Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang từng bước chuyển mình theo hướng hiện đại, an toàn và bền vững, mô hình trồng dưa lưới trong nhà kính tại phường Long Bình (TP Cần Thơ) đang cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Ngoài nâng cao giá trị sản phẩm, mô hình này còn mở ra hướng đi mới cho nông dân địa phương trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu và nhu cầu thị trường ngày càng khắt khe.
Mô hình trồng dưa lưới trong nhà kính tại phường Long Bình, giúp nâng cao giá trị nông sản, mở hướng phát triển nông nghiệp sạch tại địa phương. Ảnh: Văn Vũ.
Tại Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và Thương mại Dịch vụ Minh Anh, phường Long Bình, mô hình trồng dưa lưới sạch đang được triển khai bài bản với quy mô 1,2 ha, khoảng 15.000 dây dưa mỗi vụ và sản xuất gần 4 vụ mỗi năm. Các giống chủ lực như dưa xanh Hà Uyển và dưa vàng phục vụ thị trường Tết đã dần khẳng định được chỗ đứng nhờ chất lượng đồng đều, mẫu mã đẹp.
Ông Dương Lê Bằng Phương - Giám đốc HTX cho biết: “Nhờ áp dụng mô hình nhà kính, sản phẩm dưa lưới của HTX hạn chế được sâu bệnh, giảm đáng kể sử dụng thuốc hóa học, từ đó nâng cao chất lượng và độ an toàn. Mỗi năm, HTX cung ứng ra thị trường khoảng 70-80 tấn dưa”.
Hiện nay, khoảng 70% sản lượng dưa của HTX được tiêu thụ tại các chợ đầu mối, phần còn lại bán lẻ tại địa phương. Giá bán tương đối ổn định, dao động từ 20.000-26.000 đồng/kg tại chợ đầu mối, trong khi sản phẩm loại đẹp có thể đạt tới 45.000 đồng/kg khi bán lẻ. Nếu sản xuất thuận lợi, mô hình mang lại lợi nhuận từ 400-500 triệu đồng mỗi năm, trước khi trừ chi phí đầu tư ban đầu.
Tuy nhiên, theo ông Phương, HTX vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như thời tiết thất thường, nguy cơ ngập nước và đặc biệt là rủi ro mất điện trong mùa mưa lũ, yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống tưới và chăm sóc tự động.
Dưa lưới phát triển đồng đều, mẫu mã đẹp nhờ áp dụng quy trình canh tác sạch trong nhà màng. Ảnh: Văn Vũ.
Ở góc độ người trực tiếp sản xuất, anh Nguyễn Thành Đạt - Cán bộ kỹ thuật HTX Minh Anh chia sẻ: “Trồng dưa trong nhà màng có ứng dụng công nghệ tưới của Israel giúp giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật, gần như không sử dụng thuốc hóa học nên sản phẩm an toàn hơn. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu cao hơn khoảng gấp đôi so với trồng ngoài đồng”.
Theo anh Đạt, với diện tích 1.000 m² nhà màng, mỗi vụ có thể thu từ 4-5 tấn dưa, tương đương khoảng 3.000 cây. Điểm lợi thế là có thể sản xuất 4 vụ mỗi năm, gấp đôi so với canh tác ngoài trời. Bên cạnh đó, hệ thống tưới tự động giúp điều chỉnh lượng nước và dinh dưỡng linh hoạt theo thời tiết, giảm nhân công khoảng 1,5 lần.
“Cái lợi lớn nhất là mình có thể đưa sản phẩm vào phân khúc cao hơn như siêu thị, resort - nơi ưu tiên sản phẩm sạch, có truy xuất nguồn gốc. Khi đạt các tiêu chuẩn như VietGAP hay OCOP thì đầu ra thuận lợi hơn rất nhiều”, anh Đạt nói thêm.
Ngoài hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần bảo vệ môi trường nhờ quy trình sản xuất khép kín, tái sử dụng giá thể, sử dụng phân đơn và chế phẩm sinh học để xử lý phụ phẩm.
Anh Nguyễn Thành Đạt, cán bộ kỹ thuật HTX Minh Anh kiểm tra sinh trưởng của dưa lưới, áp dụng hệ thống tưới tự động và kỹ thuật chăm sóc hiện đại. Ảnh: Văn Vũ.
Theo ông Trần Văn Mom - Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Long Bình, hiện địa phương có 16 HTX, trong đó 11 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Mô hình trồng dưa lưới của HTX Minh Anh là một trong những mô hình mới, mang lại giá trị kinh tế cao và đang được định hướng nhân rộng. “Địa phương đã và đang hỗ trợ các HTX về kỹ thuật, con giống, phân bón cũng như kết nối đầu ra. Với mô hình dưa lưới, nếu tính toán đầy đủ chi phí, thu nhập có thể đạt khoảng 500 triệu đồng/năm trên quy mô 1-2 ha”, ông Mom cho biết.
Bên cạnh đó, phường cũng chú trọng hướng dẫn các HTX xử lý phụ phẩm nông nghiệp bằng chế phẩm sinh học, tái sử dụng để giảm thiểu tác động môi trường. Đồng thời, đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị giữa nông dân - HTX - doanh nghiệp nhằm ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập.
Dù còn một số khó khăn như thiếu kinh nghiệm, chưa nắm rõ quy trình kỹ thuật hoặc hạn chế trong liên kết thị trường, nhưng với sự hỗ trợ từ chính quyền và sự chủ động của người dân, mô hình trồng dưa lưới sạch tại Long Bình đang từng bước khẳng định tiềm năng.
Cán bộ phường Long Bình tham quan, trao đổi mô hình trồng dưa lưới nhà kính tại HTX Minh Anh, hướng đến nhân rộng sản xuất nông nghiệp sạch trên địa bàn. Ảnh: Văn Vũ.
Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục xây dựng kế hoạch phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, trong đó tập trung vào các mô hình hiệu quả như dưa lưới nhà kính, kết hợp ứng dụng khoa học công nghệ và mở rộng liên kết tiêu thụ.
Từ những luống dưa trong nhà kính, một hướng đi mới đang mang lại hiệu quả, không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp sạch, hiện đại và thích ứng với biến đổi khí hậu tại thành phố Cần Thơ.
