MC dẫn: Có những mùi hương chỉ cần thoảng qua… là Tết đã về.
Đó là mùi khói bếp quyện sương sớm, là mùi lá dong tươi, là hương nếp mới dẻo thơm trong chiếc bánh chưng đang sôi lặng lẽ suốt đêm dài.
Ở làng Lỗ Khê, xã Liên Hà, Hà Nội, một ngôi làng ven sông vẫn giữ cho mình nhịp Tết rất riêng, bắt đầu từ những nồi bánh chưng đỏ lửa mỗi dịp Xuân về.
OFF: Lỗ Khê là một ngôi làng ven sông, không ồn ào, không phô trương.
Nhưng mỗi khi Tết đến, cả làng như cùng thức dậy trong một nhịp chung.
Người rửa lá.
Người ngâm gạo.
Người nhóm lửa.
Những công việc quen thuộc ấy, lặp lại mỗi năm, đã làm nên nhịp Tết rất riêng của làng Lỗ Khê.
Nghề gói bánh chưng ở đây không cần lời giới thiệu. Nó hiện diện trong từng sân nhà, từng bếp lửa như một phần đời sống đã quen thuộc qua nhiều thế hệ
Điều làm nên sự khác biệt của bánh chưng Lỗ Khê nằm ở hạt gạo được làm bằng lúa Nếp cái hoa vàng, là loại nếp gắn với đồng ruộng miền Bắc, khi nấu lên cho độ dẻo vừa phải, thơm sâu và ngọt ở hậu vị.
Hạt nếp không lấn át nhân bánh, mà ôm lấy nhân đỗ, nhân thịt tròn vị, đầy đặn, nhưng không nặng nề.
Bánh chưng vì thế mà giản dị. Nhưng ăn một lần thì nhớ rất lâu.
Trong nhịp làm việc đều đặn ấy, có một người đã dành gần trọn cuộc đời mình cho chiếc bánh chưng truyền thống của làng. Đó chính là bà Lành, người thợ làng đã dành gần trọn cuộc đời mình để giữ lửa nghề bánh chưng Lỗ Khê.
Với bà Lành, gói bánh không chỉ là một công việc quen tay.
Mỗi chiếc bánh là một lần nhắc mình phải cẩn thận hơn.
Phải thon đều dáng bánh.
Phải buộc chặt lạt.
Bởi chiếc bánh khi đến tay người ăn, mang theo cả uy tín của người làm nghề.
Chèn PV Báo NN&MT trò chuyện cùng bà Phạm Thị Lành có 40 năm kinh nghiệm làm bánh chưng làng Lỗ Khê:
Mỗi dịp Tết đến, làng Lỗ Khê cung ứng ra thị trường hàng chục nghìn chiếc bánh chưng.
Riêng cơ sở của bà Lành, mỗi năm tiêu thụ khoảng 3 đến 4 vạn bánh chưng, không chỉ phục vụ người dân trong vùng mà còn cung cấp cho các hệ thống siêu thị, hội chợ và nhiều tỉnh, thành trên cả nước.
Trước nhu cầu thị trường ngày càng lớn, nghề gói bánh chưng truyền thống cũng cần một cách làm mới để có thể phát triển bền vững.
Thông qua mô hình hợp tác xã nông nghiệp Liên Hà, với hơn 100 hộ tham gia, bánh chưng Lỗ Khê từng bước được chuẩn hóa, từ khâu nguyên liệu, tổ chức sản xuất cho đến bao bì, nhãn mác sản phẩm.
Việc đạt chứng nhận OCOP 3 sao không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng, mà còn mở ra thêm sinh kế cho người dân địa phương, giúp nghề xưa tiếp tục sống được trong đời sống hôm nay.
Phía sau hương vị mộc mạc ấy là những ngày lao động không ngơi nghỉ của người dân làng nghề mỗi độ Tết về.
Khi bánh chưng bước vào mùa cao điểm, nhịp sống ở Lỗ Khê cũng theo đó mà đổi khác.
Những căn bếp đỏ lửa từ sáng sớm cho tới khuya.
Tiếng rửa lá, tiếng buộc lạt, tiếng nồi bánh sôi âm ỉ nối nhau suốt cả ngày lẫn đêm.
Tết chưa kịp gõ cửa từng nhà, nhưng không khí Tết đã hiện diện rõ ràng trong từng nhịp tay gói bánh của người dân nơi đây.
Chèn PV Bà NGUYỄN THỊ ANH, xã Thư Lâm, Hà Nội:
MC dẫn: Bánh chưng thon dài, gói trọn sự đủ đầy của đất trời quê hương.
Bếp lửa hồng để nhắc về nhà.
Và ở Lỗ Khê, những con người âm thầm giữ nghề đã giữ cho Tết không chỉ hiện diện trên mâm cỗ mà còn ở lại rất lâu trong ký ức mỗi người.