Trồng nấm Đông trùng ở nơi có độ cao hơn 1000 mét

Cơ sở nuôi trồng đông trùng hạ thảo của gia đình chị Bùi Thị Vân, tại phường Tân Phong, tỉnh Lai Châu đã duy trì hoạt động liên tục trong suốt 15 năm qua. Từ quy mô vài chục mét vuông ban đầu, đến nay cơ sở đã mở rộng lên hơn 4.000m², tạo việc làm thường xuyên cho 26 lao động địa phương.

Điểm cốt lõi trong mô hình này là phương pháp sản xuất dựa trên tự nhiên, hạn chế tối đa các can thiệp. Đông trùng hạ thảo phát triển theo chu kỳ mùa đông là con, mùa hạ là cây, trong phòng nuôi cấy, quy luật này cũng được giữ nguyên. Giá thể sử dụng là nhộng hoặc sâu tằm, không bổ sung hoạt chất kích thích. Người sản xuất chỉ kiểm soát điều kiện môi trường, còn sự phát triển của cây nấm diễn ra theo đúng quy luật sinh học.

Chị BÙI THỊ VÂN

Cơ sở nấm đông trùng hạ thảo Huy Cương, tỉnh Lai Châu

Trong bằng đấy năm trời để duy trì được đến ngày hôm nay thì mình đã ra thị trường, người dân tiếp nhận. Mọi người uống cốc trà nhà mình nó thơm, nó dễ uống. Cái vị của nó rất là thơm, mà mình trồng sạch nên màu nó là màu cam đậm luôn. Có nghĩa là nhà mình trồng tất cả là trên con hết. Ngoài tự nhiên cây nấm mọc như thế nào là mình trồng đúng như thế luôn. Một là hình thức mình say ra, hai là hình thức mình để nguyên trên con.

Để duy trì được phương pháp này, toàn bộ quy trình phải được kiểm soát chặt chẽ. Nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và độ sạch của phòng nuôi luôn được giữ ổn định. Thời gian sinh trưởng kéo dài từ 2,5 đến 3 tháng mới thu hoạch. Ở giai đoạn gần 2 tháng, cây nấm đã đạt chiều cao tối đa, tuy nhiên vẫn cần thêm thời gian để tích lũy dược chất trước khi đưa vào thu hoạch.

Sau thu hoạch, sản phẩm được sấy thăng hoa bằng hệ thống 8 máy, mỗi máy công suất khoảng 50kg. Đây là công đoạn quan trọng nhằm giữ lại dược tính và hình dạng tự nhiên của nấm. Sợi nấm có màu cam đậm từ gốc đến ngọn, được xem là dấu hiệu nhận biết của sản phẩm sạch, không sử dụng hóa chất can thiệp.

Theo thiết kế, xưởng có thể đạt công suất tối đa khoảng 10.000 hộp mỗi ngày. Tuy nhiên, sản lượng thực tế được điều chỉnh theo nhu cầu thị trường, phổ biến ở mức 3.000 - 4.000 hộp trên 1 ngày.

Cách vận hành này giúp cơ sở chủ động kiểm soát đầu ra, hạn chế tồn kho và duy trì chất lượng đồng đều giữa các lô sản phẩm.

Chị BÙI THỊ VÂN

Cơ sở nấm đông trùng hạ thảo Huy Cương, tỉnh Lai ChâuSản phẩm của mình là cái sản phẩm mà mình tâm huyết gần như là cuộc đời của mình rồi. Những ngày đầu mình học không phải như bây giờ, mà là mình bắt đầu từ cái bước đầu tiên, từ cái máy móc đều tự chế ra hết. Mình rất mong muốn người dân Việt Nam mình phải được uống nấm sạch, làm sao giá thành hợp lý nhất.

Đến nay, sản phẩm của cơ sở đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, ISO 2018 và được xác nhận thuộc chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn. Đây là nền tảng để sản phẩm tiếp cận thị trường ổn định hơn. Tuy nhiên, để hướng tới xuất khẩu, yêu cầu đặt ra sẽ cao hơn, với các tiêu chuẩn khắt khe về quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật theo quy định quốc tế.

Với một cơ sở phát triển từ mô hình hộ kinh doanh, đây vẫn là thách thức lớn. Kinh nghiệm sản xuất đã có, nhưng nguồn lực để nâng cấp quy trình và mở rộng thị trường còn hạn chế. Nhu cầu kết nối với doanh nghiệp xuất khẩu, đơn vị khoa học công nghệ vì thế trở nên cần thiết.

Anh ĐÀO HUY CƯƠNG

Cơ sở nấm đông trùng hạ thảo Huy Cương, tỉnh Lai Châu

Mình muốn gặp những đối tác, công ty lớn về khoa học công nghệ để làm ra những sản phẩm mới như: nước, viên nang…để cùng hợp tác. Thì mính sẽ tạo công ăn việc làm cho bà con, có thu nhập cao hơn và sản phẩm của mình có thể ra tận quốc tế luôn.

Trong thời gian tới, cơ sở dự kiến tiếp tục mở rộng quy mô lên khoảng 7.000m². Đồng thời, tập trung phát triển các dòng sản phẩm chế biến sâu như trà túi lọc và các sản phẩm kết hợp dược liệu. Đây được xem là hướng đi nhằm gia tăng giá trị và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng./.