Kỹ thuật ghép cải tạo tán mắc ca được coi là giải pháp hữu hiệu, giúp hồi sinh nhiều vườn cây già cỗi, năng suất kém.
Từng được kỳ vọng là cây trồng cho giá trị kinh tế cao, nhưng nhiều vườn Mắc ca sau hàng chục năm canh tác lại rơi vào tình trạng sinh trưởng kém, ít ra hoa, năng suất thấp.
Nếu chặt bỏ để trồng mới, người dân sẽ mất thêm nhiều năm chăm sóc và chi phí đầu tư lớn. Để tận dụng bộ rễ khỏe sẵn có của cây cũ, các chuyên gia đã hướng dẫn nhiều nhà vườn tại Lạng Sơn thực hiện ghép cải tạo tán mắc ca.
Sau khoảng 2 năm ghép cải tạo, vườn mắc ca già cỗi, năng suất thấp của ông Phùng Văn Thu như được hồi sinh. Cây sinh trưởng khỏe hơn, tán đồng đều và bắt đầu cho quả trở lại.
PV: Ông PHÙNG VĂN THU - Phường Tam Thanh, tỉnh Lạng Sơn
“Ghép từ năm 2023 đến nay cũng được 2–3 năm nhưng đến nay mỗi cây đã bắt đầu cho ra quả, có cây đã được vài chùm rồi.”
Để cải tạo tán, trước tiên người trồng tiến hành cắt hạ những cành già, cành kém hiệu quả để kích thích cây bật chồi mới.
Sau khoảng 3 đến 4 tháng, khi chồi đạt đường kính khoảng 0,8cm trở lên sẽ tiến hành ghép giống mới bằng phương pháp ghép nêm.
Cành ghép được lấy từ những cây đầu dòng đã được tuyển chọn nhằm đảm bảo khả năng sinh trưởng, năng suất và chất lượng quả.
Sau ghép khoảng từ 7 đến 15 ngày, mắt ghép bắt đầu bật chồi. Trong quá trình chăm sóc, người dân cần thường xuyên cắt bỏ các chồi mọc dưới mắt ghép để tập trung dinh dưỡng nuôi tán mới.
thời vụ ghép chính được các chuyên gia khuyến cáo là từ tháng 1 đến tháng 3, hoặc ghép bổ sung từ tháng 9 đến tháng 10.
PV TS. NGUYỄN BÁ TRIỆU - Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
Từ những vườn cây nhiều năm năng suất thấp, ghép cải tạo tán đang giúp người trồng Mắc ca từng bước phục hồi sản xuất và giảm áp lực phải chặt bỏ, trồng mới.
Việc tận dụng bộ rễ sẵn có không chỉ rút ngắn thời gian cho quả mà còn tiết kiệm đáng kể chi phí đầu tư. Khi được áp dụng đúng kỹ thuật, đây sẽ là hướng đi hiệu quả giúp nâng cao giá trị kinh tế và phát triển bền vững vùng trồng Mắc ca trong thời gian tới.