Công nghiệp hỗ trợ Hải Phòng đón đầu ô tô điện: [Bài 3] 'Dọn đường' cho phát triển xanh

Đặt doanh nghiệp làm trung tâm

Về phía chính quyền, TP Hải Phòng đang nỗ lực "dọn đường" bằng các chính sách thiết thực đi vào chiều sâu, đáp ứng đúng và trúng nhu cầu của doanh nghiệp. Đồng thời tích cực tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp thông qua các tổ công tác liên ngành và các buổi đối thoại thường xuyên.

Để tạo đòn bẩy giúp các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nói chung và doanh nghệp trong lĩnh vực ô tô nói riêng được hưởng lợi và bứt phá UBND TP. Hải Phòng đã ban hành Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ đến năm 2025, định hướng đến 2030, với nguồn kinh phí rất lớn để hỗ trợ doanh nghiệp. Đồng thời, thực hiện khảo sát 177 doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí, điện tử, dệt may, da giày, ô tô để cập nhật dữ liệu lên hệ thống thông tin quốc gia về công nghiệp hỗ trợ; Quyết định số 3499/QĐ-UBND về Danh mục các dự án công nghiệp khuyến khích đầu tư, đầu tư có điều kiện và không chấp thuận đầu tư trên địa bàn TP Hải Phòng giai đoạn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. 

Triển khai nhiều chính sách đột phá như Quyết định số 1338/QĐ-UBND về việc ban hành Danh mục các dự án công nghiệp khuyến khích đầu tư, không khuyến khích đầu tư trên địa bàn thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; Quyết định số 26/2023/QĐ-UBND về quy định xây dựng và tổ chức thực hiện Đề án thuộc Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ TP. Hải Phòng;

Sở Công Thương Hải Phòng đã và đang tích cực tổ chức các hội nghị, đối thoại để phổ biến các chính sách mới (đặc biệt là sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 205/2025 sửa đổi Nghị định 111 và thu thập ý kiến từ doanh nghiệp để xây dựng một Chương trình phát triển CNHT mới cho giai đoạn 2026-2035, trong đó các giải pháp hỗ trợ về đào tạo nguồn nhân lực, xúc tiến thương mại, đổi mới công nghệ... sẽ được thiết kế lại để trở nên thiết thực, dễ tiếp cận và hiệu quả hơn, tránh tình trạng "trên giấy". Để mỗi đồng vốn ngân sách hỗ trợ phải đến đúng địa chỉ, đúng nhu cầu, tránh hình thức và lãng phí, tạo ra cú hích thực sự cho doanh nghiệp.

Sở Công Thương cũng đề nghị doanh nghiệp chủ động nghiên cứu, đánh giá tình hình thực tế của mình để đề xuất các nhiệm vụ, chương trình hỗ trợ phù hợp đặc thù, gửi Sở để tổng hợp. Trên cơ sở các đề xuất này, Sở sẽ nghiên cứu, xem xét đưa vào các nhóm giải pháp để đảm bảo chính sách khi được triển khai thực sự đến đúng địa chỉ, đúng nhu cầu của doanh nghiệp, tạo ra hiệu quả tối đa.

Trong thời gian tới, Hải Phòng sẽ nghiên cứu các cơ chế đột phá hơn như: Thí điểm các gói hỗ trợ lãi suất, tập trung cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ xanh, máy móc hiện đại để giảm phát thải và nâng cao năng suất; xây dựng các cơ chế khuyến khích hợp tác, chuyển giao công nghệ giữa khối FDI và doanh nghiệp nội địa, có thể thông qua các yêu cầu về tỷ lệ nội địa hóa trong giấy phép đầu tư. Điều này sẽ buộc các tập đoàn lớn phải chia sẻ công nghệ và kiến thức cho đối tác địa phương.  

Hạ tầng đi trước một bước

Nhận thức rằng hạ tầng là nền tảng của mọi sự phát triển, đặc biệt trong bối cảnh cuộc cách mạng giao thông xanh, cùng với việc hoàn thiện chính sách, Hải Phòng đang khẩn trương quy hoạch mạng lưới trạm sạc xe điện công cộng một cách bài bản, lồng ghép hạng mục này vào các dự án khu đô thị mới, trung tâm thương mại, và đặc biệt là các khu công nghiệp. Mục tiêu đến năm 2030 là tối thiểu 30-35% phương tiện công cộng sử dụng điện hoặc năng lượng sạch, và đến năm 2050, toàn bộ vận tải hành khách công cộng của thành phố sẽ vận hành bằng năng lượng sạch.

Để đạt được điều này, đại diện Sở Xây dựng lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết sẽ nghiên cứu xây dựng hệ thống trạm sạc thuận tiện, áp dụng các chính sách ưu đãi về thuế, phí đối với xe điện, và thậm chí nghiên cứu thu phí xe xăng trên đảo Cát Bà để khuyến khích chuyển đổi. Việc sáp nhập với Hải Dương được xem là “cơ hội vàng” để quy hoạch một cách bài bản, đồng bộ các hành lang giao thông xanh, các depot logistics hiện đại, tránh sự manh mún, chắp vá, tối ưu hóa kết nối liên vùng. Mọi  hành động dựa trên một tầm nhìn dài hạn, quyết tâm xây dựng một khung hạ tầng vững chắc cho cuộc cách mạng giao thông xanh.

Song song đó, vấn đề xử lý “rác thải công nghệ”, đặc biệt là pin xe điện, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết, thành phố đang chủ động xây dựng một lộ trình xử lý bài bản và toàn diện. Dựa trên cơ chế Trách nhiệm Mở rộng của Nhà sản xuất (EPR) có hiệu lực từ năm 2025 (theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP), các hãng xe sẽ phải chịu trách nhiệm thu hồi và tái chế sản phẩm của mình, bao gồm cả pin EV. Về phía địa phương, Hải Phòng đã quy hoạch hệ thống 10 khu xử lý chất thải rắn tập trung (như khu Đình Vũ, khu Việt Hồng) và đang điều chỉnh quy hoạch để bổ sung công nghệ đốt rác thu hồi năng lượng. Đặc biệt, thành phố đang xây dựng các chính sách ưu đãi đặc thù để kêu gọi đầu tư vào ngành công nghiệp tái chế pin EV, hướng tới một nền kinh tế tuần hoàn, biến chất thải thành “tài nguyên đô thị”.

Hải Phòng cũng đã vận hành hệ thống quan trắc tự động 24/7, yêu cầu 100% nguồn thải lớn lắp đặt quan trắc và truyền dữ liệu thời gian thực cho cơ quan quản lý, đảm bảo giám sát chặt chẽ các tác động môi trường từ các nhà máy sản xuất ô tô và linh kiện. Các quy định về kiểm soát khí thải, tiếng ồn, quản lý chất thải nguy hại (pin, dầu nhớt, hóa chất) được tăng cường, cùng với việc định hướng phát triển các khu công nghiệp sinh thái, áp dụng tiêu chuẩn môi trường quốc tế.

Việc quy hoạch các khu cụm công nghiệp dành cho CNHT được xác định là điều kiện tiên quyết tạo nền tảng cho các doanh nghiệp sản xuất linh kiện phát triển xanh, bền vững. Hiện, Hải Phòng có tổng số 42 khu công nghiệp, trong đó Đông Hải Phòng có 22 khu và Tây Hải Phòng có 20 khu với tổng diện tích hơn 11.000 ha. Ngoài các khu công nghiệp còn có 79 cụm công nghiệp với tổng diện tích hơn 3.800 ha.

Với bệ đỡ ngày càng vững chắc, hệ thống pháp lý ngày càng hoàn thiện cùng với sự năng động, chủ động của cộng đồng doanh nghiệp, ngành CNHT ô tô ở Hải Phòng đang hội tụ đủ yếu tố để tự tin bứt phá, biến thách thức thành lợi thế cạnh tranh, góp phần đưa thành phố trở thành một hình mẫu về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của cả nước.

CNHT ngành ô tô Hải Phòng đã triển khai sản xuất lốp xe ôtô khách, bộ dây dẫn điện xe ôtô; loa điện thoại, hệ thống âm thanh ôtô; túi khí bảo vệ an toàn và tay lái xe ôtô; nguyên liệu, linh kiện túi khí bảo vệ người trên ôtô; linh kiện cho bộ phận tiếp liệu của ôtô; phớt dầu, vòng đệm, linh kiện cao su ôtô; mạ và xử lý nhiệt linh kiện ôtô; các linh kiện, phụ kiện, cụm chi tiết phục vụ các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ôtô tải (như: Sắt xi, ca bin, thùng xe, thùng nhiên liệu, cụm dây dẫn điện, các chi tiết dạng tấm đột dập, chi tiết đúc...).