Những năm gần đây, công tác quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) trên địa bàn tỉnh Điện Biên được triển khai quyết liệt, đồng bộ, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và người dân. Từ cấp xã đến thôn, bản, lực lượng bảo vệ rừng được kiện toàn, sẵn sàng ứng phó với các tình huống cháy rừng, góp phần bảo vệ “lá phổi xanh” và môi trường sinh thái.
UBND các xã, phường tỉnh Điện Biên đã chủ động xây dựng, rà soát và bổ sung phương án PCCCR sát với điều kiện thực tế từng địa bàn. Đến nay, 45/45 xã, phường đã kiện toàn Ban Chỉ huy PCCCR với tổng số 2.036 thành viên. Lực lượng này đóng vai trò nòng cốt trong chỉ đạo, điều hành, xử lý các tình huống phát sinh, đặc biệt trong cao điểm mùa khô.
Lãnh đạo Hạt Kiểm lâm, UBND xã và Ban Quản lý rừng ký kết quy chế phối hợp trong công tác quản lý, bảo vệ rừng và PCCCR mùa khô 2025-2026. Ảnh: CTV.
Trao đổi về nội dung này, ông Nguyễn Văn Bách, Chủ tịch UBND xã Pú Nhung, tỉnh Điện Biên, cho biết: “Chúng tôi xác định công tác quản lý, bảo vệ rừng và PCCCR là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Hàng năm, UBND xã đều xây dựng phương án cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng thành viên Ban Chỉ huy, từng thôn, bản; đồng thời chủ động kiểm tra các khu vực có nguy cơ cháy cao để kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh. Khi xảy ra tình huống, lực lượng tại chỗ phải có mặt nhanh nhất, xử lý ngay từ đầu, không để cháy lan rộng”.
Cùng với đó, 1.128 tổ, đội PCCCR tại các thôn, bản đã được công nhận với 12.237 thành viên tham gia. Đây là lực lượng tại chỗ, am hiểu địa hình, tập quán sản xuất của người dân, sẵn sàng cơ động khi có cháy xảy ra. Việc xây dựng lực lượng đông đảo, phân bổ rộng khắp giúp nâng cao năng lực ứng phó theo phương châm “bốn tại chỗ”, giảm thiểu thiệt hại về rừng và tài sản.
Theo ông Bách, ngoài củng cố lực lượng, địa phương đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền: “Chúng tôi lồng ghép nội dung bảo vệ rừng vào các buổi họp bản, sinh hoạt chi bộ, đoàn thể; yêu cầu các hộ dân ký cam kết không sử dụng lửa bất cẩn trong mùa khô. Nhờ đó, ý thức người dân được nâng lên rõ rệt, nhiều hộ đã chủ động báo tin khi phát hiện nguy cơ cháy rừng”.
Tổ, đội bảo vệ rừng thôn bản tăng cường tuần tra tại khu vực rừng được giao quản lý, kịp thời phát hiện nguy cơ cháy rừng và vi phạm lâm luật. Ảnh: Hoàng Châu.
Công tác tuyên truyền được triển khai đa dạng qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, pa-nô, áp-phích, phát tờ rơi và các lớp tập huấn. Nội dung tập trung vào quy định của pháp luật về lâm nghiệp, hậu quả của cháy rừng, trách nhiệm của từng cá nhân trong bảo vệ tài nguyên rừng.
Bên cạnh đó, lực lượng kiểm lâm phối hợp chính quyền địa phương tăng cường tuần tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm quy định về lâm nghiệp. Việc kiểm soát chặt các điểm có nguy cơ cháy cao, khu vực giáp ranh đã góp phần hạn chế tình trạng xâm hại rừng.
Đặc biệt, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng được thực hiện kịp thời, đúng đối tượng, tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân sống gần rừng. Khi quyền lợi gắn với trách nhiệm, người dân tích cực tham gia tuần tra, bảo vệ rừng, trở thành lực lượng hỗ trợ đắc lực cho chính quyền.
Cán bộ hướng dẫn kỹ năng sử dụng phương tiện chữa cháy cho lực lượng cơ sở, nâng cao năng lực ứng phó theo phương châm “bốn tại chỗ”. Ảnh: CTV.
Thực tế cho thấy, nhờ sự vào cuộc đồng bộ từ chính quyền cơ sở, chủ rừng đến cộng đồng dân cư, công tác quản lý, bảo vệ rừng và PCCCR đã có chuyển biến tích cực. Ý thức người dân được nâng cao; các vụ vi phạm và nguy cơ cháy rừng được phát hiện, xử lý kịp thời.
Trong bối cảnh thời tiết cực đoan, nguy cơ cháy rừng còn tiềm ẩn, việc tiếp tục củng cố lực lượng, hoàn thiện phương án và nâng cao trách nhiệm cộng đồng sẽ là giải pháp quan trọng, góp phần giữ vững diện tích rừng, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế bền vững.
