Thức ăn ủ chua được chứng minh là rất tốt cho hệ tiêu hóa của gia súc. Trâu bò cũng rất thích ăn thức ăn ủ chua nhờ mùi thơm, vị ngon.
Trong chăn nuôi trâu bò, chi phí thức ăn luôn chiếm phần lớn giá thành sản xuất. Đặc biệt vào mùa khô hay rét kéo dài, thiếu cỏ xanh khiến vật nuôi giảm ăn, sụt sức, người chăn nuôi càng thêm áp lực chi phí.
Tuy nhiên, chỉ với kỹ thuật ủ chua đúng cách, bà con có thể chủ động dự trữ nguồn thức ăn xanh quanh năm, biến “nỗi lo thiếu cỏ” thành kho dự trữ thức ăn và biến chi phí thành lợi nhuận ngay trong chính trang trại của mình.
TS TĂNG XUÂN LƯU
Nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì
“giới thiệu các loại nguyên liệu và phụ gia cần chuẩn bị để ủ chua”
Ủ chua hay còn gọi là ủ xanh, là phương pháp bảo quản thức ăn thô xanh bằng hình thức lên men yếm khí. Các vi khuẩn sẽ biến đổi đường thành axit hữu cơ, làm giảm pH và ức chế vi khuẩn gây hại, giúp bảo quản thức ăn lâu dài.
Sau khi thu hoạch, các loại cỏ và nguyên liệu thức ăn được băm nhỏ khoảng 1–2 cm để gia súc dễ nhai lại. Đây cũng là bước quan trọng giúp quá trình ủ chua diễn ra đồng đều. Nếu dự trữ dài ngày, cỏ nên được phơi héo đạt độ ẩm 60–65% trước khi ủ. Trường hợp sử dụng ngắn hạn dưới 3 tháng, có thể ủ ngay sau thu hoạch.
Nguyên tắc quan trọng nhất là tất cả phụ gia phải còn tươi, khô, không mốc, nhằm đảm bảo quá trình lên men axit lactic trong môi trường yếm khí diễn ra hiệu quả.
Trong quá trình xay, trộn bằng máy, máy nghiền đến đâu thì rắc phụ gia đều đến đó, giúp hỗn hợp được trộn kỹ và đồng nhất ngay từ đầu.
TS TĂNG XUÂN LƯU
Nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì
Khi bảo quản, để túi ủ trong nhà là tốt nhất. Trường hợp để ngoài trời, cần che phủ tránh ánh nắng trực tiếp và thường xuyên kiểm tra xem chuột hoặc vật sắc nhọn có làm thủng túi hay không. Nếu phát hiện lỗ thủng, phải xử lý ngay bằng cách buộc chặt hoặc dán kín, tuyệt đối không để không khí lọt vào, vì sẽ gây mốc và hỏng thức ăn.
Khi mở túi sử dụng, nếu thấy lớp mốc trắng mỏng, nhẹ trên bề mặt thì đó là thức ăn ủ tốt. Ngược lại, nếu xuất hiện mốc đậm màu, mùi thối, vón cục, thì đó là thức ăn đã hỏng, bắt buộc phải loại bỏ, không cho gia súc ăn vì rất nguy hiểm.
Thức ăn ủ chua có thể sử dụng sau tối thiểu 20 ngày, nhưng tốt nhất là sau 45 ngày. Nếu bảo quản tốt, túi kín, để nơi mát, thức ăn có thể dùng từ 3 đến 6 tháng. Với chăn nuôi nông hộ, nên ưu tiên sử dụng trong khoảng 45 ngày để đảm bảo chất lượng.
Nếu thức ăn ủ xanh có chất lượng tốt, gia súc có thể ăn tới 5-7 kg/100kg thể trọng/ngày.
Hải Đăng - Thanh Thủy - Hà Hoa
