Sáng kiến này được xây dựng dựa trên tuyên bố được thông qua tại COP30 ở Brazil vào tháng 11/2025.
Liên minh Mở về Thị trường Carbon tuân thủ hướng tới nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và độ tin cậy của các thị trường carbon trong nước, qua đó hỗ trợ thực hiện Thỏa thuận Paris. Các nội dung trọng tâm bao gồm xây dựng hệ thống giám sát, báo cáo và thẩm định chặt chẽ; hoàn thiện phương pháp định giá carbon; và thúc đẩy sử dụng tín chỉ carbon có chất lượng cao.
Đại diện Trung Quốc, châu Âu và Brazil ký kết thành lập Liên minh Mở về Thị trường Carbon tuân thủ ngày 7/5. Ảnh: EC.
Lễ ký kết và cuộc họp thành lập diễn ra tại Florence (Italy), với sự tham gia của Tổng Vụ trưởng Tổng vụ Hành động Khí hậu của Ủy ban châu Âu Kurt Vandenberghe, Thứ trưởng Bộ Sinh thái và Môi trường Trung Quốc Lý Cao, cùng đại diện Brazil.
Theo cơ chế hoạt động, liên minh mở cửa cho các quốc gia đã triển khai thị trường carbon tuân thủ trên phạm vi toàn quốc, như hệ thống mua bán phát thải hoặc thuế carbon. Các chính quyền địa phương có thể tham gia với vai trò quan sát viên.
New Zealand và Đức là hai thành viên đầu tiên tham gia, và dự kiến sẽ có thêm nhiều quốc gia gia nhập trong thời gian tới. Brazil sẽ giữ vai trò Chủ tịch trong hai năm đầu, trong khi Trung Quốc và Ủy ban châu Âu đồng chủ trì.
Hiện có khoảng 80 cơ chế định giá carbon đang được triển khai tại hơn 50 quốc gia trên thế giới. Việc thành lập liên minh được kỳ vọng sẽ thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao tiêu chuẩn chung và tăng cường phối hợp chính sách.
Đối với EU, đây là cơ hội mở rộng vai trò của định giá carbon như một công cụ hiệu quả về chi phí để giảm phát thải, dựa trên hơn 20 năm kinh nghiệm với Hệ thống mua bán phát thải EU. Theo ông Kurt Vandenberghe, hệ thống này đã giúp EU giảm 50% lượng phát thải trong các ngành liên quan, đồng thời tạo ra khoảng 260 tỷ euro để đầu tư cho khử carbon và đổi mới.
Trong thời gian tới, liên minh sẽ thành lập ban thư ký và xây dựng kế hoạch hành động, dự kiến được thông qua tại hội nghị thị trường carbon vào tháng 9/2026 tại Vũ Hán (Trung Quốc).
Sáng kiến này được xem là tín hiệu tích cực cho hợp tác đa phương trong lĩnh vực khí hậu, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của thị trường carbon trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp trên toàn cầu.
