lim xanh vào sản xuất là bước thử nghiệm quan trọng để từng bước hình thành sản phẩm có giá trị kinh tế cao, góp phần giảm nghèo bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân”, ông Hưng cho biết.
Từ định hướng đó, chính quyền xã tập trung hỗ trợ giống, hướng dẫn kỹ thuật, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận mô hình mới, từng bước thay đổi tư duy sản xuất truyền thống sang hướng ứng dụng khoa học kỹ thuật.
Mạnh dạn thử nghiệm, từng bước thu kết quả
Là người tiên phong tham gia mô hình, anh Bế Văn Khoa, Giám đốc Hợp tác xã Nông lâm và Dược liệu Anh Khoa đã đầu tư nhà trồng, hệ thống giá kệ và chăm sóc 2.000 phôi nấm theo quy trình kỹ thuật.
Anh Khoa chia sẻ, sau quá trình được địa phương hỗ trợ tiếp cận mô hình và học hỏi kinh nghiệm, anh nhận thấy nấm lim xanh phù hợp với điều kiện sản xuất tại xã. Từ tháng 2/2026, hợp tác xã bắt đầu triển khai trồng thử nghiệm và bước đầu cho kết quả khả quan.
“Tôi thấy chăm sóc dễ, qua lứa đầu tiên, nấm sinh trưởng khá tốt, chất lượng bảo đảm. Đây là tín hiệu tích cực để chúng tôi tiếp tục hoàn thiện quy trình, mở rộng sản xuất trong thời gian tới. Nếu làm tốt kỹ thuật, mô hình này có thể trở thành hướng phát triển kinh tế hiệu quả cho người dân vùng cao”, anh Khoa nói.
Những mẻ nấm được phơi kỹ dưới nắng là bước tiếp nối cho hành trình đưa dược liệu quý trở thành sản phẩm kinh tế ở Châu Sơn. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Theo quy trình kỹ thuật, nấm lim xanh được trồng trong môi trường nhà kín, nhiệt độ duy trì khoảng 18 đến 21 độ C, độ ẩm ổn định và hạn chế ánh sáng trực tiếp. Sau khoảng hơn 2 tháng, nấm có thể cho thu hoạch, mỗi năm từ 4 đến 5 đợt.
Theo tính toán từ mô hình, với tỷ lệ thu hoạch khoảng 90%, sản lượng dự kiến đạt khoảng 450 kg nấm tươi mỗi năm. Với giá bán từ 600.000 đến 700.000 đồng/kg, doanh thu dự kiến đạt khoảng 270-315 triệu đồng/năm, lợi nhuận trên 170 triệu đồng sau khi trừ chi phí.
Kết quả này cho thấy tiềm năng kinh tế rõ rệt, nhất là trong bối cảnh nhiều diện tích sản xuất nhỏ lẻ ở vùng cao đang cần hướng chuyển đổi phù hợp, hiệu quả hơn.
Tạo nền tảng nhân rộng dược liệu quý
Không chỉ dừng ở hiệu quả kinh tế, mô hình trồng nấm lim xanh còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể, nâng cao năng lực sản xuất của người dân và tăng cường liên kết giữa chính quyền với hợp tác xã.
Thông qua mô hình, người dân địa phương được tiếp cận kỹ thuật sản xuất mới, nâng cao nhận thức về phát triển dược liệu hàng hóa, đồng thời tận dụng hiệu quả lao động nhàn rỗi và diện tích sản xuất nhỏ.
Ông Nguyễn Công Hưng cho biết, với hiệu quả bước đầu mang lại, xã sẽ tổ chức đánh giá toàn diện để từng bước nhân rộng sang các thôn khác. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm khai thác lợi thế tự nhiên, phát triển nông nghiệp bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới.
Cùng với đó, địa phương cũng định hướng hỗ trợ hợp tác xã kết nối tiêu thụ, quảng bá sản phẩm và xây dựng thương hiệu nấm lim xanh Châu Sơn, hướng tới phát triển thành sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Phát triển nấm lim xanh không chỉ tạo thu nhập mà còn góp phần định hình hướng sản xuất dược liệu bền vững tại địa phương. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Từ bước đi ban đầu, mô hình trồng nấm lim xanh ở Châu Sơn đang cho thấy hướng phát triển mới trong chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp vùng cao. Khi chính quyền đồng hành, người dân mạnh dạn đổi mới và mô hình sản xuất phù hợp được triển khai hiệu quả, đây không chỉ là câu chuyện phát triển kinh tế mà còn là hướng đi thiết thực trong mục tiêu giảm nghèo bền vững, từng bước giúp người dân làm giàu trên chính quê hương mình.
